Bu ölkədə cəmi iki faiz əhali vergi odəyir

Hindistanda əhalinin cəmi 2 faizinin vergi ödədiyi bildirilir. Ölkədə iqtisadi fəaliyyətin böyük hissəsinin qeyri-formal sektor çərçivəsində həyata keçirilməsi, kənd təsərrüfatının vergidən azad olması və vergi sistemindəki müəyyən güzəştlər dövlət büdcəsinin gəlirlərinə ciddi təsir göstərir. Bəzi hesablamalara görə, bu amillər nəticəsində büdcə milyardlarla dollar potensial vergi gəlirindən məhrum olur.
Aqrar sektor
Hindistanın əmək qabiliyyətli əhalisinin 40 faizdən çoxu kənd təsərrüfatında çalışır. Ölkənin qanunvericiliyinə əsasən, kənd təsərrüfatından əldə edilən gəlirlər, bir qayda olaraq, federal səviyyədə gəlir vergisindən azaddır. Bu isə iqtisadiyyatın böyük bir hissəsinin birbaşa gəlir vergisi sistemindən kənarda qalmasına səbəb olur.
Qeyri-formal sektor
Müxtəlif qiymətləndirmələrə görə, Hindistanda ümumi məşğulluğun 80-90 faizi qeyri-formal sektorun payına düşür. Bu sahədə çalışan insanların böyük hissəsi rəsmi əmək müqaviləsi olmadan fəaliyyət göstərir, gəlirlərini bəyan etmir və vergi sistemindən kənarda qalır.
Yüksək vergitutma həddi
Fiziki şəxslərin gəlirlərinin vergiyə cəlb olunması üçün müəyyən edilmiş minimum hədd də vergi ödəyicilərinin sayına təsir göstərir. Məsələn, 2023-2024-cü maliyyə ilində tətbiq olunan vergi rejimində illik 500 min rupiyədək gəlir əldə edən şəxslər üçün vergi güzəştləri nəzərdə tutulmuşdu. Bu da aşağı və orta gəlirli əhalinin müəyyən hissəsinin gəlir vergisi ödəməməsinə şərait yaradırdı.
Vergidən yayınma və dövlətə inamsızlıq
Hindistanda vergi ödəməkdən yayınmanın səbəbləri arasında tarixən formalaşmış dövlətə inamsızlıq, korrupsiya və büdcə vəsaitlərinin səmərəsiz istifadəsi ilə bağlı narazılıqlar da göstərilir. Bir çox insan ödədiyi vergilərin dövlət xidmətlərinin keyfiyyətinə və ictimai rifaha adekvat şəkildə təsir etmədiyini düşünür. Nəticədə qeyri-rəsmi hesablaşmalar və vergidən yayınma halları geniş yayılır.
Beləliklə, Hindistanda vergi ödəyicilərinin sayının az olması təkcə vergi intizamı ilə bağlı deyil. Aqrar sektorun xüsusiyyətləri, qeyri-formal məşğulluğun genişliyi, vergi güzəştləri və dövlət institutlarına etimad problemi bu vəziyyəti şərtləndirən əsas amillər sırasındadır.
Natiq Səlim,
KONKRET.az