Səxavət Məmməd: "Rusiyanın bir neçə şəhərinə enməyə cəhd göstərilsə də, ruslar buna imkan yaratmayıblar"

Dekabrın 25-də Bakıdan Qroznıya uçan sərnişin təyyarəsi Qazaxıstanın Aktau şəhərində qəzaya uğrayıb. Təyyarənin göyərtəsində 62 sərnişin, 5 ekipaj üzvü olmaqla, ümumilikdə 67 nəfər olub.Aktauda qəzaya uğrayan təyyarə Rusiyanın "Pantsir-S" hava hücumundan müdafiə sisteminin hücumuna məruz qalıb. Üstəlik, Rusiya tərəfinin elektron döyüş sistemlərindən istifadə etməsi nəticəsində Azərbaycan təyyarəsinin rabitə sistemi tamamilə iflic edilib. Məhz bu vəziyyətə görə təyyarə Rusiya aviasiya məkanında radarlardan itib.
KONKRET.az-a açıqlama verən hərbi ekspert Səxavət Məmməd bildirib ki, "Pantsir-S" Hava Hücumundan Müdafiə Sistemləri həm aviasiya vasitələri, həm də sonradan kiçik dronları izləmək üçün təkmilləşdirilib:
"Bu sistemlər kiçik dronlar üçün də istifadə olunur. Bunların mərmiləri hədəfə çatana qədər, təxminən 20 metr radiusda partlayır və qəlpələr ön tərəfə sıçrayır. Bu da ona görədir ki, havada dron varsa  qaçmaq imkanı olmasın və həmin dron ətrafa yayılan qəlpələr vasitəsi ilə məhv edilsin. Ona görə də ruslar bu sistemlərdən bütün istiqamətlər üzrə geniş istifadə edirlər. "Pantsir-S"lə vurulma məsələsinə gəldikdə, təyyarənin ümumiyyətlə Qroznuya getdiyi vaxtda şəhər üzərində Ukrayna dronlarının olmasıyla bağlı məlumat var idi. Hətta havada bir neçə Ukrayna dronunun vurulduğunun sonradan videoları da yayımlandı. Azərbaycan təyyarəsi bir başa hava hücumundan müdafiə sistemi ilə vurulmayıb. Əgər atəş bir başa təyyarəyə açılsaydı, o zaman təyyarə göydə partlayar və qalıqları ələ gəlməzdi. Çünki mülkü təyyarələrin zirehi olmadığından partlayış dərhal baş verir. Ona görə də, bu təyyarənin nişan alınıb vurulması ağılabatan versiya deyil. Amma hər hansı PUA-nı vurarkən "Pnstsir-S"in mərmisindən çıxan qəlpələrin təyyarəyə dəymək ehtimalı var və bu ehtimal daha ağılabatandır.
Görünən odur ki, bu təyyarə zədələnib və bundan əlavə Ukrayna dronlarının ən çox hücum elədiyi şəhərlərdə radioelektron mübarizə vasitələrindən  (REM) istifadə olunur. Hətta bu qurğular o qədər  sıxlaşdırılıb ki, öz dronlarına belə ciddi problemlər yaradır. Təyyarənin radarlardan itməsinin  səbəblərindən biri də REM-ə məruz qalmasıdır. Bu zaman təyyarə radardan itib Rusiya ərazisində  enə bilməyib. Daha doğrusu, təyyarə Rusiyanın bir neçə şəhərinə enməyə cəhd göstərsə də ruslar buna imkan yaratmayıblar. Bu da o deməkdir ki, təyyarə məcburən Qazaxıstana uçub. Pilot hesab edib ki, Aktau hava limanına enə biləcək. Aktauda təyyarə iki dəfə yerə doğru hərəkət edir, qalxır. Bu, o deməkdir ki, təyyarə ciddi şəkildə zədələnib və onun idarə olunması qeyri mümkündür. Onu xüsusi qeyd etmək lazımdır ki, Azərbaycan pilottları ilə bağlı bəzən çox suallar verilir. Nəzərə almaq lazımdır ki, Azərbaycanın xüsusən pilotları dünyanın ən yaxşılarındandır və düşünürəm ki, o təyyarəni başqa ölkənin pilotu idarə etsəydi nəticə daha ağır olardı. Suallar verirlər ki, niyə suya eniş edilməyib. Su daha problemli olacaqdı. Orada hipotermiya məruz qalacaqdı. Böyük ehtimalla oradan heç kim sağ çıxa bilməyəcəkdi. Ona görə də kapitan ən doğru seçimi edib. Onların fəaliyyəti nəticəsində 30-dan çox adam sağ qalıb. Bir məsələni də qeyd edim ki, bundan sonra Azərbaycan aviaşirkətləri Ukrayna dronlarının hücum etdiyi Rusiya şəhərlərinə uçuşları dayandırmalıdır. Əslində, Rusiya tərəfinin də problemlərindən biri budur ki, onlar məsuliyyəti öz üzərlərinə götürməli və hava limanlarını bağlamalıydı.
Vəli Həsənoğlu,
KONKRET.az