ABŞ-dan Ermənistana Blinken XƏBƏRDARLIĞI? - Vaşinqton görüşünə ŞƏRH

Demək olar ki, bütün ölkələrdə, ABŞ-da da əl sıxmaq sağ əllə icra edilir. Çünki sol əl təmiz hesab olunmur. Sağ əllə salamlaşmanın daha qədim tarixi var. İslamda isə sağ əli müəyyən nahiyələrə toxundurmaq olmaz. Belə ki, tualetə getdikdən sonra da hər bir insan yanını sol əllə yumalıdır.
Görəsən Blinken sol əlini yumuşdu?
Diqqət etsəniz, ABŞ-ın Dövlət Katibi Entoni Blinken sağ əli ilə Azərbaycanın xarici işlər naziri Ceyhun Bayramovun əlini sıxıb. Sol əlini isə Ermənistanın XİN rəhbəri Ararat Mirzoyana uzadıb. Bir sözlə, Qərb İrəvanı nə qədər dəstəkləsə də, ermənilərdən iyrənir və onlara hörmət qoymur.
Lap ədalətli olsaq, Blinkenin bu əl tutumu məsələsi Amerikanın Ermənistan və Azərbaycanı barışdırmaq istəyi, Rusiyanı sülh vasitəçiliyindən uzaqlaşdırmaq məqsədi ilə bağlıdır. Bəlkə də Blinken Mirzoyanı təhqir etmək istəməyib və bu əlsıxma həmrəylik, müəyyən razılıqların əldə olunması deməkdir. Hər halda bəlkələr tapmaca xarakterlidir, amma ermənilərlə bağlı sirləri ifşa etmək, onların ikiüzlülük və acizliyini aşağılamaq da lazımdır. Çünki Azərbaycana qarşı mina terroru reallaşdıran bu ölkə hazırladığı hesabatlarla özünü təmizə çıxarmağa çalışır. Əvəzində isə Azərbaycanı Laçın yolunda sərhəd-buraxılış məntəqəsi qurmaqda, separatçıların hərəkətinə mane olmaqda günahlandırır. Halbuki Ermənistan oxşar buraxılış məntəqəsini öz ərazisində Azərbaycandan 1 gün öncə yaradıb. Cavab olaraq Azərbaycan da öz ərazisində sərhəd-buraxılış məntəqəsi açıb.
– Bakının bu addımı İrəvan qədər Moskvanın da ürəyincə deyil;
– Sanki bu iki qonşumuz bizi "yersiz gəldi, yerli qaç" vəziyyətinə salmaq istəyir.
Ermənilər üçün dərd orasıdır ki, bu məkrli planda onları, əsasən Qərbin sanksiyaları altında olan Rusiya dəstəkləyir. Siyahını İran və Fransa ilə genişləndirmək olardı, amma bu iki dövlət ağıllanmaq məcburiyyətindədir.
– Makron başa düşməsə də, Fransa siyasətçiləri anlayır ki, Parisin müəyyən qərarları fransızları köhnə qitənin ən zəif bəndinə çevirə bilər;
– Böyük Britaniyanın Avropa İttifaqını tərk etməsi, qitənin əksər təsisatlarına sədrliyin Fransaya verilməsi təsadüfi deyil;
– Bir tərəfdən də Rusiyanın sanksiyalar altında qalması Avropanı Amerikadan daha çox asılı vəziyyəyə salır;
– Belə olan halda isə Paris ya Londonla aparmaq istədiyi ədavəti sağlam rəqabətə çevirməli, ya da Kreml ilə bütün dünyaya qarşı ittifaq yaratmalıdır;
– Fransa Moskvanın havadarlıq etdiyi istənilən ölkəni dəstəkləməklə də Putinin yanında yer almış olur.
