ABŞ-İran danışıqlarının dördüncü raundu təxirə salıdı

ABŞ və İran arasında növbəti nüvə danışıqlarının dördüncü raundu 3 may 2025-ci il tarixində Romada keçirilməsi planlaşdırılsa da, logistika səbəblərinə görə təxirə salınıb.
KONKRET.az xəbər verir ki, bu barədə Omanın xarici işlər naziri Bədr əl-Busaidi sosial media platforması X-də məlumat verib. O, yeni görüş tarixinin tərəflər arasında razılaşdırıldıqdan sonra açıqlanacağını bildirib.
Danışıqların təxirə salınmasının səbəbləri
Rəsmi olaraq danışıqların təxirə salınması logistika problemləri ilə əlaqələndirilsə də, son günlərdə ABŞ və İran arasında gərginliyin artması bu qərara təsir etmiş ola bilər. ABŞ, İranın neft və neft-kimya məhsullarının qeyri-qanuni ticarətində iştirak edən yeddi şirkət və iki gəmini sanksiyalar siyahısına daxil edib. Bu addım, ABŞ-ın "maksimum təzyiq" kampaniyasının bir hissəsi olaraq qiymətləndirilir.
İran isə ABŞ-ı "provosativ bəyanatlar" verməkdə və danışıqlarda qeyri-ciddi olmaqda ittiham edib. İranın Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bağaei, Vaşinqtonun səmimi və konstruktiv danışıqlar aparmaq əvəzinə, təzyiq və hədələrlə çıxış etdiyini bildirib .​
Danışıqların əvvəlki mərhələləri və tərəflərin mövqeləri
Aprel ayında Oman vasitəçiliyi ilə keçirilən görüşlərdə ABŞ və İran nümayəndələri ilk dəfə yazılı təkliflər mübadiləsi aparıblar. Hər iki tərəf danışıqların ciddi və konstruktiv keçdiyini bildirsə də, əsas məsələlərdə hələ də fikir ayrılıqları qalmaqdadır. ABŞ prezidenti Donald Tramp, əgər razılaşma əldə olunmazsa, hərbi müdaxilə ehtimalını istisna etməyib .​
İran isə Avropa ölkələri ilə, xüsusilə Böyük Britaniya, Fransa və Almaniya ilə (E3) əlavə görüşlər keçirməyi təklif edib. Bu görüşlərin məqsədi, BMT Təhlükəsizlik Şurasının 2015-ci il nüvə sazişini təsdiqləyən qətnaməsinin müddətinin bitməsindən əvvəl Avropa tərəfdaşlarının mövqeyini öyrənməkdir.
Çinin xarici işlər naziri Van Yi, İranın nüvə proqramı ilə bağlı diplomatik səylərini dəstəklədiyini və İranın nüvə silahı əldə etməmək öhdəliyini alqışladığını bildirib. Bu bəyanat, ABŞ-İran danışıqları ərəfəsində Pekinin Tehrana dəstəyini nümayiş etdirir.
Danışıqların təxirə salınması, tərəflər arasında etimadın hələ də zəif olduğunu və əsas məsələlərdə razılığın əldə olunmadığını göstərir. Bununla belə, Oman və digər vasitəçilərin səyləri ilə danışıqların yenidən bərpa olunması və razılaşmanın əldə edilməsi ehtimalı qalmaqdadır.​
Hazırda yeni görüş tarixinin müəyyənləşdirilməsi və tərəflərin mövqelərinin yaxınlaşdırılması üçün diplomatik səylər davam edir. Danışıqların uğurla nəticələnməsi, regionda sabitliyin təmin olunması və nüvə silahlarının yayılmasının qarşısının alınması baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb edir.​
Natiq Səlim
KONKRET.az