Rusiya Avropanı soyuqdan dondurur: Avropalıların gözü Azərbaycana çevrilib

Avropa Birliyinin Ukraynaya görə Rusiyaya olan təzyiqləridavam edən bir ərəfədə, Rusiya enerji həmləsini işə salıb. Belə ki, Rusiyafevral ayından etibarən Avropaya neft ixracını 14 faiz azaldacağını bildirib. Rusiyabundan öncə də Avropaya təbii qazın ixracını azaltmışdı. Hazırda birjalardaqazın və neftin qiyməti sürətli şəkildə artır.
Mövcud gərginlik, neft ölkələri üçün yeni fürsətlər yaradır və"qara qızıl"ın qiyməti pandemiyadan öncəki illərin səviyyəsinə qalxır. 
Rusiyanın Avropanın enerjisini kəsməsi, AzərbaycanınAvropanın enerji təhlükəsizliyi məsələsində yenidən aktiv iştirakçıya çevirəcək.Belə olan halda, neft və qazın qiymətində yenidən sürətli artım olacaqmı?
Həmçinin oxu:
İqtisadçı-ekspert Eldəniz Əmirov Azxeber.com-a açıqlamasında məsələni bu cür izah edib:
"Rusiyanın Ukraynaya görə Avropaya neftin ixrac səviyyəsininazaltması neftin qiymətlərinə təsir göstərəcək. Amma bunu məhz Azərbaycanneftinin qiymətinə təsir edəcək kimi qiymətləndirmək düzgün olmaz. Çünki neftinqiyməti ölkələr üzrə deyil, "qara qızıl"ın markasına görə dəyərləndirilir. Azərbaycannefti olan "Azerlight" markalı neftin qiymətinə təsir göstərəcək, amma adətənbu cür hallarda bu təsir uzunmüddətli olmur. Çünki Azərbaycan neftinin qiymətininqalxdığı təqdirdə müəyyən səviyyəyə qalxa bilir, müəyyən səviyyədən sonra isə tərəflərbahalı nefti deyil, qalxmadan stabil qalmış digər markalı neftə müraciət edirlərvə bunun alışı istiqamətində aktivləşmə gedir. Buna görə də markalar üzrə olanneft qiymətlərinin bir-birindən kəskin şəkildə fərqlənməsini biz görmürük.Xüsusilə də "Brend" və "AzerLight" markalı neftlərin bareli üzrə baxandagörürük ki, qiymətlər kifayət qədər yaxındır. Bu tendensiya, sırf Azərbaycanneftinin deyil, ümumi neft qiymətlərinin qalxmasına gətirib çıxara bilər. Qeydetdiyim kimi, bu cür tendensiyalar qısa müddət ərzində effektiv olur".
Ekspert onu da qeyd edib ki, bu cür proseslər həmişə neftinqiymətinə təsir göstərir:
"Ümumiyyətlə neft istehsalçısı və neftin iri idxalçıları –bu iki qrupa daxil olan ölkələr arasında münasibətlər və ya o ölkələrin özlərininarasında bir-biri ilə münasibətlərində olan gərginlik həmişə neft qiymətlərinətəsir göstərir".
Enerji məsələləri üzrə ekspert İlham Şaban isə Azxeber.com-aaçıqlamasında bildirib ki, neftin qiymətinin artması sırf Rusiya-Ukrayna məsələsisəbəbilə deyil:
"Ümumiyyətlə, təkcə Rusiya Ukayna münasibətlərinə görəneftin qiyməti bagalaşmayıb. Çünki neft qlobal bazardır. Bu, nəyisə satmaq üçünbir dənə market deyil. Neftin qiymətinin yüksək olması bir sıra səbəblərdənqaynaqlanır. Burada geosiyasi amillər var. Bu, qazın qiymətində də özünü göstərir".
Azxeber.com-a danışan siyasi ekspert Anar Əliyev Rusiyanın buaddımından sonra Avropanın alternativ enerji ölkəsi kimi gördüyü Azərbaycanaolan marağı daha çox artacaq. Bu isə Azərbaycanın Avropada geosiyasi vəiqtisadi mövqeyinin bir qədər də möhkəmlənməsinə gətirib çıxaracaq:
"Ukrayna üzərindən ABŞ və onun NATO müttəfiqləri ilə Rusiyaarasında münasibətlər hər gün artan xətlə daha da gərginləşir. Hesab edirəm ki,Rusiyaya qarşı atılan kəskin addımlar, xüsusilə də Rusiyanın Ukraynada münaqişəyətəhrik edilməsi müharibənin başlaması üçün başlıca səbəblərdir. Amma Rusiya buproseslərdən hərbi əməliyyatlara başlamadan geri çəkilməyi bacaracaq. ÇünkiRusiya anlayır ki, hərbi əməliyyatlar ən son addımdır və bu addımın nəticələriUkraynadan çox özü üçün ağır olacaq. Hazırda Rusiya Avropanın təzyiqlərinə enerjirıçağı ilə cavab verir. Bu da enerji məhsullarının qiymətində artıma gətiribçıxardır. Bu proses iqtisadi tərəflə yanaşı, siyasi baxımdan Azərbaycanın mövqeyinidaha da gücləndirəcək. Cənubi və ŞərqiAvropa dövlətlərinin enerji təchizatında, xüsusilə, mavi qaz təchizatında Azərbaycanəhəmiyyətli rola sahibdir. Rusiyanın neft ixracını azaltması və yaxın gələcəkdəqaz ixracı məsələsinə də yenidən baxma məsələsinin gündəmdə olması AzərbaycanınAvropa üçün rolunu daha da artırmış olacaq. Hazırda Azərbaycan etibarlı, eynizamanda güclü bir tərəfdaş kimi beynəlxalqaləmdə kifayət qədər yüksək nüfuza sahibdir".
Aydın Nuri