Regionda sülhə əngəl yaratmaq üçün xüsusi planlar cızılıb - ƏTRAFLI 

10 noyabr üçtərəfli sazişin 9-cü bəndində nəzərdə tutulan öhdəliyi yerinə yetirməkdən imtina edən Ermənistan tərəfi bunu havadarlarının köməyi ilə edir. Həmin sazişin 9-cu bəndində Azərbaycanı Naxçıvanla birləşdirən Zəngəzur dəhlizinin açılması nəzərdə tutulur. Ermənistan baş naziri sazişə imza atmaqla dəhlizin açılacağını təsdiqləyib.
Amma müharibə başa çatdıqdan sonra bu məsələ ətrafındakı regional mübahisələr böyüyüb və İran Zəngəzur dəhlizinin açılmasının əlehinə çıxıb. Hətta, Zəngəzur dəhlizini özünün qırmızı xətti elan edən İran Qafanda konsulluq açmaqla bu proyektə mane olacağını gizlətmədi. Açıq-aşkar Ermənistana dəstək verən İranın bu siyasəti müxtəlif aspektlərdən şərh edilir. Cənub qonşumuz sadəcə regionda güclü Azərbaycan istəmir və ölkəmizin geosiyasi maraqlarına qarşıdır. Onlar Zəngəzur dəhlizini böyük Turan yolu adlandırır, bu isə İranın dövlət maraqlarına uyğun deyil.
Amma İranın istəyindən asılı olmayaraq, Zəngəzur dəhlizi açılacaq və Azərbaycanın əsas hissəsi ilə Naxçıvana gediş-gəliş bərpa ediləcək.
İRNA agentliyinin verdiyi xəbərə görə, bu gün İran tərəfinin təşəbbüsü ilə Rusiya Federasiyasının xarici işlər naziri Sergey Lavrov və İran İslam Respublikasının xarici işlər naziri Hüseyn Əmir Abdullahiyan arasında baş tutan telefon danışığında da regional məsələlər müzakirə edilib. Maraqlıdır, bölgədə sülhə mane olan tərəflər sülhdən danışıblar və ölkələrin ərazi bütövlüyünə hörmət edilməsinin vacibliyini müzakirə ediblər.
Burada maraqlı bir məqam var. Ölkələrin ərazi bütövlüyü deyəndə İranla Rusiya nəyi nəzərdə tutur? Ermənistan 30 il Azərbaycan ərazilərini işğal altında saxlayanda din qardaşlarımızın yadına ölkələrin ərazi bütövlüyünə hörmət düşmürdü. İndi İranda Zəngəzur dəhlizi ölkələrin ərazi bütövlüyünün pozulması kimi qəbul edilir və Ermənistana dəstək nümayiş etdirirlər.
"İran və Rusiya XİN başçıları son günlər Cənubi Qafqazda baş verən hadisələrlə bağlı məsləhətləşmələr də aparıblar", – bu da "İRNA agentliyinin məlumatındandır. Nə barədə məsləhət aparmaları da aydındır. Çox güman ki, Ermənistana hərbi-siyasi dəstəyin artırılması və regionda sülhə əngəl yaratmaq üçün xüsusi planlar cızılıb. Regional kommunikasiya xətlərinin açılmasından bir kəlmə belə söhbət getməyib.
Deməli, Azərbaycanın regionda yaratdığı reallığı qəbul etmək istəməyən hər iki qonşu dövlət, bölgədə erməni kartından lazımınca yararlanmağa üstünlük verir. Bunu son günlər Qarabağda üçüncü dövlətin dəstəyi ilə başlayan etiraz aksiyaları da sübut edir. Amma Azərbaycan ordusu sayıqdır və istənilən separatçı dəstənin məhv edilməsini isə bir neçə saata təmin etmək gücündədir.
Vəli Həsənov,
KONKRET.az