"Yalan xəbərlərin qurbanına çevrilməmək üçün bunları mütləq edin" – Media eksperti

"Media savadlılığı" bir çox cəmiyyətlərdə olduğukimi bizim cəmiyyətdə də aktual mövzudur. Bu gün Azərbaycan oxucusu,tamaşaçısı, dinləyicisi üçün səhih məlumatların əlçatanlığı yüksək olsa da, bizpraktikada bunun yetmədiyinin şahidi oluruq.
Ümumilikdə dezinformasiyaların tez və kütləvi yayılması kimi bir xüsusiyyəti var. Cəmiyyətdə çaşqınlıq yaradan, dövlətlə cəmiyyət arasındakıinamı sarsan, dövlətin informasiya siyasətinə birbaşa təhdid törədən yüzlərlə məlumatçox qısa zaman ərzində sosial şəbəkə adlı nizamsız və nəzarətsiz mühitdə yayılabilir. Bu mediavirusların belə operativ yayılması informasiya çirkliliyiyaradır ki, bu çirklilik çox zaman təhlükəli nəticələr doğurur.
Media savadlılığı fərdlərin doğru və yalnışarasında qaldıqları zaman hansı üsullarla bunu aydınlaşdıra biləcəkləriniaşılayan maarifləndirmə aksiyasıdır.
"Azxeber Media"nın direktoru, media ekperti ƏfsələddinAğalarov məhz bu həftənin önəmini nəzərə alaraq sizlərə mediaviruslardanqorunmağın bir neçə üsulunu təqdim edir:
"Çirkli informasiyanın hədəfinə çevrilməmək üçün istifadəçioxuduğu, dinlədiyi və ya eşitdiyi məlumatların təhlükəli mediavirus olduğunu ənsadə bu yollarla anlaya bilərik:
1.İlknövbədə məlumatın yazılma üslubuna diqqət etməkdə fayda var. İnformasiyanınyazılışında qüsurlar varsa, cümlələr arasında rabitəsizlik özünü biruzə verirsəbu məhsulun peşəkar birinin əməyi sayəsində ərsəyə gəlmədiyinə əmin ola bilərsiniz.Bu isə məlumatdakı doğruluq payının azlığını və ya yalan olmasını göstərən ilkönəmli detaldır.
2.Jurnalistikanıntəməl qaydaları arasında məlumatı 3 fərqli mənbədən dəqiqləşdirmək anlayışı mövcuddur.Oxuduğunuz və ya dinlədiyiniz məlumatda yalnız mülahizələr ortaya atılır və bu fikirlərdəheç bir fakt, heç bir rəsmi tərəfin mövqeyi yoxdursa o zaman yazıda peşəkarlıqprinsipləri qorunmamış sayılır. Bu məlumat manipulyasiya aləti də ola bilər.
3.Xəbərinoxuması, baxılması üçün şişirdilmiş başlıqların yazılması:
İnformasiya tez sıradan çıxa bilən bir məhsulolduğu üçün onu oxunması, daha çox şəxsə çatdırılması üçün redaktorun kiçik zərərsiztoxunuşları ola bilər. Bu zərərsiz toxunuşlar cəmiyyətdə çaşqınlıq, çaxnaşma,dövlətin informasiya siyasətinə təhlükə yaratmamalıdır.
İlkin baxış zamanı qarşınıza çıxan informasiyalarda"Şok", "Təcili" və buna bənzər bir çox başlıqlarla təqdim edilir və buçağırışların ardından dağınıq informasiyalar gözə çarpırsa bilin ki, bu xəbərlərdəkidoğruluq payı azdır.
4.Sosialşəbəkələrdə yalnız rəsmi şəxslərin dilindən işlədilən cümlələrin və sitatlarındoğruluq payı vardır. Hər gördüyünüz, eşitdiyiniz xəbərlərə inanmayın. Yalnız rəsmisəhifələrdən xəbərlər əldə edin. Belə imkanınız yoxdursa, hər hansısa bir xəbərsaytından, ya da "google" axtarış sistemindən o məlumatı sorğulatdırın.
Əziz istifadəçilər, ən önəmlisi odur ki, heç birciddi və doğru informasiya yayan medianın oxucunu yönləndirmək kimi bir arzusu,məqsədi yoxdur. Elə bu faktın özü sizi doğru və yalansız informasiyalara yöndəndirəcəkdir". / azxeber.com