"Azərbaycan Rusiya və Ukraynaya bel bağlaya bilməz" - ÖZƏL AÇIQLAMA

Xəbər verdiyimiz kimi, Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin Ukraynaya səfəri zamanı bu ölkədən qidalıq taxıl istehsalı üçün 50.000 hektar civarında torpaq sahəsinin icarəyə götürülməsi razılaşdırılıb. Qida təhlükəsizliyi ilə bağlı atılan bu mühüm addım nəticəsində Azərbaycan qidalıq buğda ilə özü-özünü əhəmiyyətli dərəcədə təmin etməyi hədəfləyir.
Lakin bu razılıqdan bir qədər sonra Ukrayna Rusiyanın işğalına məruz qaldı. Maraqlıdır, bu məsələ necə tənzimlənəcək? Qanun bu məsələyə nə deyir?
Mövzu ilə bağlı KONKRET.az-a danışan iqtisadçı Pərviz Heydərov bildirib ki, müharibə şəraitində bir sıra məsələlərin gələcəkdə necə həll olunacağı müzakirə mövzusu deyil:
"Müharibə dövründə ikinci dərəcəli məsələlər müzakirə edilsə belə, heç bir nəticə verməyəcək. İndiki dövrdə əsas məsələ müharibənin tezliklə başa çatmasıdır. Müharibə bitdikdən sonra bərpa məsələləri də müəyyən vaxt aparır. İndiki halda sözügedən müqavilə ilə bağlı dəqiq fikir irəli sürmək, proqnoz vermək mümkün deyil. Yanvar ayında Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev Ukraynaya rəsmi səfər edib. Orada bir sıra sahələrdə qarşılıqlı əməkdaşlığa dair sənədlər imzalanıb. Onlardan biri də ərzaq təhlükəsizliyini təmin etmək məqsədilə imzalanıb. Azərbaycan ərzaq təhülkəsizliyinin 40 faizini idxal hesabına təmin edir. Bizim ərzaq aldığımız ölkələr sırasında ilk yeri Rusiya tutur. Növbəti ölkələr isə Ukrayna və Qazaxıstandır. Ümumi götürdükdə isə Ukrayna dünya üzrə ən çox ərzaq və taxıl ixrac edən ölkələr arasındadır. İndi Ukraynada nəinki Azərbaycanla bağlı məsələ, özünün vəziyyətinin necə olacağı belə sual altındadır. Çünki Ukraynanın bütün şəhərləri atəş altındadır və dağıdılıb. Müharibə bitdikdən sonra o ərazilər bərpa olunmalıdır. Bütün iqtisadi sistemi qırılıb, əlaqələləri dağıdılıb. Ukrayna hansı ölkələrlə müqavilə və saziş imzalayıbsa, onların taleyi barədə yenidən müvafiq qərar veriləcək. Azərbaycan hökumətinin qarşısında duran əsas məsələ bu itkiləri necə kompensasiya edəcəyini düşünmək və alternativ bazarlar tapmaqdır. Ukryana və Rusiyaya belə bağlaya bilmərik. Hökumət hazırda Rusiya və Ukraynadan idxal etdiyimiz ərzaq və buğdanın hansı ölkələr hesabına kompensasiya ediləcəyini tapmalıdır".
Vəkillər Kollegiyasının üzvü Turqay Hüseynov bildirdi ki, hüquqi baxımdan ortada bir müqvailə var və həmin müqavilə icra edilməlidir:
"Lakin müharibə baş verən ölkələr müqavilələrin icrasını dayandırır. Bu mənada həmin ərazilərdə müharibə təhülkəsi varsa, həmin müqavilə ilə təyin olunan öhdəliklərin icrası da dayandırılacaq. Yəni müqavilə üzrə öhdəliklər sanki dondurulur. Azərbaycan da bu halda icarə haqqı ödəmir. Çünki tərəfələr öz iradəsindən asılı olmayaraq, öhdəliklərini yerinə yetirə bilmir. Yəqin ki, müharibə bitdikdən sonra müqavilənin icrasına başlanılacaq".
Şəbnəm Mehdizadə,
KONKRET.az