"SOCAR-ın törəmə şirkəti istədiyi qiyməti diqtə edir" – Premium markalı benzin niyə bahalaşdı? - AÇIQLAMA

Azərbaycanda premium markalı benzinin qiymətinin 2 manata qədər yüksəlməsi cəmiyyət tərəfindən birmənalı qarşılanmayıb. Onsuz da digər sahələrdə də müşahidə olunan bahalaşma fonunda qiymət artımının insanların büdcəsinə ciddi təsir göstərəcəyi şübhəsizdir.
Bəs Ai-95 markalı benzinin qiyməti niyə artdı?
KONKRET.az mövzunu iqtisadçı ekspert Natiq Cəfərli ilə müzakirə edib. Ekspert bildirib ki,  Azərbaycan neft ölkəsi olmasına baxmayaraq hökumətin sərt siyasəti nəticəsində normal keyfiyyətli benzin istehsal edən zavod tikə bilməyib. Azərbaycan rəsmilərinin açıqlamalarına görə dünyada gedən proseslər və neftin qiymətinin artması səbəbindən Ai-95 markalı benzinin qiyməti artıb: "Premium markalı benzin xaricdən alınır. Yəni bu benzin növündə dünyadan asılıyıq. Dünyada isə qiymətlər həqiqətən də dəyişib. Bunu bəhanə edərək Azərbaycanda da qiymətlərin artırılması ilə bağlı qərar verildi. Doğrudur, bu növ benzinin qiyməti dövlət tərəfindən tənzimlənmir. Bir neçə il öncə premium markalı benzin Tarif Şurasının siyahısından çıxarılıb. Amma o zaman rəsmi açıqlama verildi ki, rəqabətli mühitdə bir neçə şirkətin ölkəyə benzin gətirməsi üçün şərait yaradılacaq və qiymət formalaşacaq. Yəni hökumət bu işə qarışmayacaq. Amma bu, baş vermədi. Şirkətlərin ölkəyə benzin gətirməsinə şərait yaradılmadı. Yalnız SOCAR-ın törəmə şirkəti ölkəyə benzin gətirir və qiyməti də o diqtə edir. Rəqabətli mühit yaransa və müxtəlif ölkələrdən şirkətlərin benzin gətirmək imkanı olsa idi, bu zaman rəqabətli şəraitdə qiymətin formalaşmasını görə bilərdik".
Natiq Cəfərli əlavə edib ki, dövlət bu məsələdə özünü sanki kənara çəkib: "Amma məsələ ondan ibarətdir ki, qiyməti yenə də dövlət şirkəti tənzimləyir. SOCAR-ın törəmə şirkəti istədiyi qiyməti diqtə edə bilir. Formal olaraq qiymətə dövlət nəzarət etmir. Hökumət qiyməti bazar mühitinin tənzimlədiyini açıqlayır. Amma bazar mövcud deyil və rəqabət yoxdur. Problem məhz bundadır".
İqtisadçının sözlərinə görə, premium markalı benzinlə bağlı illər öncə qiymətin ucuzlaşması halı yaşanıb: "Xatırlayırsınızsa neftin qiyməti kəskin düşəndə Ai-95 markalı benzinin qiyməti 1,40-dan, 1,10 AZN-ə enmişdi. Ümid edək ki, bu hal bir daha təkrarlanacaq" – Natiq Cəfərli fikirlərini tamamlayıb.
Müşviq Tofiqoğlu,
KONKRET.az