Hərbi əməliyyatlar 2025-ci ildə başlayacaq - Dünyamiqyaslı savaşın bir hissəsi Ermənistanda hazırlanır - ƏTRAFLI

Dünyada cərəyan edən ictimai-siyasi vəziyyət heç də ürək açan deyil. Ukrayna-Rusiya müharibəsi, Yaxın Şərq qarşıdurması dünya nizamını tamamilə dəyişib. Yenə dünya iki qütbə bölünüb. Düzdür, Qərbin diqtəsi ilə baş verən siyasi hadisələr daha dinamik xarakter alıb. Münaqişə ocağı yaratmaqda mahir olan ABŞ dünyanı nəzarətdə saxlamaq üçün bütün resurslarını işə salıb və qismən də buna nail olub. İndi Avropa İttifaqı deyilən bir qurum da faktiki olaraq ABŞ-nin bir təşkilatı kimi çıxış edir. Üstəlik, Avropanın aparıcı dövlətləri özlərini Amerikanın əyalətləri kimi aparırlar. Elə bunun nəticəsidir ki, hegemon dövlətin gündən-günə iştahası artır və Rusiyanı sıradan çıxarmaq üçün yollar axtarır. Ukrayna müharibəsindən özünün siyasi dividentini əldə etməyə çalışan Amerika faktiki olaraq Ukraynada Rusiyaya qarşı vuruşur. Üstəlik, Yaxın Şərqdə İsrailin maraqlarını qoruyan ABŞ açıq şəkildə Qəzzadakı qətlama göz yumur və müharibənin dayandırılmasına tələsmir. Çünki hələ maraqlar tam təmin olunmayıb. Həmin maraqlar hansılardır və ABŞ nəyi planlaşdırır. Ekspertlər hesab edir ki, Amerika Yaxın Şərqdə və Qırmızı dənizdə nəzarəti tam  ələ keçirməyi hədəfləyib. Onlar həmçinin İran faktorundan xilas olmaq, Livanda Hizbullah və HƏMAS-ın varlığına birdəfəlik son qoymaq niyyətindədirlər. Amma İranın dirənişi və proksi qüvvələrə dəstəyi hələlik bu planın reallaşmasını bir qədər gecikdirir.
Amma əksər siyasi ekspertlərin qənaətincə, gələn il daha iri miqyaslı müharibənin başlamaq ehtimalı var. Əgər proqnozlar özünü doğruldarsa, Yer kürəsi dəhşətli fəlakətlə üzləşər. Bəzi ölkələrin arsenalında olan nüvə silahları milyonlarla insanın həyatına son qoya bilər. Bir sözlə dünya nizamı kökündən dəyişər və bəşəri fəlakətə gətirib çıxarar. NATO dövlətləri Rusiya üçün böyük təhlükə hesab edilirsə, Rusiya özü bütün dünyanı titrədəcək addımlar ata bilər. Deməli, qlobal təhlükəsizlik sisteminin qarşılıqlı təhdidlərin qurbanına çevrilmək ehtimalı qalır. Böyük müharibələrin gətirəcəyi iqtisadi fəlakət isə infrastrukturun dağılması, resursların azalması deməkdir.
Ümimiyyətlə, bu gün dünyada yaranan qarşıdurmalar və bir-birilərinə güzəştə getməmək prinsipi böyük dövlətlərin siyasi ambisiyasıyla bağlıdır. İqdisadi rıçaqları əlində alətə çevrən ABŞ bu üsulla öz rəqiblərini zəiflədir və onlara təsir etməyə çalışır.
Yeni dünya düzəni ərəfəsində nəyin necə olacağı, Qərb dövlətlərinin öz ağalarından daha hansı göstəriş alacağı və onlara necə əməl edəcəyi dəqiq bilinmir. Dəqiq olan odur ki, Amerikanın rəhbərlik etdiyi Qərb koalisiyası bu gün Cənubi Qafqaza da daxil olmağa çalışır. Bunun üçün Ermənistan faktoru var. Onlar öz istəklərinə qismən də olsa, nail olublar. Keçmiş SSRİ ölkələri içərisində ən böyük diplomatik korpusunu Ermənistanda quran ABŞ məhz düşmən ölkənin ərazisindən özünün maraqlarını təmin etməyi düşünür. Ermənistanda İran ərazisini nəzarətdə saxlamaq və kəşfiyyat xarakterli məlumatlar toplamaq üçün əməli işlərə başlayıb. Bunun üçün Zəngəzurda möhkəmlənən ABŞ hətta Ermənistanı silahlandırmaqdan belə çəkinmir. İndi onların regionda bir nömrəli rəqibi Rusiya olduğundan, hədəf rusları bölgədən sıxışdırmaqdır. Hələlik məqsədlərinə nail ola bilməsələr də, hadisələrin gedişi buna aparır. Artıq Ermənistanın İran və Türkiyə ilə sərhədlərini qoruyan Rusiya ordusunun geri çəkilməsi məsələsi müzakirə olunur. Bu, əslində İranın təhlükəsizliyinə bir başa təhdiddir. Rusların İran-Ermənistan sərhəddini tərk etməsindən sonra sərhəddə yerləşdiriləcək Amerika əsgərlərinin İran ərazisinə asanlıqla nəzarət etmək imkanı yaranır. Deməli, İran- Ermənistan sərhəddində  yerləşəcək Amerika hərbçiləri Cənub qonşumuza asanlıqla nəzarət edəcək. Əgər ekspertlərin gələn ilki müharibəylə bağlı proqnozları özünü doğrultsa, Ermənistanın İranla sərhəddi ən qaynar nöqtələrdən biri olacaq və regionda gərginlik yaşanacaq. Bu isə Cənubi Qafqazda onsuz da mürəkkəb olan vəziyyəti bir qədər də ciddiləşdirəcək. Paşinyan və onun komandası onları gözləyən bu təhlükədən xəbərdardır. Amma Qərb qarşısında götürdüyü öhdəliyi tam yerinə yetirməyə çalışan Ermənistanın başqa seçim imkanı qalmayıb.
Belə çıxır ki, dünyanı gözləyən təhlükələrdən biri Ermənistanda hazırlanır və region buna hazır olmalıdır. Əgər böyük müharibə olarsa, Ermənistanın bir dövlət kimi yer üzündən silinməsi qaçılmazdır.
Vəli Həsənoğlu,
KONKRET.az