Tatevosyan: "On minlərlə azərbaycanlı Ermənistana qayıdacaq"

Ermənistanda Azərbaycanla danışıqlarda gündəliyə salınan və müzakirə olunan bir çox məsələlər narahatlıqla qarşılanır və erməni cəmiyyətində qıcıq doğurur. Bunlardan biri də Qərbi azərbaycanlıların geri qaytarılması məsələsidir.
Erməni politoloq Benyamin Matevosyan özünün teleqram kanalında bu məsələni danışıqlar mövzusuna çevirdiyi üçün Nikol Paşinyanı ittiham edib.
"Ermənistan, Azərbaycan və Rusiya Xarici İşlər nazirlərinin görüşündən sonra Sergey Lavrov bəyanatla çıxış edərək bildirib ki, Bakı və İrəvan öz ərazilərində milli azlıqların hüquqlarının müdafiəsi üçün qarşılıqlı təminat verməyə hazırdır. Lavrovun bəyanatından dərhal sonra "Rusiya Paşinyanı çoxminlik azərbaycanlı icmasını Ermənistana köçürməyə məcbur edir" mövzusunda müzakirələr başladı".
Daha sonra Rusiya Xarici İşlər Nazirliyini ittiham edən politoloq bildirib ki, Qərbin danışıqlar masasına gətirdiyi məsələ Moskvada müzakirə edilirsə, o zaman rusların mövqeyini başa düşmür. Qarabağ ermənilərinin etnik azlıq adlandırılmasını həzm edə bilməyən Matevosyan azərbaycanlıların Ermənistana köçürülməsinin mümkünsüzlüyünü düşünür.
"Harada və kim tərəfindən elan olunub ki, bu transformasiyalar nəticəsində Ermənistan Bakı-Ankara ittifaqına qoşulmalıdır?
2023-cü ilin may ayında Vaşinqtonda Ermənistan və Azərbaycan XİN-in görüşündən sonra "Amerikanın Səsi" radiosu amerikalı diplomata istinadən tərəflərin müzakirə etdiyi məsələlər barədə məlumat verib. Məlum olub ki, müzakirə edilən məsələlərdən biri hər iki ölkədə etnik azlıqlara münasibətdir. Başqa sözlə, Nikol Paşinyan çoxminlik azərbaycanlı icmasının Ermənistan Respublikasına köçürülməsi ilə bağlı razılığa gəlib.
Azərbaycanda Qarabağ ermənilərinə etnik azlıq münasibəti öz təsdiqini tapıb və danışıqlardan sonra Şarl Mişelin bəyanatında da səsləndirilib.
Geosiyasi dəyişiklik onu da göstərir ki, həm Qarabağ Azərbaycanın tərkibinə qatılacaq, həm də on minlərlə azərbaycanlı Ermənistan ərazisinə qayıdacaq.
Vaşinqton danışıqları zamanı ABŞ Dövlət Departamentinin baş müşaviri Lui Bono bildirib ki, "ABŞ tərəflərin münasibətlərini tənzimləməsinə, birgə yaşayışa, həmçinin iqtisadi əlaqələri gücləndirməyə və regionda kollektiv təhlükəsizliyi təmin etməyə çalışır".
"Kollektiv təhlükəsizlik Ermənistanla Azərbaycan arasında hərbi-siyasi ittifaqın yaradılmasını nəzərdə tutur. ABŞ-ın regionda prosesləri əlaqələndirmək imkanı olmadığından, bu işlər Türkiyəyə həvalə ediləcək və nəzarətçi rəsmi Ankara olacaq.
Vaşinqton görüşündən sonra Paşinyan regionallaşma gündəmi üzərində işləməyə başlayıb. İndi Paşinyan Ermənistanın regionda təhlükəsizlik təminatı axtardığını bildirir və regional qeyri-qarşıdurma siyasətinin həyata keçirilməsinin zəruriliyini qeyd edir. Rusiya kontingenti buradan çıxarıldıqdan sonra Azərbaycan və Türkiyə Ermənistanla məsələləri bağlamaq tarixi şansını əldən verməyəcək.
Rusiya regionda sabit və uzunmüddətli sülhün tərəfdarıdır. Buna görə də danışıqlar gündəliyini formalşadırmaq qərarına gəlib. Rusiya Qarabağdan və Ermənistandan geri çəkilsə, yalnız mövqelərini itirəcək, Ermənistan isə böyük ehtimalla Türkiyə-Azərbaycan torunda boğulacaq".
Gördüyünüz kimi, Ermənistan cəmiyyətində hansı mövzular müzakirə mövzusudur. Azərbaycanlıların öz doğma yurd-yuvalarına qayıtmasından ehtiyat edən erməni millətçiləri bunu heç cür qəbul etmək istəmirlər. Amma özlərinin də qeyd etdiyi kimi, regionda geosiyasi vəziyyət dəyişib və Ermənistanla hesablaşan yoxdur. Deməli, Qarabağ ermənilərinin hüquqları ilə Qərbi azərbaycanlıların hüquqları eyni müxanizmlə tənzimlənməlidir. Bu reallıqdır, bunu isə Ermənistan istəsə də, istəməsə də, qəbul edəcək.
Vəli Həsənov,
KONKRET.az