"Rusiya Ukraynada qalib gəlsə, dünya bu ssenariyə hazır olmalıdır" - İLGİNC AÇIQLAMA

ABŞ Prezidenti Co Baydenin Ukraynaın paytaxtı Kiyevə gözlənilməz səfəri baş tutub. Səfər çərçivəsində Bayden Ukrayna prezidenti Volodimir Zelenski ilə görüşüb və ölkədəki vəziyyətlə yaxından tanış olub. Sözügedən səfərin əhəmiyyəti ilə bağlı müxtəlif fikirlər səsləndirilir ki, biri də Baydenin müharibə anonsunu verməsi ilə bağlıdır.
Politoloq Yeganə Hacıyeva KONKRET.az-a mövzunu şərh edərkən bildirib ki, müharibə yalnız Ukraynanın qələbəsi ilə bitərsə, uğurlu hesab etmək olar:
Yeganə Hacıyeva, politoloq
"Hər gün daha çox aydın olur ki, Ukraynadakı müharibə hamını yorub və müharibənin bitməsi ilə bağlı hər kəsdə əminlik var. Son 6 ayda müharibənin hər kəsi yorması ilə bağlı fikirlər istər Avropa Birliyi rəsmiləri tərəfindən, istərsə də Baydenin öz dilindən dəfələrlə səslənib. Bayden bildirib ki, ABŞ və tərəfdaşları müharibədən yorulublar. Aydın məsələdir ki, müharibənin bitməsi hər kəsin ümumi rəyidir. Qərb dünyasında müharibənin bitməsinin ən uğurlu ssenarisi isə məhz Ukraynanın qalibiyyəti ilə bağlı fikirlər qəbul edilir. Bu ssenari isə təkcə Ukrayna üçün deyil, bütün dünya üçün ən uğurlusudur. Çünki əks halda bu dünyada diktatorlar və totalitar sistemlərə digər ölkələri işğal edib və daha sonra işğal olunan əraziləri sülhə məcbur edib torpaqların ələ keçirilməsi istiqamətində yeni mərhələ açacaq. Rusiyanın Ukraynada qalib gələcəyi təqdirdə dünya belə ssenariyə hazır olmalıdır. Onu da qeyd etmək lazımdır ki, Rusiyanın özü də Ukraynada kifayət qədər yorulub.
Hətta deyərdim ki, əgər Ukrayna və tərəfdaşları yorulubsa, müharibə Rusiyanı həm də bitirib. Bunun da psixoloji aspektləri var. Dövlət və xalq olaraq haqlı olduğu üçün Ukraynanın öz torpaqlarını işğaldan azad etmək kimi bir istəyi var. Amma Rusiya cəmiyyətində bu istək yoxdur. Rusiya vətəndaşları Ukraynada vuruşmaq istəmir. Bunun bir səbəbi Ukraynanın qardaş xalq olduğunu və digər səbəbi isə müharibənin ədalətsiz və haqsız olduğunu bilməkləridir. Daha öncə, hələ çar zamanlarında da onlar müharibəni ya çar Rusiyasının, ya da SSRİ xalqlarının iştirakı və hesabına qalib gəliblər. Elə Ukraynanın özündə də döyüşənlər daha çox məhz qeyri-rus millətlərinin vətəndaşlarıdır. Rusiya döyüşmək üçün daha çox qeyri-rus millətlərindən olan vətəndaşları göndərmək istəyir. Bunun da bir neçə səbəbi var və biz onları artıq sadalamışıq. Yəni Rusiyanın bu müharibədə uğursuzluğunun 50%-i qeyd etdiyim kimi, döyüşmək istəməməkləridir. Digər 50%-i isə döyüşə bilməməkləri ilə bağlıdır".
