ABŞ–İran Danışıqları: Tehran Trampı tələyə salmağa çalışır? – ŞOK DETALLAR

ABŞ və İran arasında Maskatda keçirilən danışıqlar beynəlxalq gündəmin əsas mövzularından birinə çevrilib.
KONKRET.azxəbər verİr ki, mövzu ilə bağlı açıqlama verən tanınmış iranlı politoloq, Parisdəki Amerika İqtisadiyyat Məktəbinin professoru Həsən Mansur bildirib ki, Tehran hazırkı danışıqlarda əsasən vaxt qazanmağa çalışır.
Onun sözlərinə görə, İran hakimiyyəti düşünülmüş diplomatik manevrlər vasitəsilə ABŞ prezidenti Donald Tramp üçün xüsusi "tələ" qurur və paralel olaraq nüvə klubuna daxil olmaq yolunda geri dönməz addımlar atmağa davam edir.
Ekspert qeyd edib ki, Tehranın ikinci əsas məqsədi ölkə daxilindəki yorğun və narazı əhalini ruhdan salmaqdır. Hakimiyyət beynəlxalq arenada yenidən legitimlik qazandığı görüntüsünü yaratmaqla, cəmiyyətdə real dəyişikliklərlə bağlı gözləntiləri zəiflətməyə çalışır.
Həsən Mansurun fikrincə, üçüncü məqsəd isə regional xarakter daşıyır. Daxildə baş verən repressiyalara və insan itkilərinə baxmayaraq, İran hakimiyyəti özünü güclü və davamlı göstərməyə çalışır. Bununla da qonşu ölkələrə "hələ də güclü aktoruq" mesajı verir.
ABŞ-ın yeni diplomatik mövqeyini şərh edən ekspert bildirib ki, Tramp artıq İranla bağlı bəyanatlarına görə müəyyən siyasi itkilərlə üzləşib. Onun sözlərinə görə, Tramp iranlılara "irəli gedin, kömək yoldadır" mesajı verməklə riskə gedib. Lakin Mansur hesab edir ki, ABŞ prezidentinin hazırda İran hakimiyyətinin "atdığı yemə" aldanması ehtimalı azdır.
Ekspert əlavə edib ki, Tramp administrasiyası İranda alternativ daxili güc axtarışındadır. Məqsəd daha az xərcli və nəzarət edilə bilən keçid prosesini təmin etməkdir. Əgər Vaşinqton bu cür qüvvəni etibarlı hesab etsə, onunla əməkdaşlığa gedə bilər. Əks halda isə hərbi qarşıdurma ehtimalı artacaq.
Bu arada İranın xarici işlər naziri Abbas Araqçi danışıqların bir neçə mərhələsindən sonra bildirib ki, ABŞ-la müzakirələr "yaxşı başlanğıc"la start götürüb. Lakin o vurğulayıb ki, prosesin davamı tərəflərin paytaxtlarında aparılacaq məsləhətləşmələrdən asılı olacaq.
Nazirin sözlərinə görə, görüşlər müsbət atmosferdə keçib və tərəflər öz mövqelərini açıq şəkildə ifadə ediblər. Araqçi qeyd edib ki, səkkiz ay davam edən gərginlikdən sonra danışıqlar nəhayət real mərhələyə keçib.
Beləliklə, ekspertlərin fikrincə, hazırkı danışıqlar mərhələsi hələlik tərəflərin real kompromisə hazır olub-olmadığını göstərmir. Tehran vaxt qazanmağa, Vaşinqton isə alternativ ssenariləri yoxlamağa çalışır. Yaxın aylarda isə bu prosesin ya siyasi razılaşmaya, ya da daha ciddi qarşıdurmaya gətirib çıxaracağı ehtimal olunur.
Natiq Səlim,
KONKRET.az