Qərbi azərbaycanlılara ŞAD XƏBƏR: Qayıdış belə həyata keçiriləcək

Ermənilərin Zəngəzur və Göyçə bölgələrini mərhələli şəkildə tərk etməsi Azərbaycanın Qərbi Azərbaycana qayıdış planlarına yeni imkanlar açır. Maraqlıdır, Ermənilərin Zəngəzur və Göyçə bölgələrini tədricən tərk etməsi Azərbaycanın Qərbi Azərbaycana qayıdış planlarına hansı təsiri göstərə bilər?
Bu barədə KONKRET.az-a danışan siyasi şərhçi Əli Mustafa bildirib ki, tarixi faktlara görə, Zəngəzur və Göyçə ərazilərində minilliklər boyu azərbaycanlılar və türklər yaşayıb:
"19-cu əsrdə Rusiya-Qacar və Rusiya-Osmanlı sazişlərindən sonra ruslar bölgəyə ermənilərin köçürülməsini təşkil etdilər. Bununla yanaşı, həmin dövrdə bölgədə yaşayan türklər, azərbaycanlılar tədricən sıxışdırılaraq öz yurdlarından çıxarıldılar. Lakin 1980-ci illərə qədər Zəngəzurda və Göyçədə azərbaycanlıların sayı kifayət qədər üstün idi".
Onun sözlərinə görə, sonrakı mərhələdə ermənilərin süni qarşıdurma yaratması, qətliamlar törətməsi nəticəsində azərbaycanlılar kütləvi şəkildə Ermənistandan didərgin düşdülər. Lakin bu gün həmin ərazilərdə bir çox kəndlər hələ də boşdur:
"Göyçə və Zəngəzurda elə kəndlər var ki, ermənilər orada məskunlaşa bilmədikləri üçün boş qalıb, hətta bir çox qədim Azərbaycan kəndləri dağıdılaraq insan üçün yararsız hala salınıb. Ermənilər də anlayırlar ki, bölgədə sabit şəkildə yaşamaq perspektivləri yoxdur, buna görə müxtəlif bəhanələrlə əraziləri tərk edirlər".
Əli Mustafa hesab edir ki, bu proses Azərbaycanın Qərbi Azərbaycana qayıdış imkanlarını daha da yaxınlaşdırır:
"Bu bölgələrdə indi də azərbaycanlıların yaşamaq haqqı var. Ermənilər tədricən əraziləri boşaltdıqca, bizim vətəndaşların qayıdışı daha da asanlaşır. Gələcəkdə Azərbaycan və Ermənistan hökumətləri arasında imzalanacaq müqavilələr də bu prosesə hüquqi zəmin yarada bilər. Dədə-baba torpaqlarına qayıtmaq istəyən kifayət qədər vətəndaşımız mövcuddur və bu, onların haqqıdır".
Siyasi şərhçinin fikrincə, Azərbaycan və Ermənistan arasında münasibətlərin normallaşması şəraitində Qərbi Azərbaycana qayıdışın reallaşması daha real görünür.
Müşviq Tofiqoğlu
KONKRET.az