Bildirib ki, Bayden-Zelenski görüşündən əvvəl baş verən hadisələrə xüsusilə diqqət etmək lazımdır:
"Baydenin Ukraynaya səfəri və onlara yardım göstərəcəyi ilə bağlı fikirləri şərh etməzdən əvvəl bu mərhələdə digər yerlərdə baş verənlər haqqında danışmaq lazımdır. Keçən həftə Ukraynanın Müdafiəsi üzrə Təmas Qrupu-Ramşteyn formatının növbəti 9-cu iclası baş tutdu. Daha öncəki iclasların ənənəvi "Ukrayna ordusu üçün təlim proqramları, maddi-texniki təminat, texniki xidmət, təmir" mövzusundan kənarda üç vacib qərar qəbul olundu.
Ukrayna səmasının mühafizəsi və bura aviasiya platformasının cəlb edilməsi;
Ümumavropa tank koalisiyasının" inkişafı və təchizat yükü ehtiyatının tətbiqi;
Hərbi Şengen şərtlərinin praktiki tətbiqi.
Bu görüşdə ümumi Avropa ərazisinə silahların təcili keçirilməsi və bürokratik əngəllərə görə silahların gecikməsinin qarşısını almaq üçün hərbi şengen tətbiq etmək haqqında razılığa gəldilər. Bu müharibənin artıq aktiv fazasına başlamaq hazırlığı idi. Bu o demək idi ki, Avropanın timsalında NATO tərəfdaşları da Ukraynadakı müharibəyə qoşulur. Avropanın müdafiəsində Böyük Britaniyanın vacib hərbi bazalarında məhz Ukrayna əsgərləri genişmiqyaslı və çox sürətli bir hücum planın işləməsi ilə bağlı onları öyrədirlər. Ukrayna ordusunun arsenalında olmayan silahların istifadəsi ilə bağlı təlimlər keçirlər. Bu o deməkdir ki, onlar çox ciddi müharibəyə hazırlaşırlar. Tətbiq olunan hərbi şengenlə onlara bu silahlar təcili çatdırılacaq. Savaşın aktiv fazasında isə Ukrayna qalib gəlməlidir".
Politoloqun sözlərinə görə, Baydenin Kiyevə səfər etməsinin xüsusi əhəmiyyəti yoxdur:
"Müharibədə Ukraynanın qələbə çalması üçün hər cür şərtlər var. Amma qeyd etmək lazımdır ki, Rusiya da buna hazırlaşır. Sayca artıq 5-ci mobilizasiyasını elan etməyi planlaşdırırlar. Amma Rusiyanın Ukrayna ərazilərindəki itkiləri haqqında danışırıqsa, bu itkilər bir dövlət və xalq üçün katastrofik itkilərdir. Bu bir xalq üçün demokrafik faciədir. 130 min vətəndaşın ölməsi nə deməkdir? Onun demokrafik nəticəsi dəhşətlidir. Bu gün 130 min kişi ya oğul, ya ata, ya qardaş, ya da həyat yoldaşıdır. Bu faciə də məhz Rusiya hakimiyətinin səhv qərarlarının nəticəsidir. Baydenin Kiyevə gözlənilmədən getməsi sadəcə müharibənin anonsudur, səfərin bundan əlavə xüsusi əhəmiyyəti yoxdur. Səfərin əhəmiyyəti sadəcə Baydenin Ukraynaya gəlib, bunu orada özü elan etməsidir. Qalan hazırlıq, mesajlar və s. paralel olaraq, Baydenin səfərindən öncə Münhen Təhlükəsizlik Konfransında ABŞ və Avropanın Ukraynanın müdafiəsi istiqamətində müzakirə və təkliflərində səsləndirilib. Ümumiyyətlə, Bayden Ukraynaya səfəri çərçivəsində o konfransda səsləndirilən fikirlərdən fərqli heç bir fikir səsləndirmədi. Əksinə orada ABŞ və Avropa Birliyinin rəsmiləri daha geniş fikirlər səsləndirdilər. Bu sadəcə Baydenin Kiyevə gedərək müharibəni elan etməsi idi. Bu da simvolik mənəvi dəstək və simvolik proseslərə artıq ABŞ-ın da daxil olması mesajını verməkdir. Bu müharibənin yekun və təhlükəli mərhələsinin başlanğıcıdır".
Fidan Ali,
KONKRET.az