Ermənistanla müqaviləsiz sülh mümkündür? - Zərdüşt Əlizadənin ŞƏRHİ

Rəsmi Bakı Ermənistan Konstitusiyasının dəyişdirilməsini sülh müqaviləsinin imzalanması üçün əsas şərt kimi irəli sürsə də, İrəvan mövzudan yayınmaqla vaxt uzadır. Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyan keçirdiyi hər mətbuat konfransında konstitusiya islahatlarının vacibliyini vurğulasa da, real adıımlar atmağa tələsmir.
Bu isə son günlər Azərbaycanla Ermənistan arasında müqaviləsiz sülh ideyasını aktuallaşdırır. Xatırladaq ki, tarixdə müqaviləsiz sülh dair faktlar mövcuddur. Rusiya-Yaponiya arasındakı müharibəninin dayandırılmasını buna sübut kimi göstərmək olar.
Bəs Azərbaycan və Ermənistan arasında müqaviləsiz sülh mümkündürmü?
Mövzu ilə bağlı KONKRET.az-a danışan politoloq Zərdüşt Əlizadənin sözlərinə görə, müqavilə imzalanmadan da sülh mümkündür:
"Müqavilə rəmzi məna daşıyır və kağıza yazılmış mətndir. Əsas mətn deyil, tərəflərin niyyətidir. Fərz edək ki, Ukrayna ilə Rusiya arasında dostluq, əməkdaşlıq, qarşılıqlı etimad prinsiplərinə əsaslanan müqavilə imzalanıb. Amma Rusiya Ukraynaya hücüm edir. Bu müqavilənin əhəmiyyəti varmı? Əlbəttə yoxdur. İndi Azərbaycan həqiqətən istyəyirsə ki, sülh müqaviləsi nə vaxtsa imzalansın, biz hadisələrə dinamik yanaşmalıyıq".
Politoloq Azərbaycanla Ermənistan arasında ümumi müddəları əhatə edən çərçivə sazişinin imzalanmasını vacib hesab edir:
"Bundan sonra Ermənistanla sərhədlər açılmalı, delimitasiya prosesi davam etdirilməlidir. Ermənistan da təbii ki, Zəngəzur dəhlizinin açılması istiqamətində addımlar atmalıdır. Əminəm ki, Türkiyə ilə Ermənistan arasında münasibətlər tənzimlənəndən sonra erməni ictimai rəyi konstitusiya və referendumun keçirilməsini dəstəkləyəcək. Yalnız o zaman Ermənistan konstitusiyadakı ərazi iddiaları ilə bağlı müddəaları çıxara biləcək".
Z.Əlizadənin fikrincə bu, davamlı sülh yalnız həqiqi və səmimi istəkdən yarana bilər:
"Fərz edək ki, konstitutsiyada həmin bənd, yəni Qarabağın Ermənistana birləşdirilməsi haqqında müddəa qalmaq şərti ilə sülh müqaviləsi bağlanır. Yenə fərz edək ki, Paşinyandan sonrakı hakimiyyət bağlanmış sülh sazişinin konstitutsiyaya zidd olduğunu iddia edərək, sənədi ləğv edir. Nə edə biləcəklər? Azərbaycana hücum edə biləcək gücləri varmı? Odur ki, bu, əhəmiyyətsiz və formal şeylərdir".
Mədinə Useynova
KONKRET.az