"Avropanın Rusiya qazından tam imtinası yaxın perspektivdə şübhəlidir" - AÇIQLAMA

Rusiya-Ukrayna müharibəsi dünya iqtisadiyyatına, o cümlədən idxal-ixrac əməliyyatlarına ağır zərbə vurdu. Məsələ burasındadır ki, tətbiq edilən ağır sanksiyalara baxmayaraq Avropa hələ də Rusiyadan asılı haldadır. Bu asılılıq neft-qaz sektorunda xüsusi paya malikdir. İşğalçılıq və imperiya niyyətindən əl çəkməyən Rusiya Avropa dövlətlərini alternativlər axtarmağa məcbur edir. Onlardan biri də Polşadır. Belə ki, bu günlərdə Polşa hökumətinin strateji enerji infrastrukturu üzrə səlahiyyətli nümayəndəsi Pyotr Naimski bildirib ki, ölkəsi Rusiyadan qazın tədarükü üzrə qısamüddətli müqavilələrdən imtinaya hazırdır.  Varşava həmçinin "Qazprom" ilə dekabrda başa çatacaq uzunmüddətli əlaqəni bərpa etməyəcək. Bəs görəsən, Polşanın Rusiya qazını əvəzləmək üçün alternativ bazarı varmı?
Mövzu ilə bağlı KONKRET.az-a danışan enerji eksperti Zəfər Vəliyev bildirib ki, Polşa  lazım olan tədarük həcmlərinin bir hissəsini Norveçdən idxal edə bilər: "Bağlanmış uzunmüddətli müqavilələr əsasında Polşa hər il Rusiyadan 10 milyard kubmetr qaz ixrac edir. Təbii ki, nəzəriyyədə Polşa üçün Rusiya qazına alternativ variantlar mövcuddur. Lakin praktiki cəhətdən Avropanın Rusiya qazını əvəzləməsi ilə bağlı mənbələr çox zəifdir. 2021-ci ildə "Qazprom" Avropaya 155 milyard kubmetr qaz ixrac edib. Əgər Polşa Rusiya qazından tam imtina edərsə alternativ mənbələr tapmalıdır. Alternativ mənbə isə  Norveçdir. Norveç bu il Avropaya 115 milyard kubmetr qaz tədarükü ilə bağlı mövqe ortaya qoyub. Ötən il Norveç Avropanın qaz bazarlarına 112 milyard kubmetr qaz ixrac edib. Hazırda Avropanın qaza olan tələbatının 40 faizi daxili mənbələr hesabına ödənilir. Bu mənada Polşa Rusiyanın qaz həcmlərini ən yaxşı halda mayeləşmiş təbii qaz həcmləri vasitəsilə əvəz edə bilər. Həmçinin, Polşa lazım olan tədarük həcmlərinin bir hissəsini Norveçdən idxal edə bilər.
Ekspertin fikrincə Polşa ABŞ, Qatar və mayeləşmiş təbii qaz ixrac edən digər dövlətlərlə danışıqlar apara bilər: "İlin sonuna kimi ümumi vəziyyət bəlli olacaq. Beynəlxalq Enerji Agentliyi Avropa İttifaqının Rusiya enerji daşıyıcılarından, xüsusilə də qaz asılılığından azad etmək üçün 10 maddədən ibarət tədbirlər planı ortaya qoyub. Avropa Komissiyası  isə aprel-may aylarında Rusiya qazının idxalının kəskin azalması ilə bağlı tədbirlər paketini müzakirəyə çıxaracaq. Yəqin ki, həmin ərəfədə alternativ mənbələr açıq şəkildə göstəriləcək. Aprel ayında isitmə mövüsümü başa çatır. Polşa da daxil olmaqla Avropa ölkələrinin qarşısında dayanan əsas vəzifələrdən biri sənaye və kommunal sektorun təbii qaza olan gündəlik tələbatın təmin etməkdir. Bunun hansı formada həyata keçiriləcəyi qarşıdakı aylarda bəlli olacaq. Bütün hallarda Avropanın Rusiya qazından tam imtinası yaxın perspektivdə şübhəlidir".
Şəbnəm Mehdizadə,
Konkret.az