Azərbaycanda süni qiymət artımının qarşısını necə almaq olar?

Bu ilin əvvəlində Baş nazir Əli Əsədovun sədrliyi ilə ölkədə ərzaq təhlükəsizliyi, qiymət artımı və qarşıda duran vəzifələrə həsr olunmuş müşavirədə bildirilib ki, bazar prinsiplərinə uyğun un və çörəyin hazırkı qiymət səviyyəsindən kənar süni qiymət artımı ilə əlaqədar bütün qabaqlayıcı tədbirlər görülüb.
Həmçinin bununla əlaqədar İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Antiinhisar və İstehlak Bazarına Nəzarət Dövlət Xidməti tərəfindən nəzarət tədbirlərinin daha da gücləndirildiyi, respublikanın 68 şəhər və rayonu üzrə unun satışı və çörəyin çəki və qiymətinə gündəlik ciddi monitorinqlərin aparıldığı diqqətə çatdırılıb.
Görülən tədbirlərə baxmayaraq, yenə də süni qiymət artımlarına rast gəlmək olur. Bazarlarda, supermarketlərdə belə süni qiymət artımları, eyni məhsulun müxtəlif qiymətlərə təklfi olunması müşahidə olunur.
Bəs süni qiymət artımlarına, eyni məhsulların müxtəlif qiymətlərə satılmasına nə səbəb olur?
İqtisadçı ekspert Eldəniz Əmirov azxeber.com-a açıqlamasında sözügedən məsələ ilə bağlı fikirlərini bildirib.
O, qeyd edib ki, təchizatda inhisarçı mövqeyə malik təsərrüfat subyekləri qiymətlərin daha yuxarı səviyyədə təyin olunmasına nail ola bilirlər:
"Hazırda qiymət artımlarına əsas səbəb bilirik ki, inflyasiyadır. Amma süni qiymət artımları bu vəziyyəti daha da kəskinləşdirir. İstər idxalda, istər yerli istehsalda, istərsə də təchizatda inhisarçı mövqeyə malik təsərrüfat subyekləri nəticədə qiymətlərin daha yuxarı səviyyədə təyin olunmasına nail ola bilirlər".
Ekspert marketlərdəki qiymət fərqlərindən danışıb. Onun sözlərinə görə, bəzi məhsulların qiyməti, bilavasitə, rəqabət şəraiti ilə formalaşır:
"O ki, qaldı marketlər arasındakı qiymət fərqlərinə, bu, bilavasitə, marketlərin daxili işi hesab edilməlidir, o anlamda ki, dövlət bütün qiymətləri birbaşa tənzimləmir. Qiymətləri tənzimlənən məhsullar da var. Amma digər məhsulların qiyməti, bilavasitə, rəqabət şəraiti ilə formalaşır. Marketlərdə biz, adətən, müşahidə edirik ki, bəzi iri market dediyimiz şəbəkələrdə bir neçə məhsulun qiymətini aşağı edərək əlavə müştəri cəlb etmək, digərlərində isə qiyməti daha yuxarı təyin etmək tendensiyası müşahidə olunur".
Aydın Nuri