Varlı olanlar üçün əlavə vergi – Hökumətdən yeni qərar tələb edilir

Almaniyada ultra varlı şəxslərin daha yüksək vergi ödəməsi ilə bağlı müzakirələr yenidən gündəmə gəlib. "Birlik 90/Yaşıllar" Partiyasının Bundestaqdakı fraksiyası sərvəti 500 milyon avronu ötən şəxslər üçün xüsusi verginin tətbiqini təklif edib.
Partiya nümayəndələri hesab edirlər ki, büdcə kəsirinin artdığı bir şəraitdə ölkənin ən varlı təbəqəsi dövlətin maliyyə yükünün bölüşdürülməsində daha böyük məsuliyyət daşımalıdır. Müvafiq təşəbbüs noyabrın 13-də Bundestaqa təqdim edilib.
Təklifə əsasən, 500 milyon avroya qədər xalis sərvət vergidən azad edilməlidir. Bu həddi aşan şəxslərə isə sərvətlərinin məbləğindən asılı olaraq pilləli vergi dərəcələri tətbiq olunmalıdır:
* 500 milyon avrodan artıq sərvətə – 2 faiz;
* 1 milyard avrodan artıq sərvətə – 3 faiz;
* 10 milyard avrodan artıq sərvətə – 4 faiz.
Bundestaqın Maliyyə Komitəsində Yaşıllar Partiyasını təmsil edən Karolin Otte Euronews-a açıqlamasında bildirib ki, Almaniyada ultra varlılar sosial sahədə çalışan insanlardan daha az vergi ödəyirlər.
"Biz 500 milyon avrodan başlayan sərvət vergisinin tətbiqini tələb edirik. Federal hökumət hazırda büdcəni necə tarazlaşdırmaq barədə gecə-gündüz müzakirələr aparır. Halbuki qənaət tədbirlərinin əsas yükü onsuz da hər avronu hesablamalı olan insanların üzərinə düşür. Almaniyada əhalinin əksəriyyəti uzun müddətdir sərvət vergisinin tətbiqini dəstəkləyir. Artıq bu mövqeyi nəzərə almağın vaxtıdır", – deyə Otte vurğulayıb.
Yaşıllar: Vergi sistemində ədalətsizlik var
Partiya yeni təşəbbüsünü Almaniyanın büdcə vəziyyətinin gərginləşməsi ilə əsaslandırır. Yaşılların fikrincə, korporativ mənfəət vergisinin azaldılması kimi güzəştlər ilk növbədə ölkə əhalisinin ən varlı bir faizinin maraqlarına xidmət edir.
Partiya nümayəndələri Almaniyanın vergi sistemində ciddi ədalətsizliklərin olduğunu bildirirlər. Onların fikrincə, mövcud qaydalar azsaylı varlı təbəqənin sərvətini daha da artırmasına şərait yaradır.
Yaşılların təqdim etdiyi təşəbbüsdə qeyd olunur ki, hazırkı qanunvericilikdəki bəzi boşluqlar nəticəsində bir şəxs 200-dən çox mənzili və 26 milyon avrodan artıq sərvəti miras olaraq demək olar ki, vergisiz əldə edə bilər. Halbuki müəyyən güzəşt həddini aşan orta həcmli miraslar adi qaydada vergiyə cəlb olunur.
Yaşılların hesablamalarına görə, bu cür vergi boşluqlarının aradan qaldırılması dövlət büdcəsinə əlavə olaraq təxminən 20 milyard avro gəlir gətirə bilər.
Təşəbbüs müəllifləri bildirirlər ki, yeni vergi cəmi bir neçə yüz nəfərə şamil olunacaq. Bununla belə, həmin şəxslərin sərvətləri artmaqda davam edir və Almaniyanın mövcud vergi sistemi özəl kapitalın getdikcə daha az sayda insanın əlində cəmləşməsinə şərait yaradır.