Ona görə də Makron Fransası öz siyasətlərinə çəki-düzən vermək məcburiyyətindədir. Örnək kimi aprelin 27-də Prezident İlham Əliyevin Fransanın Avropa və xarici işlər naziri Ketrin Kolonnanı qəbul etməsini göstərmək olar. Həmin görüşdə qarşılıqlı maraq doğuran məsələlərlə bağlı fikir mübadiləsi aparılıb. Amma Prezidentin çıxışında Bakıdan Parisə ünvanlanan siyasi mesajlar da var idi:
• Sülh müqaviləsilə əlaqədar İrəvana 5 prinsip təqdim olunub;
• Ermənistan savaşdan sonra üzərinə götürdüyü öhdəlikləri yerinə yetirmir;
• Naxçıvanla dəhlizin yaradılmasına mane olur;
• Qoşunlarını sülhməramlıların müvəqqəti xidmət zonası olan Azərbaycan ərazisindən çıxarmır;
• Qarabağa silah-sursat daşıyır;
• Laçın-Xankəndi yolunun başlanğıcında sərhəd-buraxılış məntəqəsinin qurulması ölkəmizin suveren hüququdur.
O ki qaldı İrana:
• Fars molla rejimi Azərbaycanda biabır olub;
• Onların casus şəbəkəsi ələnməkdədir;
• Azərbaycanlı şiələr ermənilərin namusun çəkən ayətullahlardan soyuyub;
• Ağa dedikləri Xamenei üçün kamikadzelik etməyə hazır olan zombiləri isə həbs gözləyir;
• Azərbaycandakı farsçılıq türkçülüyə uduzmaqdadır. Çünki sözügedən türkçülük bir növ azərbaycançılıqdır. Bu ideologiya tolerantlıq və şovinizmin olmaması ilə seçilir;
• Əmmaməli Tehran bunu anladığı üçün qanlarında olan ermənipərəstliyə bir az ara verməlidir.
Sülhün Praqada razılaşdırılan versiyasında da, Vaşinqton variantında da hər iki ölkənin ərazi bütövlüyü BMT səviyyəsində tanınmış sərhədlər çərçivəsindədir. Bu isə o deməkdir ki, ABŞ, hətta əslən fransız olan Şarl Mişel İrəvana "Artsax" uydurmasını unutmağı tövsiyə edib. Amma Paşinyanın aprelin 30-da Blinkenə zəng vurub "Laçın yolu", – deyə ağlaşması Nikolu Qərbin gözündən salır. Çünki qondarma rejimə hər hansı bir dəstək, "miatsum" ideologiyasını yaradanla – Rusiya ilə eyni cinahda yer almaqdır. Həm də Ukraynada olduğu kimi hansısa ölkənin ərazi bütövlüyünü pozmaq vərdişi Kremlə aiddir. Qərb isə Paşinyanı İrəvanda taxta çıxartmaqla Rusiyanın Ermənistan adlı filialını özəlləşdirmək istəyib. Yəni Nikol özündən əvvəlki Robertlərə, Serjlərə bənzəməli deyil.
Yəqin Paşinyan "Gürcü Arzusu-Demokratik Gürcüstan" partiyasının baş katibi, Tbilisi şəhərinin meri Kaxa Kaladzenin mayın 1-də jurnalistlərə verdiyi açıqlama ilə tanışdır:
"Gürcüstan hökumətinin Rusiyaya qarşı sanksiyalara qoşulmaması və ölkədə ikinci cəbhənin açılmasına imkan verməməsi Avropa İttifaqında düzgün qiymətləndirilməyib. Rəsmi Tbilisinin bu addımı ötən il Gürcüstana Avropa İttifaqına (Aİ) namizəd ölkə statusunun verilməməsinə səbəb olub. Ona görə də deyə bilərik ki, Avropa İttifaqının Gürcüstana qarşı qəbul etdiyi bu qərar, məhz siyasi qərar idi".
Bircə Rusiyaya qarşı sanksiyalara qoşulmadığı üçün Gürcüstanı namizədlik statusundan məhrum edən Avropa, Qərb daxilində rus hərbi bazaları, sərhədlərini rus hərbçilərin qoruduğu Ermənistanın başında çətir kimi dayanmaz.
Bu səbəbdən Blinkenin Mirzoyana sol əlini uzatması Ermənistana xəbərdarlıq mahiyyəti də daşıya bilər.
KONKRET.az-ın Analitik Qrupu