Elçin Mirzəbəyli: "Paşinyan üçün daxili ictimai rəy daha önəmlidir"

Cənubi Qafqazdakı gerçəkliklər regionda geosiyasi vəziyyəti kökündən dəyişib. Dünya güclərinin bölgəyə marağını nəzərə alsaq deməli, regionda siyasi vəziyyət stabil deyil. Belə həsas dönəmdə təxribatların törədilməsi ümumi vəziyyəti bir qədər də gərginləşdirir.
Danışıqlar prosesinin hələlik fayda verməməsi, delimitasiya və demarkasiya proseslərinin ləngidilməsi Ermənistanın maraqlarıyla üst-üstə düşür.
Siyasi ekspert Elçin MirzəbəyliKONKRET.az-a bölgədəki vəziyyəti şərh edərkən hazırkı durumun kifayət qədər həssas olduğunu bildirdi:
"Müəyyən bir durğunluq nəzərə çarpır. Daha çox əsəb müharibəsini xatırladan prosesin şahidi oluruq. Bu proses hansı həddə qədər davam edəcək indidən söyləmək çox çətindir. Bölgə kifayət qədər geniş coğrafi ərazini əhatə edir. Bölgə deyəndə digər oyunçular -İran, Rusiya, Türkiyə və Xəzər ətrafı digər dövlətlər də nəzərə alınmalıdır. Hal-hazırda Cənubi Qafqaz və Mərkəzi Asiya regionunda yeni proseslər inkişaf etməkdədir. Bu proseslərin inkişaf perspektivlərinə isə daha çox Ukrayna müharibəsinin böyük təsiri var.
İndiki şəraitdə aparılan müzakirələr və onların predmeti nəticə etibarı ilə sülh müqaviləsinin yaxın zaman kəsiyində imzalanacağını söyləməyə əsas vermir. Hansısa razılaşmalar ola bilər. Hal-hazırda bir neçə ayrı-ayrı müstəvidə proseslərin irəliyə doğru aparılma cəhdlərini müşahidə edirik. Bunlardan biri kommunikasiyaların açılması ilə bağlıdır. Digər aspekt delimitasiya prosesinin başlanma ehtimalıdır. Amma kommunikasiyaların açılmasından fərqli olaraq delimitasiya prosesi bir az mürəkkəb prosesdir və kifayət qədər zaman aparacağını düşünürəm. Söhbət Zəngəzur dəhlizinin açılmasından gedirsə, burada təhlükəsizliyin kimə aid olduğu məsələsi gündəmə gəlir.
10 noyabr bəyənatının prinsipinə uyğun olaraq bu ərazidə təhlükəsizliyə, maneəsiz hərəkətə Rusiya sərhəd xidməti məsuliyyət daşıyır. Konkret olara həmin bəyənatda bu məsələ öz əksini tapıb. Əgər əraziyə nəzarəti Ermənistan həyata keçirmək istəyəcəksə, bu artıq Rusiya ilə Ermənistan arasında müzakirə olunacaq məsələdir. Qənaətimə görə, Ermənistanın mövcud imkanları Zəngəzur dəhlizində təhlükəsizliyə təminata zəmanət vermir. Faktiki olaraq Ermənistanın İran və Türkiyə ilə sərhədlərinə Rusiya sərhədçiləri nəzarət edir. Baxmayaraq ki, Gürcüstanla bağlı Rusiya Ermənistan müqaviləsində belə bir məqam nəzərdə tutulmayıb, Gürcüstanla sərhəddin bir hissəsi də Rusiya sərhədçilərinin nəzarəti altındadır. Deməli Ermənistan mövcud potensialla öz sərhədlərinin mühafizə etmək gücündə deyil. Bütün hallarda bu məsələdə Ermənistan öz öhdəliyindən yayınır".
Bu gün Nikol Paşinyan 44 günlük müharibənin istintaq komissiyasına çağırılıb və ifadə verib. Baş nazirin istintaqa söylədikləri geniş əks-səda doğurub. Bir-birinə zidd fikirlər səsləndirən Paşinyanın açıqlamaları daxili ictimai rəyə hesablanıb:
"Paşinyanın müharibənin yekunları ilə bağlı istintaqa verdiyi ifadəyə nəzər salsaq onun hazırkı şəraitdə sərgilədiyi mövqe ilə tamam ziddiyət təşkil etdiyini görərik. Sadəcə özünə haqq qazandırmağa çalışır. Paşinyan Şuşanın azad edilməsi ifadəsini işlətmir. O, Şuşanın işğal olunduğunu deyir. Bu da Paşinyanın son bəyənatlarıyla ziddiyət təşkil edir. Ermənistan baş naziri bir tərəfdən Qarabağın Azərbaycan ərazisi olduğunu etiraf edir, digər tərəfdən isə Şuşanın Azərbaycanın işğal etdiyini deyir. İndiki şəraitdə Paşinyanın açıqlamaları siyasi cəhətdən erməni cəmiyyətində ictimai rəyə hesablanan açıqlamalara bənzəyir. Bu gün Paşinyan üçün daxili ictimai rəy faktoru proseslərdən daha önəmlidir".
Vəli Həsənov,
KONKRET.az