Alkoqollu içkilərin aksiz dərəcələrinin artırılması qiymətlərə necə təsir edəcək? - AÇIQLAMA

Bu gündən Azərbaycan Respublikasının ərazisinə gətirilən aksizli malların aksiz dərəcələri artırılıb. Bu, Nazirlər Kabinetinin 14 mart tarixli qərarı ilə "Azərbaycan Respublikasının ərazisinə gətirilən aksizli malların aksiz dərəcələri"ndə etdiyi dəyişiklikdə əksini tapıb. Qərara əsasən, denaturasiya olunmamış etil spirti üçün (80 həcm faiz və ya çox spirt qatılığı ilə, həcm faizi 80-dən az qatılığı olan denaturatlaşdırılmamış etil spirti) aksiz dərəcəsi 1 litr üçün 5,2 manatdan 6 manata qaldırılıb. Aksiz dərəcəsi üzüm çaxırının və ya üzüm puçallarının distillə edilməsi nəticəsində alınan spirtli tinkturalar üçün 1 litr üçün 7,2 manatdan 8 manata, viski üçün 1 litr üçün 11,2 manatdan 12 manata qaldırılıb.
Bəs görəsən, yeni qərar alkoqollu içkilərin qiymətinə necə təsir edəcək?
Mövzunu KONKRET.az-a şərh edən iqtisadçı ekspert Rəşad Həsənov bildirib ki, aksiz dərəcəsinin artırılması ilə qiymətlərin 1 faizdən 15 faizədək artımı gözlənilir:
"Rusiyaya tətbiq olunan sanksiyalar bu ölkədə istehsal olunan alkoqollu içkilərin qiymətini artırır. Azərbaycana idxal edilən həmin məhsulların da qiyməti avtomatik artır. Burada hansısa asılılıq yoxdur. Aksiz dərəcəsinin artması qiymətlərin bahalaşmasını bir daha şərtləndirir. Burada böyük ölçüdə qiymət artımlarından söhbət getmir. Məqsəd dövlət büdcəsindən bu istiqamətdə daxilolmaları artırmaqdır. Spirtli içkilər və tütün məshulları hökumətin rahat şəkildə qiymətini artırdığı məhsullardır. Çünki hökumətlər həmin məhsulların zərərli tərəflərini əsas gətirərək onların istehlakını azaltmaq istəyir. Zəruri tələbat məhsulu olmadığı üçün onların qiymətlərini hökmuət asanlıqla artıra bilir. Son nəticədə aksiz vergisi məhsulun maya dəyərində öz əksini tapır. Qiymətlərin 1 faizdən 15 faizədək artımı gözlənilir".
İqtisadçı Eldəniz Əmirov hesab edir ki, bu qərarla bazarlarda alkoqollu məhsulların qiymətləri bahalaşacaq:
"Dövlət bütün məhsulların aksiz dərəcələrini aşağı sala bilməz. Bazarda idxaldan asılılığı azaltmaq və yerli tələbatın ödənilməsi üçün bir çox məhsulların aksiz dərəcələri sıfıra endirilir. Ölkənin ərzaq təhlükəsizliyində vacib rol oynayan elə məhsullar var ki, onların aksiz dərəcələri uzun illərdir sıfıra endirilib. Tütün məhsulları və alkoqollu içkilər insanların sağlamlığına və ətraf mühitə ciddi zərər vurur. Aksiz dərəcəsinin artırılması bəzi insanları bu məhsullardan uzaqlaşdıra bilər. Balansın qorunması, büdcə daxilolmalarının optimallaşdırılması üçün bu kimi məhsulların aksiz dərəcələrinin artırılmasına ehtiyac yaranır. Qərar həm də yerli istehsalın stimullaşdırılması baxımından da faydalıdır".
Şəbnəm Mehdizadə,
KONKRET.az