Damar tıxanmasının əsas səbəbi - "Yanmamış bostan və ya su" müalicəsi

" class="imgbcode" />İmarət_Cəlilqızı, filoloq
Yaxın günlərin birində keçmiş sinif yoldaşıma bir dərman preparatı ilə bağlı zəng etmişdim. O, kardioloqdur. Dərmanla bağlı məlumatı verəndən sonra dedi:
– Mən elə bildim Səidə müəlliməyə (əmim qızıdır) görə zəng eləmisən mənə.
Mən xəbər aldım:
– Nolub ki Səidə müəlliməyə?
– Elə bildim, xəbərin var. Müayinə olunmağa gəlmişdi. Kardioqramında ciddi dəyişikliklər var. Çox həssas olduğuna görə özünə deyə bilmədim, amma sənə deyim ki, onda infarktqabağı vəziyyət var. Yazdığım təyinata əməl eləsin, sonra mütləq damarlarını yoxlatsın. Bax, mütləq ha!.. Çox güman ki, damarlarda tıxanma var.
Axşam Səidəyə zəng etdim, hal-əhval tutdum, yanına gələcəyimi söylədim. Bir gün sonra bacımla yanına getdik və söhbət əsnasında çox sakit və soyuqqanlı tərzdə dedim:
– Səidə, dünən Ramiz doxtura bir dərmanla bağlı zəng eləmişdim, mənə dedi ki, sənin kardioqramında fəsil dəyişməsi ilə bağlı bir az dəyişiklik var, dedi, hər ehtimala qarşı bir damarlarını yoxlatsa, yaxşı olar.
Səidənin gözlərində dərhal şübhə parıltıları yarandı və tez soruşdu:
– Eləmi? Bəs daha nə dedi?
Mən tövrümü pozmadan cavab verdim:
– Dedi ki, əgər yoxlatmaq fikrində olsa, mənə deyin, "napravleni" verim.
– Bəs daha?..
Mən təbəssümlə:
– Bir də qiymətləri dedi. Bakıya gedəsi olsan, pulun bir az çox çıxacaq, yaxına getsən, bir qədər az.
Deyəsən, mənim təbəssümüm və zarafatyana ahəngim onu toxtatdı. Daha heç nə xəbər almadı. Mən də ta üstünə getmədim.
Həmin söhbətdən bir neçə gün sonra  Səidə damarlarını yoxlatmağa getdi. Aydın oldu ki, iki damarda tıxanma var, birində tıxanma daha ciddidir, amma şükür ki, açıq əməliyyata ehtiyac yoxdur. Bir həftə əvvəl damarları təmizləyib stent qoydular. İndi əməliyyatsonrası müalicə dövrü gedir.
Bəs damar tıxanmasının səbəbi nə imiş? Bir çox səbəblər vardı, amma ən əsaslı səbəb HƏDDİNDƏN ARTIQ YAĞLI YEMƏK imiş.  Səidənin bütün yeməklərinin yağı damardı həmişə. İndi isə yağsız kartof püresi yeyir, ətsiz şorba içir, yağsız bulyon içir, yağsız qatıq yeyir, dovğa yeyir… Halbuki bütün bu təamları damarlar tutulmamışdan qabaq da yeyə bilərdi və bu qədər əziyyətə qatlaşmağa da ehtiyac olmazdı. Biz deyirdik, o isə qulaqardına vururdu.
Təyinat üzrə müalicədən sonrakı müayinə zamanı həkim ona ürəyinin əməliyyatdan əvvəlki və əməliyyatdan sonrakı kardioloji sxemini göstərib dedi:
– Səidə müəllimə, bax əgər siz bu əməliyyata getməsəydiniz, böyük ehtimalla infarkt keçirəcəkdiniz. Allaha şükür ki, gecikmədik.
Sonra gülümsəyərək fərəhlə sözünə davam etdi:
– Biz suyu sizin bostanınıza o bostan yanmamışdan əvvəl buraxa bildik, çox şükür.  Yandıqdan sonra buraxsaydıq,  bu suyun bostana heç bir xeyri olmayacaqdı.
Bu əhvalatı nə üçün qələmə aldım, bilirsinizmi? İstəyirəm kimin səhhətində narahatlıq varsa, lap heç yoxdursa da, vaxtında müayinə olunsun, "bostanına" gecikmədən – "bitkilər" yanmamış su buraxsın. Çünki həkim demiş, bitkiləri yanmış bostana sonradan su buraxmağın heç bir xeyri olmaz.
"Bostanın" yanmaması isə daha çox özümüzdən –  başlıcası, qidamızdan və hərəkətimizdən asılıdır.
Hər birinizə cansağlığı diləyilə. / konkret.az