Kənd təsərrüfatı texnikaları niyə ucuzlaşmır? - RƏY

Kənd təsərrüfatı texnikaları niyə ucuzlaşmır? - RƏYAzərbaycanda kənd təsərrüfatı sektorunun inkişafı dövlətin iqtisadi siyasətində prioritet sahələrdən biridir. Bu sahənin innovasiya və texnologiya ilə təmin olunması isə aqrar istehsalın effektivliyini artıran əsas amillərdəndir. Məhz bu səbəbdən kənd təsərrüfatı texnikalarının idxalı gömrük rüsumlarından azad edilib, satış dəyərinin 40% dövlət subsidiyaları hesabına qarşılanır. Lakin sahibkarların texnikaya tətbiq etdiyi qiymətlərə hər hansı yuxarı həddin qoyulmaması mövcud mexanizmin səmərəliliyini azaldır. Dövlətin niyyəti aqrar istehsalçının yükünü azaltmaq olsa da, bəzən nəticə olaraq subsiya sahibkarların gəlirlərinin həddən artıq artmasına şərait yaradır. Xüsusən də Çin istehsalı texnikada marja 40-50% çatır, bu subsidiyanın real hədəfi olan "fermerə dəstək" məqsədini zəiflədir.
1.Kənd təsərrüfatı texnikalarının idxalı gömrük rüsumlarından azad edilməsi texnikanın ilkin maya dəyərini aşağı salsa da, bu, bazarda avtomatik olaraq qiymətlərin ucuzlaşmasına gətirib çıxartmır. Çünki satış qiymətlərinə nəzarət mexanizmi mövcud deyil və sahibkar həmin texnikanı istədiyi qiyməti müəyyən edə bilir.
2. Dövlət subsidiyası və yüksək qiymətlər
Satılan texnikanın dəyərinin 40 faizini dövlət qarşıladığı üçün fermerin ödənişi azalmış kimi görünür. Amma nəticədə texnikanın ümumi bazar qiyməti əsassız dərəcədə yüksəlirsə, subsidiya məbləği de-fakto sahibkarın qazanc payını süni formada artırır. Bu sahədə olan mənbəlır göstərir ki, Çin texnikasında 40-50 faizlik marjalar müşahidə olunur. Bu isə yüksək rentabelliklə yanaşı, aqrar sektora deyil, əsasən ticarətçilərə fayda vermiş olur.
3.Fermerlərin əsas marağı əlçatan və keyfiyyətli texnikadır. Lakin qiymət artımı fermerin həm ilkin ödəniş imkanlarını daraldır, həm də gələcəkdə texnikanın istismar və servis xərclərini artırır. Bu, xüsusən kiçik təsərrüfatlar üçün ciddi maliyyə yükünə çevrilir.
4.Subsidiya dərəcəsi yüksək olduğundan hər ilin büdcəsində ciddi maliyyə vəsaiti bu sahəyə yönəlir. Lakin həmin vəsaitin səmərəli xərclənməməsi, əsasən ticarətçi sahibkarlara fayda verməsi, aqrar sektorun dayanıqlı inkişafı baxımından effektivlik əmsalını azaldır.
5.Qiymətlərə yuxarı həddin qoyulmaması ilə yanaşı, servis tələblərinin də nisbətən zəif olması bazara aşağı keyfiyyətli texnikaların daxil olmasına şərait yaradır. Yüksək keyfiyyət meyarlarının olmaması səbəbindən fermer tez-tez təmir xərcləri ilə qarşılaşır, bu da ümumi iqtisadi effekti aşağı salır.
Bəs həll yolu nə ola bilər?
1. İlk öncə subsidiya tətbiq edilən texnikalara yuxarı satış həddinin müəyyən edilməsi. Dövlət subsidiya dərəcəsini nəzərə alaraq, texnikanın son satış qiymətinə müəyyən limit qoya bilər. Bununla, texnikanın qiymətində əsassız artımın qarşısını almaq mümkündür.
2. Müxtəlif keyfiyyət və güc səviyyəsində olan texnikalara görə fərqli limit tətbiq oluna bilər. Beləcə, yüksəkkeyfiyyətli və daha bahalı texnikaların da bazarda mövcudluğu təmin olunur, eyni zamanda sırf ucuz və keyfiyyətsiz texnikalara yönəlmə azaldılır.
3. Bazarın keyfiyyətinin artması üçün idxal olunan və ya yerli istehsal edilən texnikalar müəyyən keyfiyyət standartlarına cavab verməlidir. Sertifikatlaşdırma tələbləri gətirilməsi, zəmanət və texniki servis şərtləri aydınlaşdırılmalıdır.Yalnız bu tələblərə cavab verən texnikalar subsidiya ilə əhatə edilə bilər.
4. Dövlət subsidiyanın 40 faizlik dərəcəsini bütün texnikalar üçün eyni şəkildə tətbiq etməkdənsə, bəlkə də daha çox aqrar innovasiyaya və müasir texnoloji həllərə yönələn sahibkarlara daha yüksək subsidiya ayırma, klassik texnikalara isə nisbətən aşağı dərəcə tətbiq etməklə səmərəliliyi yüksəldə bilər.
5.Yüksək subsidiyadan faydalanmaq üçün istehsalçıların Azərbaycanda istehsal xətti qurması şərt kimi irəli sürülə bilər. Bu, həm ölkəyə investisiya axınını artıra, həm də yeni iş yerlərinin yaranmasına şərait yaradaraq ümumi iqtisadiyyata müsbət təsir göstərə bilər.
Yalnız bu halda dövlətin ayırdığı subsidiyalar fermerlər daha münasib qiymətə müasir texnikadan yararlana biləcək və ümumilikdə aqrar iqtisadiyyat dayanıqlı inkişaf yönündə irəliləyəcəkdir.
Aqil Məmmədov / konkret.az

