"Azərbaycanın Ukraynadan fərqli olaraq beynəlxalq qurumlarla müqavilələrinin səviyyəsi fərqlidir" - ÖZƏL

İki il öncə Vətən müharibəsində qalib gələn Azərbaycan Qarabağda quruculuq və abadlıq işləri aparır. Xarici şirkətlər Qarabağın bərpasında maraqlı olduqlarını desələr də, Azərbaycan hələ ki, bu işləri öz maddi imkanları gücünə edir. Söz yox ki, 30 il ərzində ermənilərin viran qoyduğu torpaqlarımızın bərpası üçün külli miqdarda vəsait lazımdır. Bununla yanaşı, son günlər bütün dünyanı narahat edən Rusiya-Ukrayna müharibəsində bir sıra dünya dövlətləri və beynəlxalq təşkilatların Ukraynaya böyük həcmdə maddi yardım etdiklərini görürük. Ukraynanın Baş naziri Denis Şmıqal bildirib ki, Dünya Bankı Hədəf Fondundan Ukraynaya 88,5 milyon avro məbləğində qrant ayıracaq. O bildirib ki, qrant iqtisadi bərpa sahəsində inkişaf siyasətinə ayrılacaq.
Maraqlıdır, müharibədən əziyyət çəkən hər iki ölkəyə niyə eyni səviyyədə diqqət ayrılmır? Ukraynaya böyük həcmdə maliyə vəsaiti ayıran dövlətlər nə üçün Qarabağın bərpasına can yandırmır?
Mövzu ilə bağlı KONKRET.az-ın suallarını iqtisadçı ekspert Natiq Cəfərli cavablandırıb O bildirib ki, Avropa İttifaqı ilə Azərbaycan arasında danışıqlar intensivləşib: "Əslində bu sahədə müəyyən irəliləyişlər var. Avropa İttifaqı ilə Azərbaycan arasında danışıqlar intensivləşib. Yeni sazişlər üzərində iş gedir. Bu yaxınlarda Qarabağın bərpa və infrastruktur layihələrinə 2,2 milyard avroya vəsaitin ayrılacağına dair razılaşma əldə olunub. Bu, Azərbaycan üçün kifayət qədər böyük məbləğdir. Azərbaycan həmin yardımdan effektiv istifadə edəcək. Sadəcə Azərbaycanın Ukraynadan fərqli olaraq beynəlxalq qurumlarla müqavilələrinin səviyyəsi fərqlidir. Məsələn, Ukrayna Aİ ilə assosiativ saziş imzalayıb. Azərbaycan isə bu sazişi imzalamayıb. Belə məqamlar yardımların həcminə təsir göstərən amillərdəndir".
Ekspertin fikrincə, Qarabağın bərpası üçün Azərbaycanın kifayət qədər maliyyə resursları var:
"Valyuta ehtiyatlarımız lazımi səviyyədədir. Azərbaycan intensiv şəkildə kreditlərə müraciət etmir. Son 30 ildə Dünya Bankı və Beynəlxalq Valyuta Fondu ilə əməkdaşlıq çərçivəsində onlarla layihə həyata keçirilib. Ümumilikdə götürdükdə hər iki qurumun bu illər ərzində Azərbaycanla 6 milyarda yaxın müqavilələri olub. Lakin qlobal mənada məsələyə yanaşsaq Avropanın ortasında 21-ci əsrdə böyük bir müharibə gedir. Burada söhbət təkcə Rusiya-Ukrayna müharibəsindən getmir.
Məsələyə bu kontekstdə yanaşmaq olmaz. Söhbət Qərb və Rusiya qarşıdurmasından gedir. Ona görə də Qərb ölkələri və maliyyə institutları Ukraynaya daha çox dəstək göstərir. Bu anlaşılan məsələdir. Azərbaycan vaxtında hərəkət edərək 44 günlük Vətən müharibəsində kifayət qədər ciddi hərbi uğur qazandı. Vətən müharibəsi özlüyündə Azərbaycanın öz gücü və maddi imkanları hesabına bir çox problemləri həll etmək iqtidarında olmasından xəbər verir. Biz Ermənistanla müharibə aparırdıq. Lakin Ukrayna Rusiya ilə savaşır. Düzdür, Ermənistanın arxasında Rusiyanın dayandığını və böyük dəstək göstərdiyini bilirik. Lakin Ukrayna həm hüquqi, həm hərbi müstəvidə Rusiya ilə birbaşa müharibə aparır. Burada Qərb tərəfindən Ukraynaya daha çevik və böyük həcmli yardımların olması anlaşılandır".
Şəbnəm Mehdizadə,
KONKRET.az