"Türkiyədə növbəti dəhşətli zəlzələ İstanbulda olacaq" - Alimlərdən QORXUNC PROQNOZ

Türkiyədə növbəti zəlzələ daha da pis ola bilər və bu, 15 milyon əhalisi olan İstanbulda baş verəcək.
KONKRET.az xəbər verir ki, "Meduza" alimlərin xəbərdarlığı barədə yazı dərc edib.
Fevralın 9-na olan məlumata görə, Türkiyənin cənub-şərqində baş verən zəlzələ nəticəsində ölənlərin sayı 11 min nəfəri keçib (Türkiyənin özündə və qonşu Suriyada). Bu, regionda son onilliklərin ən güclü zəlzələsidir.
Təəssüf ki, tədqiqatçılar yaxın illərdə Türkiyədə ən azı bir zəlzələnin də olacağını proqnozlaşdırırlar. Və bu gün 15 milyon əhalisi olan İstanbul təbii fəlakətdən əziyyət çəkə bilər. Alimlər isə yerli hakimiyyətin buna hazırlaşmasından son dərəcə narazıdırlar.
O zaman İstanbul Texniki Universitetinin Avrasiya Yer Elmləri İnstitutunun direktoru olan professor Okan Tüysüz 2006-cı ildə Britaniyanın "The Guardian" qəzetinə "Bu qaçılmazdır və faktdır" deyib.
Alim yaxın illərdə İstanbul bölgəsində güclü zəlzələnin baş vermə ehtimalını belə qiymətləndirib: "Maqnitudasını bilirik. yerini bilirik. Sadəcə bunun nə vaxt baş verəcəyini bilmirik. Amma 2030-cu ilə qədər İstanbulda 7,6 bal gücündə zəlzələnin baş verməsi ehtimalı 65 faizdir. Və bu çox yüksək ehtimaldır".
İstanbula mümkün qədər yaxın olan son güclü zəlzələ 1999-cu ildə baş verib. Daha sonra fəlakətin episentri 90 kilometr şərqdə olan İzmit şəhərində olub; 17 mindən çox insan ölüb. Bu, 1939-cu ildən bəri Türkiyə ərazisində şərqdən qərbə, Şimali Anadolu qırağı boyunca "hərəkət edən" maqnitudası 7,0-dan yuxarı olan zəlzələlərin yeddincisidir.
Güclü təkanların İstanbula yaxınlaşdığı görünür.
Proqnozlaşdırılan zəlzələ artıq şəhərin özündə baş verə bilər və nəticələrinə görə əvvəlkilərdən daha böyük ola bilər. İstanbul Bələdiyyəsinin 2020-ci ildə seysmoloqların dəstəyi ilə hazırladığı hesabatdan belə çıxır ki, 39 şəhərin hamısı 7,5 bal gücündə təkanlar ilə fəlakətin təsirindən müxtəlif dərəcədə zərər çəkəcək. Ən böyük məhv riski metropolun Avropa hissəsində, Mərmərə dənizi sahillərindədir.
Bir çox mühüm tarixi binalara (məsələn, Ayasofya və Göy Məscid) ev sahibliyi edən Fatih şəhərinin daha da kritik nəticələrlə riski ilə üzləşə bilər: Binaların 72%-i zəlzələdən xilas ola bilməz, bu da insanların həyatı üçün təhlükə yaradır.
Professor Tüysüzün danışdığı ən pis ssenariyə görə, İstanbul ərazisinin 40%-i fəlakət zonasında olacaq və şəhəri vuracaq sunaminin hündürlüyü 7 metrə çatacaq.
Təhlükə həm də ondan ibarətdir ki, İstanbulun sakinləri gözlənilən fəlakət ideyasına öyrəşməyə hazır deyillər.
"Bir çoxları belə bir perspektivə fatalistlər kimi istinad edirlər: nə olacaqsa-olacaq, tale belədir. İnsanlar sadəcə olaraq reallığa məhəl qoymurlar, narahatlığı bu şəkildə yatırmağa çalışırlar", – deyə psixoloq İbrahim Eke The Guardian-a danışıb.
Xuraman Etibarlı,
KONKRET.az