Kremlin Qarabağ TƏNLİYİ: Lenin+Qorbaçov=Putin - TƏHLİL

6 noyabr 2022-ci il tarixində Azərbaycanın xarici işlər naziri Ceyhun Bayramovun Vaşinqton şəhərinə səfəri başlayıb.
KONKRET.az xəbər verir ki, səfər çərçivəsində ABŞ dövlət katibi Entoni Blinkenin təşəbbüsü və iştirakı ilə Ermənistanın xarici işlər naziri ilə görüşün keçirilməsi nəzərdə tutulub.
Rusiya ofsayddan çıxa biləcəkmi?
Rusiyanın sonuncu Valday-Soçi sarsaqlamaları fonunda Azərbaycan Kremlə əsəbləşməyə bilməzdi. Onsuz da, hamı bilir ki, Bakı Moskvaya hər gün nota göndərmir. Ölkə mediasının Rusiyanı qulaqlaması, İranın qulağını isə çırtmalaması təsadüfə oxşamır. Görünür, vəziyyət təsəvvür olunandan daha ciddidir. Moskva və Tehran açıq formada ermənipərəstlik göstərir və utanmaz-utanmaz İrəvan-Bakı danışıqlarında vasitəçilik təkliflərindən əl çəkmirlər. İran bu xidməti təklif etsə də, Rusiya reallaşdırır və Qərbin sülh qatqılarını iqnor etmək uğrunda aktiv fəaliyyətə start verib. Buna nail olmaq üçün Rusiya Azərbaycanın daxilindəki qondarma rejimi müstəqil etmək, İran isə Zəngəzur dəhlizinin açılmasına maksimum mane olmaq istəyir. Ona görə də Odlar Yurdunda "iki od arasında" təlaşı yaratmağa cəhd göstərirlər.
Bəs səbəb təkcə Qərbin regiondakı iştirakını əngəlləməkdirmi?
Yox:
1. Rusiya XIX əsrin ikinci yarısından başlayan erməni köçürtmələrini 1923-cü ildə Qarabağın dağlıq hissəsində muxtar respublika yaratmaqla yekunlaşdırdı. Qorbaçov isə Lenin babasının etdiyi qələtdən daha böyüyünü yeməklə "Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayət"ini Ermənistanın tərkibinə qatmağa çalışdı. Siyasi cəbr üsulu ilə danışsaq, "Lenin+Qorbaçov=Putin" tənliyi alınır. Putin rusların Azərbaycan üçün yaratdığı problemi rəsmiləşdirmək, yəni əbədiləşdirmək fikrindədir. Məqsəd isə ölkəmizə nəzarəti, burada nüfuz sahibi olmağı, Cənubi Qafqazda daimi mövcudluğunu təmin etməkdir.
2. İran da Azərbaycanın Arazboyu hissələrində təsir gücünü artırmaqla gələcəkdə "Arsax"a bənzər qondarma rejim proyektləri üzərində işləyir ki, ruslar kimi farslar da Azərbaycanda söz sahibi olsunlar.
• Rusiyanın Qarabağın dağlıq hissəsində Donbas ssenarisini təkrarlamaq istəyi barədə daha əvvəl də bəhs etmişik. Lakin rus ayısı hazırda Qərb tərəfindən axtalanmaq üzrədir və Putinin buna nə dərəcədə mane olacağı bilinmir. Hər halda yaralı ayı ətrafa pəncə ata, diş qıcıya bilər. Sadəcə, Rusiya hazırda bunu Ukraynada edir və Azərbaycanda təkrarlamaq istəməz. İstəsə də, bura çatana qədər dişləri töküləcək. Kürkünü isə Zəngəzurda ayaqaltı etmək olar.
• İrana gəlincə, islam respublikası vətəndaş müharibəsinin bir addımlığındadır, bəlkə də 2 aya yaxındır ki, davam edən etirazlar elə vətəndaş müharibəsidir. Molla rejiminin devrilməsi, İranın 4 dövlətə parçalanması müzakirə mövzusu olan bir dövrdə farslar yuxarıda qeyd olunan məkirli niyyətlərini həyata keçirə bilməyəcəklər.
Sonda razılaşaq ki, bölgədə real təhdidlər formalaşmaqdadır. Lakin dünya bu təhlükəni yaratmaq istəyən bölgə ölkələri tərəfindən idarə olunmur.
Anar Rəhimov,
KONKRET.az