Bank müştəriyə aşağı faiz deyib, sonra yüksək faizlə kredit verir – Vətəndaş bu halda nə etməlidir? - ÖZƏL

Azərbaycanda bəzi banklar bir-biri ilə rəqabətə girərək faizləri azaldırlar. Məsələn 13-14 faizlə kredit təklif edən banklara rast gəlinir. Amma banka müraciət edəndə məlum olur ki 13-14 faizlə kredit yalnız əmək haqqı yüksək olan şəxslərə verilir. Maaşı az olanlara isə yüksək faizlər təklif olunur. Bu, bir növ reklam xarakterli təklif kimi xarakterizə olunur və müştəri cəlb etməyə hesablanır. Bəs bu cür addımların atılması nə dərəcədə düzgündür?.
Mövzunu KONKRET.az-a şərh edən iqtisadçı ekspert Xalid Kərimlinin sözlərinə görə,  səhv reklam vermək təbii ki, qanunvericiliyin pozulmasıdır: "Bu, haqsız rəqabət haqqında qanunla tənzimlənir. Həmin qanunun 9-cu maddəsində göstərilir ki, istehalkçıların çaşdırılması qanunsuzluqdur. Burada vətəndaşların sərbəst seçiminə təsir göstərən haqsız, qeyri-dəqiq və gizli reklam üsullarından istifadə olunması istehalkçıların çaşdırılması sayılır. İstehlakçının çaşdırılmasına görə isə cərimə nəzərdə tutulur. Haqsız rəqabət haqqında qanunun 12-ci maddəsinə görə, buna yol verməklə satılmış mallardan əldə olunan gəlirin 10 faizinədək, bundan sonrakı il ərzində eyni hərəkəti təkrar törətdikdə isə 20 faizinədək maliyyə sanksiyası tətbiq edilə bilər. Bu məsələni tənzimləyən qurum isə  İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Antiinhisar və İstehlak Bazarına Nəzarət Dövlət Xidmətidir. Əgər haqsız olaraq aldadılır, yanlış məlumat verilir, istehalkçılar çaşdırılır və onların zamanı alınırsa, o zaman adıçəkilən quruma məlumat vermək lazımdır. Nazirlik istehalkçını aldadan şirkəti cərimələyə bilər".
Ekspert əlavə edib ki, belə aldatmaları müəyyənləşdirmək üçün  konkret reklam mətnlərinə baxmaq və müqayisə etmək olar: "Hər bir reklam mətnini analiz etmək lazımdır ki, burada qanunun tələbin in pozulub-pozulmadığını bilmək olsun.  Əgər bank deyirsə ki, 15 faizdən başlayan kredit verirəm, burada qanun pozuntusundan danışmaq olmaz. Bankın verdiyi kreditin faiz dərəcəsini müəyyənləşdirəndə müştəri ilə bağlı risklər əhəmiyyətli amildir. Az riskli müştəriyə az, çox riskli müştəriyə isə çox faizlə kredit verilə bilər. Çünki bu bankın səlahiyyətində olan bir məsələdir və qanunsuzluq deyil. Hətta AMB tələb edir ki, müştəriyə kredit verməzdən öncə onun maliyyə vəziyyətini yoxlasın. Onun kredit ödəyə bilib-bilməyəcəyini, intizamlı borclu olub-olmadığını müəyyənləşdirsin. Yəni müştərinin rəsmi gəlirləri mütləq müəyyən edilməlidir".
Müşviq Tofiqoğlu,
KONKRET.az