Maşın almaq istəyənlərin nəzərinə: Bu xərcləri mütləq hesablayın

Bakıda nəqliyyat sıxlığı və avtomobil bazarındakı qiymət artımı fonunda bir çox şəxs hər gün taksiyə xərc çəkmək, yoxsa kredit və ya nağd pulla şəxsi avtomobil almaq arasında seçim etməli olur.
Gün ərzində işə və evə gediş-gəliş üçün 15-20 manat taksi xərci olan bir şəxs ayda ortalama 330-440 AZN, həftəsonları da nəzərə alındıqda isə 450-600 AZN civarında xərc çəkir. Bu da illik hesabla 5 400 -7 200 AZN arası məbləğ deməkdir.
Şəxsi avtomobil ssenarisində isə nəticə ödəniş formasına görə kəskin fərqlənir. Avtomobil nağd alındıqda aylıq kredit öhdəliyi olmasa da, benzin və cari saxlanma xərcləri dərhal başlayır.
Kreditlə alış zamanı isə orta səviyyəli (15 000-20 000 AZN-lik) bir avtomobil üçün ilkin ödənişdən sonra aylıq kredit ödənişi ortalama 350-500 AZN təşkil edir.
Bunun üzərinə yanacaq və istismar xərcləri də əlavə olunduqda, aylıq ümumi yük 650-850 AZN-ə çatır.
Bu rəqəmlər göstərir ki, günlük 15-20 AZN taksi xərci olan şəxs üçün kreditlə avtomobil almaq iqtisadi baxımdan əlverişli sayılmır, nağd alışda isə rahatlıq faktoru önə çıxsa da, aylıq saxlanma xərci taksi büdcəsinə çox yaxınlaşır.
Məsələnin digər tərəfi isə sürücülərin adətən nəzərə almadığı, lakin cibə ciddi təsir edən gizli xərclərdir. Avtomobil alarkən alıcılar əksər hallarda yalnız yanacaq xərcini hesablasalar da, Bakı şəraitində icbari və kasko sığortası, texniki baxış, yağ dəyişmə, rəqəmsal parklanma ödənişləri, avtoyuma və gözlənilməz cərimələr aylıq hesabla orta hesabla 165-315 AZN arasında gizli xərc yaradır. Aylıq 120-180 AZN-lik yanacaq xərci də əlavə olunduqda, bir avtomobilin sadəcə yolda hərəkət etməsi ayda minimum 300-500 AZN-ə başa gəlir.
Maliyyə savadlılığı baxımından şəxsi istifadə üçün alınan avtomobil- əgər sahibinə birbaşa gəlir gətirmirsə, aktiv deyil, klassik passiv, yəni öhdəlik hesab olunur. Bunun əsas səbəbi avtomobilin hər il öz dəyərini itirməsidir.
Sıfır avtomobillər salondan çıxdığı ilk il dəyərinin 15-20%-ni, növbəti illərdə isə 8-10%-ni, ikinci əl maşınlar isə hər il 5-8%-ni itirir. Məsələn, 20 000 AZN-ə alınan avtomobil 3 ildən sonra təxminən 15 000 - 16 000 AZN-ə düşür.
Bu müddətdə həm 4 000 - 5 000 AZN dəyər itkisi baş verir, həm də davamlı saxlanma xərci çəkilir.
Ekspertlərin fikrincə, taksidən şəxsi avtomobilə keçməyin iqtisadi baxımdan özünü doğrultması üçün aylıq taksi xərci 600-700 AZN-i (günlük 25-30 AZN-dən çox) keçməli və ya ayda minimum 1 500 - 2 000 kilometrdən çox məsafə qət edilməlidir.
Günlük gediş-gəliş xərci 15-20 AZN civarında olan və ayda 1 000 km-dən az məsafə qət edən şəxslər üçün taksi istifadəsi nəinki maliyyə baxımından daha əlverişlidir, hətta parklanma stresi, usta axtarışı və illik dəyər itkisi kimi qayğılardan da azaddır.
/Yeni Sabah / azxeber.com