Vergi ödəyiciləri birlikləri: Bu addım iqtisadiyyata zərər vura bilər
Yaşılların təklifi Almaniyada birmənalı qarşılanmayıb. Təşəbbüsün əleyhdarları hesab edirlər ki, ultra varlılara əlavə vergi tətbiqi investisiya fəallığını azalda, kapitalın ölkədən çıxmasına və iqtisadi artımın zəifləməsinə səbəb ola bilər.
"Yeni Sosial Bazar İqtisadiyyatı Təşəbbüsü"nün icraçı direktoru Torsten Alsleben öz açıqlamasında sərvət vergisinə qarşı olduqlarını bildirib.
Onun sözlərinə görə, belə bir vergi Almaniya iqtisadiyyatına əlavə yük yaradacaq, investisiya stimullarını zəiflədəcək, kapitalın və varlı vergi ödəyicilərinin ölkəni tərk etməsini sürətləndirə bilər.
Alsleben hesab edir ki, yeni vergilər tətbiq etmək əvəzinə, hökumət dövlət xərclərinə yenidən baxmalı və iqtisadi artımı dəstəkləməlidir.
"Büdcəni vətəndaşların və şirkətlərin üzərinə əlavə yük qoymadan tarazlaşdırmaq üçün dövlət xərclərinin azaldılması istiqamətində əhəmiyyətli imkanlar mövcuddur", – deyə o bildirib.
Almaniya Vergi Ödəyiciləri İttifaqının prezidenti Rayner Holtsnagel də təşəbbüsü tənqid edib. Onun fikrincə, sərvət vergisi iqtisadi baxımdan əks nəticə verə bilər.
Holtsnagel Federal İqtisadiyyat Nazirliyinin araşdırmasına istinad edərək bildirib ki, belə verginin tətbiqi məşğulluğun, istehsalın və istehlakın azalmasına, nəticədə isə ümumi daxili məhsulun aşağı düşməsinə səbəb ola bilər.
Onun sözlərinə görə, sərvət vergisindən əldə ediləcək əlavə gəlirlərə baxmayaraq, digər vergi daxilolmalarının azalması nəticəsində dövlət büdcəsinin illik gəlirləri ümumilikdə 24–31 milyard avro azala bilər.
Holtsnagel hesab edir ki, Almaniyanın iqtisadi problemlərinin həlli üçün əsas diqqət iqtisadi artımın stimullaşdırılmasına və dövlət xərclərinin optimallaşdırılmasına yönəldilməlidir.
Almaniya büdcəsində 109 milyard avroluq maliyyə boşluğu
Müzakirələrin arxa planında Almaniyanın qarşıdakı illərdə üzləşəcəyi ciddi büdcə problemi dayanır.
Federal hökumətin avqust ayında açıqladığı məlumata görə, 2028–2030-cu illər üçün dövlət büdcəsində ümumilikdə təxminən 109 milyard avro maliyyə çatışmazlığı gözlənilir.
Proqnozlaşdırılan kəsir belədir:
* 2028-ci il – 22 milyard avro;
* 2029-cu il – 39 milyard avro;
* 2030-cu il – 48 milyard avro.
Beləliklə, Almaniyada dövlət büdcəsinin necə tarazlaşdırılması ilə bağlı müzakirələr yeni müstəviyə keçib. Yaşıllar yükün bir hissəsinin ultra varlıların üzərinə qoyulmasını istəyir, təşəbbüsün əleyhdarları isə əlavə vergilərin investisiyalara və iqtisadi artıma mənfi təsir göstərə biləcəyini bildirirlər.
Məsələnin əsas mübahisə mövzusu isə dəyişmir: büdcə kəsiri artdığı bir şəraitdə dövlətin maliyyə yükü necə bölüşdürülməlidir və bu yükün nə qədəri ən varlı təbəqənin üzərinə düşməlidir?
Natiq Səlim,
KONKRET.az