Zorakılıq və ağlı başdan alan sərt zərbələrin fəsadları - Uşaqlar hansı idman növlərini seçməlidir? - Mütəxəssis rəyi

Erkən yaşlarda idmanla məşğul olan uşaqlarda müxtəlif fəsadlar yaranır. Bunun üçün uşaqları idman bölmələrinə qoymazdan əvvəl düşünüb-daşınmaq lazımdır. Əksər valdeyinlər fərqinə varmadan azyaşlı uşalarını  idman bölmələrinə qoyurlar. Mütəxəssilər hesab edirlər ki, valdeyinlər bir qədər diqqətli olmalı və idmanda təhlükəli növləri bir-birindən ayırd etməlidirlər. Elə idman növləri var ki, baş zərbələri əsas rol oynayır, bu da uşaqların beyninə təsir edir. Ona görə də uşaqlara bu cür idman növləri tövsiyə edilmir.
Boks idman növündə beldən aşağı zərbə vurmağa icazə verilmir. Bu idman növündə hədəf əsasən idmançının başıdır.
Kikboksinq isə boksdan bir qədər fərqlidir. Bu idman növündə rəqibə yalnız əllərlə deyil, ayaqlarla da zərbə vurulur.
Tay boksunda qaydalar daha sərtdir. Bu idman növündə əl, ayaq, diz və dirsək zərbələrindən istifadə olunur.
MMA döyüş növündə də sərt döyüşə üstünlük verilir. Bəzən bu cür sərtlik idmançının ciddi zədələnməsinə səbəb olur.

Mövzu ilə bağlı KONKRET.az-ın suallarını cavablandıran WKC növləri üzrə Azərbaycan Karate Federasiyasının prezidenti Nurəddin Quliyev az yaşlı uşaqlara əsasən üzgüçülük və gimnastika ilə məşğul olmağı tövsiyə edir: "Ümumiyyətlə, uşaqları erkən yaşlardan Şərq döyüş növlərinə qoymaq yanlışlıqdır.
Üzgüçülük və gimnastikayla erkən yaşlarından məşğul olan uşaqlarda fiziki aktivlik daha yüksək olur. Valideynlərə tövsiyəm budur ki, başla əlaqəli idman növlərindən uşaqlarını uzaq tutsunlar. Misal üçün 8-10 yaşlı uşağın boksla və ya kik-boksla məşğul olması məqbul deyil. Uşaqların məşq vaxtı başında qoruyucu olmalıdır. Bunsuz məşq başlaya bilməz. Eyni zamanda zərbəni yumşaldan əlcək taxılmalıdır".
Karate ustası daha sonra bildirdi ki, döyüş sənətinin ən təhlükəsiz növü cüdo hesab olunur: "Cüdo yapon döyüş sənətidir. Cüdo digər güləş növlərindən (yunan-Roma, sərbəst) fiziki qüvvənin az istifadəsi və daha çox texnikanın müxtəlifliyi ilə fərqlənir. Cüdo texnikası bəzi müasir döyüş sənəti üslublarının əsasını təşkil edir. Bunlar sambo, ciu-citsu və aykidodur.
Ciu-citsu samurayların yumşaq hərəkət texnikası ilə əlbəyaxa döyüş sənətidir. Rəvayətə görə, bir gün yaponiyalı həkim Şirobay Akayame fırtına zamanı böyük ağacların budaqlarının qırıldığını, söyüd budaqlarının isə gücə tab gətirdiyini görür. Müşahidəsindən ilhamlanan həkim əsas prinsipi hücum etmək deyil, düşmənin gücünü ona qarşı çevirmək fəlsəfəsini özündə əks etdirən ciu-citsu məktəbini yaradır.
Aykido da zorakılıq etmədən  harmoniya axtarışı fəlsəfəsi üzərində qurulub. Kimsə onu pozarsa, təcavüzkarın aqressiv enerjisi özünə qaytarılır. Dərslərdə əsasən rəqibin əllərini tutmaq və zərbənin enerjisini yönləndirmək  öyrədirlər. Bu, döyüş sənətinin ən təhlükəsiz növüdür. Ciddi yüklənmə olmur. Tendonların və bağların gərginləşməsinin qarşısını almaq üçün məşqlər rəvan aparılır.
Uşu və ya Kung-Fu da Çində yaradılan döyüş sistemidir. Bu döyüş növü gimnastika və zərbə üsullarını birləşdirir. Nəfəs alma təcrübələrinə və konsentrasiya bacarıqlarının inkişafına diqqət yetirilir".
Şərq döyüş sənətində özünümüdafiə bacarıqları və özünə inam əsas şərtdir. Hər bir idmançıdan intizam tələb olunur, – deyən mütəxəssis bildirib ki, burada psixoloji hazırlıq əsas şərtdir: "Məşq zamanı rəqibi təkcə fiziki deyil, həm də psixoloji cəhətdən məğlub etmək öyrədilir. İdmançı təxribatlara tab gətirməli, emosiyalarını idarə etməlidir. Bundan əlavə, qəzəb motivasiyaedici emosiya kimi istifadə edilməməlidir".
Vəli Həsənov,
KONKRET.az