Bölgə partlayış ərəfəsində - Şoyqu Tehrana və Bakıya niyə gəldi?

"Yaxın Şərq regionununda gərginlik davam edir və bəzi təhlilçilər bölgədə böyük müharibə riskinin olduğunu iddia edir. Bunun fonunda regional aktyorlar "saatları sinxronlaşdırmağa" və bir-birlərinin mövqelərini başa düşməyə çalışırlar".
KONKRET.az xəbər verir ki, erməni siyasi strateq Vigen Akopyan "Sputnik Ermənistan"a müsahibəsində Rusiya Təhlükəsizlik Şurasının katibi Sergey Şoyqunun İrana, oradan isə Azərbaycana səfərini belə şərh edib.
Ekspertin fikrincə, Rusiya və İran arasında strateji hərbi-siyasi ittifaqın formalaşmasına start verildiyi göz qabağındadır. Hər iki ölkə hərtərəfli strateji tərəfdaşlıq sazişi imzalamağa hazırlaşır. Rusiya Təhlükəsizlik Şurasının hazırkı katibinin əvvəlki vəzifəsində (müdafiə naziri) fəaliyyətini nəzərə alsaq, İranın Rusiyadan bir sıra silah və hərbi texnika tədarükünü gözlədiyini istisna etmək olmaz. Tehran həmçinin kəşfiyyat məlumatı mübadiləsi üçün Moskvaya müraciət edə bilər.
Rusiya üçün Qərblə və Ukraynanın Şimal Hərbi Dairəsi ilə qarşıdurma kontekstində düz qonşuluqda daha bir genişmiqyaslı eskalasiya arzuolunmazdır. Ukrayna "hekayəsi" ilə məşğul olmasına baxmayaraq, Moskvanın Cənubi Qafqaz və Yaxın Şərqdə həyati maraqları var.
Şoyqunun Bakı səfərinə gəlincə, Azərbaycanla münasibətlər Rusiya üçün bir sıra səbəblərə görə vacibdir. Bakı ilə Təl-Əviv arasında kifayət qədər həssas və spesifik münasibətləri nəzərə alaraq, İranın Rusiya vasitəsilə Azərbaycanı İsrail tərəfinin müdaxiləsinə qarşı xəbərdar etmək istəyini də istisna etmək olmaz.
İran istəyir ki, Azərbaycan İsraillə ciddi eskalasiya olacağı təqdirdə loyal olmasa da, heç olmasa neytral mövqe tutsun. Ola bilsin ki, Şoyqu bu mesajlarla Tehrandan Bakıya gedib.
Ermənistanın regional gərginlik fonunda davranışından danışan ekspert o qədər də optimist olmayan tendensiyanın mövcudluğunu qeyd edir. Qonşular regional gərginlikdən sığortalanmağa, ittifaqlar qurmağa və "saatları sinxronlaşdırmağa" çalışarkən, Ermənistan hakimiyyəti uzunmüddətli məzuniyyətə çıxır, yüksək vəzifəli şəxslər isə "velosiped sürür və sağlam həyat tərzini təbliğ edirlər". Akopyan baş nazir Paşinyanın müntəzəm veloyürüşlərini nəzərdə tutur, hökumət başçısının sosial şəbəkələrdə aktiv şəkildə yaydığı videolara ehyam vurur.
"Ermənistan regional təlatümlər şəraitində passiv müşahidəçi mövqeyini tutub və onun hakimiyyəti öz cəmiyyətinə elə bir mənzərə təqdim etməyə çalışır. Deyirlər ki, hər şey qaydasındadır, heç bir təhlükə yoxdur, yay tətilindən zövq ala və sağlam həyat tərzi sürə bilərsiniz", – deyə siyasi strateq deyir.
Onun fikrincə, əslində hakimiyyət çoxdan başa düşüb ki, onlar bu böyük oyunda iştirak etmirlər, heç bir qərar vermirlər, heç nə onlardan asılı deyil. Öz növbəsində Qərb, Rusiya və İran Ermənistan rəhbərliyini faktor və subyekt kimi qəbul etməyi çoxdan dayandırıb.
Natiq Səlim,
KONKRET.az