Rusiya və Çin dünyanı dollardan xilas etmək istəyir - ABŞ valyutasının hegemonluğu nə qədər davam edəcək?

Politoloq Rostislav İşçenko ABŞ-ın beynəlxalq aləmdə baş verən geosiyasi hadisələr fonunda iqtisadi mövqelərini itirməyə başladığı barədə fikir səsləndirib. Ekspert qlobal maliyyə bazarındakı vəziyyəti təhlil edərək, tezliklə dolların hansı aqibətlə üzləşəcəyini açıqlayıb. Politoloq Vaşinqtonun öz mövqelərini itirəcəyini deyib və bunu tezliklə dolların dünya ehtiyat valyutası statusundan məhrum olacağı ilə izah edib. Bəs görəsən politoloqun səsələndirdiyi fikirlər nə dərəcədə realdır? ABŞ dolları öz hegemonluğunu itirə bilərmi?
Mövzu ilə bağlı KONKRET.az-a danışan iqtisadçı Xalid Kərimli bildirib ki, dolların hegemonluğunun aradan qaldırılması istiqamətində uzun zamandır fikirlər səsləndirilir və bəzi addımlar atılır: "Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatına üzv olan ölkələrin əsas hədəfələrdən biri dünyanı Qərbin, ABŞ-ın maliyyə asılılığlndan qurtarmaqdır. Onlar dolların dominantlığına son verməklə maliyyə sisteminin müstəqiliiyinə nail olmaq istəyirlər. Lakin uzun zamandır görülən bəzi işlərə rəğmən hələlik bu planın reallaşması qeyri-mümkündün. Valyuta ehtiyatlarının 60 faizi dollarda saxlanılır. Hesablaşmalarda da dolların əhəmiyyəti olduqca böyükdür. Şimali Amerika tam olaraq dollarla hesablaşır. Avropada isə avro dominantlıq edir. Şərqi və Cənub Şərqi Asiyanın əhəmiyyətli hissəsi isə dollarla hesablaşmaq məcburiyyətindədir. Rusiya və Çin dünyanı dollardan xilas etmək istəyir. Rusiyaya tətbiq olunan sanksiyalar onu buna məcbur edir".
İqtisadçı əlavə edib ki, ABŞ-ın dünyadakı gücü dollarla bağlıdır və rahatlıqla sanksiyalar tətbiq edə bilir: "ABŞ Rusiya və Çinin niyyətini başa düşür və onun baş tutmaması üçün bütün addımları atır. Təbii ki, ABŞ-ın dolları siyasi təzyiq və sanksiya alətinə çevirmək siyasəti hegemon valyutanın nüfuzuna zərbə vurur. İnsanlar dolların hakim mövqeyindən imtina etmək istəyir. Lakin yaxın gələcəkdə bu çox çətindir. Həmçinin, tətbiq olunan sanksiyalar dolların nüfuzunu aşağı salmaqla yanaşı ehtiyat valyutası kimi onun payını azalda bilər. Lakin bir müddət dollar və avro ən etibarlı valyuta olaraq qalacaq və yaxın illərdə ABŞ valyutası dünyada öz hökmranlığını saxlayacaq. Çünki dolların arxasında güclü iqtisadiyyat dayanır və ondan can qurtarmaq bir o qədər də asan deyil. Bununla yanaşı son illər kripto valyutaların ön plana çıxması dolların nüfüzunu aşağı sala bilər. İki həftə öncə Co Bayden kripto valyuta sahəsində starategiyanın qurulması üçün hökumətə 6 ay vaxt verdi. Görünür, ABŞ bu sahədə də dominantlığı əldən vermək niyyətində deyil".
Şəbnəm Mehdizadə,
KONKRET.az