Sosial     Baxılıb: 439   Tarix: 12 yanvar 2025
f Paylaş

Oxşar xəbərlər

Hamlet İsaxanlı qızına yüksək vəzifə verdi

Xəzər Universitetinə yeni prorektor təyin edilib. xəbər verir ki, məlumat universitetin mətbuat xidmətindən təsdiq olunub. Bildirilib ki, Ülkər İsayeva Xəzər Universitetinin Elmi işləri üzrə prorektoru vəzifəsinə təyin olunub

Sabah Ordubadda işçıq olmayacaq

Sabah Ordubad rayonunun bəzi ərazilərində elektrik enerjisinin verilişində müvəqqəti fasilələr olacaq. xəbər verir ki, sabah "Azərişıq" ASC-nin Naxçıvan Regional Enerji Təchizatı və Satışı İdarəsi (RETSİ) tərəfində

Azərbaycan könüllüləri 20 Yanvar şəhidlərinin xatirəsini yad ediblər - FOTOLAR

Qanlı 20 Yanvar faciəsinin 36-cı ildönümü ilə əlaqədar olaraq Azərbaycan Respublikasının Gənclər Fondunun dəstəyi ilə Azərbaycan Könüllü Təşkilatları İttifaqı (AKTİ) silsilə tədbirlər həyata keçirib. xəbər verir ki, ölkəni

Bakıda ilk dəfə bu imtahanlar elektron qaydada keçiriləcək

Bakıda əvvəlki illərdə ümumi təhsil məktəblərini ümumi orta (IX) və tam orta (XI) təhsil səviyyələri üzrə başa vura bilməyən şəxslər üçün eksternat qaydasında imtahanlar ilk dəfə elektron qaydada keçiriləcək. . Bu barəd

Həmin uşaq xəstəxanaya, ana isə psixiatriya müəssisəsinə yerləşdirildi - Rəsmi

"Tovuz rayonunda ana və 11 yaşlı övladının küçə mühitində yaşaması ilə bağlı daxil olmuş məlumat Ailə, Qadın və Uşaq Problemləri üzrə Dövlət Komitəsi tərəfindən dərhal nəzarətə götürülüb". xəbər verir ki, bunu Ailə

Azərbaycan manatının dövretmə sürəti azaldı

Bu il yanvarın 1-nə Azərbaycanın milli valyutası – manatın dövretmə sürəti 3,20 bənd təşkil edib.  Azərbaycan Mərkəzi Bankına (AMB) istinadən xəbər verir ki, bu, aylıq müqayisədə 0,18 bənd az, ötən il yanvarın 1-nə nisbətə

TikTok'da özünü hüquqşünas kimi təqdim edən şəxs həbs olundu

"TikTok" platformasında "Hüquq mərkəzi" adı altında səhifələr yaradılaraq canlı yayımlar vasitəsilə izləyici toplamaq və bu yolla vətəndaşların etibarından sui-istifadə edilməsi hallarına rast gəlinir

Bakıda çoxmərtəbəli binada YANĞIN

Fövqəladə Hallar Nazirliyinin (FHN) "112" qaynar telefon xəttinə paytaxtın Həsən Bəy Zərdabi prospektində yerləşən çoxmərtəbəli yaşayış binasında yerləşən mənzildə yanğın baş verməsi barəsində məlumat daxil olub

Kamran Əliyev onu hərbi prokuror təyin etdi

Tərtər rayon prokuroru Əli Qurbanov vəzifəsindən azad edilib. xəbər verir ki, "Qafqazinfo"nun əldə etdiyi məlumata görə, bu barədə baş prokuror Kamran Əliyev Əmr imzalayıb. Baş prokurorun digər Əmri ilə Əli Qarbano


azerbaycan xeberleri yeni xeberler son xeberler hava en son xeberleri idman xeberleri sonxeber