Qızıl ucuzlaşdı: Azərbaycanda qiymətlər aşağı düşəcək? – İqtisadçıdan AÇIQLAMA

Dünya bazarında qızılın qiymətinin oktyabr ayında 7,3 faizdən çox ucuzlaşması son 18 ilin ən kəskin aylıq enişlərindən biri kimi diqqət çəkib. Qiymətlərdəki bu dəyişiklik Azərbaycanda da qızıl bazarının gələcəyi ilə bağlı suallar yaradıb. Xüsusilə, dünya birjasında baş verən ucuzlaşmanın ölkədə qızılın satış qiymətlərinə, zərgərlik məmulatlarına və investisiya məqsədilə alınan qızıla nə dərəcədə təsir göstərəcəyi maraq doğurur.
Bəs dünya bazarında qızılın ucuzlaşması yerli mağazalarda da qiymətlərin aşağı düşməsinə səbəb olacaqmı?
Mövzu ilə bağlı KONKRET.az-a danışan iqtisadçı Xalid Kərimli bildirib ki, qızılın qiyməti dünya birjalarında daim dəyişir və bu dəyişikliklərə gündəlik deyil, müəyyən dövr üzrə qiymətləndirmə aparmaqla yanaşmaq lazımdır.
Onun sözlərinə görə, oktyabr ayında müşahidə olunan ucuzlaşmaya baxmayaraq, son 30 günün göstəriciləri daha fərqli mənzərə ortaya qoyur:
"Birjada qızılın qiyməti saniyə-saniyə dəyişir. Oktyabr ayında təxminən 7 faiz ucuzlaşma qeydə alınıb. Ancaq son 30 günün göstəricilərinə baxdıqda azalma 2 faizdən bir qədər çoxdur. İlin əvvəlindən hesabladıqda isə qiymət cəmi 4,9 faiz aşağı düşüb. Yəni əvvəlki ucuzlaşmanın müəyyən hissəsi son günlərdə yenidən kompensasiya olunub. Qızılın qiymətində belə dalğalanmalar normaldır".
İqtisadçı qeyd edib ki, dünya bazarında baş verən qiymət dəyişiklikləri Azərbaycandakı qızıl satışına da təsir göstərir. Lakin bu təsir bütün məhsullarda eyni sürətlə və eyni həcmdə hiss olunmur.
X.Kərimlinin sözlərinə görə, investisiya məqsədilə alınan xalis qızılın qiyməti dünya birjasındakı dəyişikliklərə daha həssasdır. Zərgərlik məmulatlarının qiymətinə isə bir sıra əlavə amillər təsir edir:
"Qızıl deyəndə zərgərlik məmulatını nəzərdə tutmaq düzgün deyil. Mən qızılın birja qiymətindən danışanda xalis, yəni lom qızılını, sikkələri və investisiya məqsədilə alınan qızılı nəzərdə tuturam. Bu məhsulların qiymətinə dünya bazarındakı dəyişikliklər daha sürətli təsir edir. Ancaq zərgərlik məmulatının tərkibində yalnız qızılın dəyəri yoxdur. Burada brilyant, ustanın əməyi, mağazanın icarə haqqı, vergilər və digər xərclər də nəzərə alınır".
İqtisadçı vurğulayıb ki, dünya bazarında qızılın qiymətinin 3 faiz dəyişməsi zərgərlik məmulatının satış qiymətində eyni həcmdə əks olunmur. Belə ki, bu dəyişiklik məhsulun ümumi qiymətinə təxminən 1,5 faiz təsir göstərir.
Onun fikrincə, ilin əvvəlindən qızılın qiymətində qeydə alınan 4,9 faizlik azalmanın zərgərlik məmulatlarına təsiri də təxminən 2,5 faiz səviyyəsində ola bilər.
X.Kərimli hesab edir ki, dünya birjasında qiymətlərin dəyişməsini əsas götürərək mağazalarda dərhal ucuzlaşma gözləmək doğru yanaşma deyil. Çünki satıcılar da bazardakı gündəlik dalğalanmaları nəzərə alır və qiymətləri hər dəyişiklikdən sonra yeniləmir.
Beləliklə, dünya bazarında qızılın ucuzlaşması Azərbaycanda xüsusilə investisiya məqsədilə alınan xalis qızılın qiymətinə daha tez təsir göstərə bilər. Zərgərlik məmulatlarında isə əlavə istehsal və satış xərcləri səbəbindən ucuzlaşmanın daha məhdud həcmdə hiss olunması gözlənilir.
Aynurə İsmayıl
KONKRET.az