Şəkər çuğunduru istehsalına nə mane olur? - Ölkəni idxaldan asılı edən SƏBƏBLƏR

Dünya bazarında bəzi ərzaq məhsullarının ucuzlaşmasına baxmayaraq, ölkəmizdə həmin məhsullar üzrə qiymətlər ya dəyişməyib, ya da əksinə, bahalaşma müşahidə olunub. Bu baxımdan, şəkər tozunun qiymətinin ucuzlaşması gözlənilsə də, bu, baş vermədi.
Maraqlıdır, bunun səbəbi nədir?
Ekspertlərin ortaq qənaətinə görə, bunun başlıca səbəblərindən biri istehsal və biznes sektorunda inhisarçı mövqeyə malik olan işbazların fürsətdən yararlanmaq cəhdləridir. Digər səbəb kimi isə bir sıra ərzaq məhsulları üzrə idxaldan əhəmiyyətli dərəcədə asılılığımızdır.
Statistik məlumatlara görə, Azərbaycan daxili ehtiyacını qarşılamaq üçün şəkər xammalının 94 faizini idxal edir. Bu, kifayət qədər böyük rəqəmdir və ölkənin sözügedən məhsul üzrə idxaldan tam asılılığını şərtləndirir. Fakt isə ondan ibarətdir ki, Azərbaycanın şəkər çuğunduru üzrə idxaldan asılılığını minimuma endirmək üçün böyük potensialı mövcuddur.  İşğaldan azad edilmiş ərazilərdə şəkər çuğunduru istehsalını stimullaşdırmaq bu istiqamətdə əhəmiyyətli addım ola bilər.
İqtisadçı ekspert Akif Nəsirli mövzu ilə bağlı KONKRET.az-a açıqlamasında deyib ki, ölkəmizdə şəkər çuğunduru əsasən Aran bölgələrində becərilir:
"Ötən il 5 min hektara yaxın şəkər çuğunduru əkilib. Hər hektardan orta hesabla 40 sentner məhsul tədarük olunub. Bu isə ölkə əhalisinin tələbatını tam ödəmir. Ona görə də şəkər tozu və şəkər istehsalı ilə məşğul olan İmişli Şəkər zavodu xaricdən yarımfabrikat (əlavə emal tələb edən) məhsullar almağa məcbur olub. Halbuki ölkədə bu məhsulun istehsal potensialı böyükdür. Görünən odur ki, İmişli Şəkər zavodu fermerlərlə işi düzgün qura bilmir, onlarla aşağı qiymətə müqavilə imzalayır. Ötən il şəkər çuğundurunun tonu 65 manatdan qəbul edilib, bu il isə qiyməti 69 manata qaldırıblar. Zavod bu sahədə monopolist mövqedə olduğuna görə bazara diqtə edir".
Ekspert problemin bununla bitmədiyini vurğulayaraq, məhsuldarlığın artırılıması üçün daha münbit torpaqlara ehtiyac duyulduğunu da önə çəkib:
"Şəkər çuğundurunun əkin sahələrinin genişləndirilməsi və yüksək məhsuldarlığın əldə edilməsi üçün Qarabağ iqtisadi zonasında kifayət qədər torpaq sahələri var. Düşünürəm ki, həmin ərazilər istehsal dövriyyəsinə qayıtdıqdan sonra həm çuğundurun becərilməsinə maraq artacaq, həm də məhsuldarlıq yüksələcək".
Vaqif Nəcəfov,
KONKRET.az