Dünya qaz böhranı ilə üz-üzə - ABŞ və Avropa yeni yollar axtarır

"Financial Times" nəşri Fars körfəzində yaranan böhran fonunda yaxın günlərdə dünya üzrə qaz çatışmazlığının qaçılmaz ola biləcəyini yazır.
Böhran dərinləşərsə, Avropa ölkələri alternativ qaz mənbələrini necə təmin edəcək?
Mövzu ilə bağlı KONKRET.az-a açıqlama verən Sosial Strateji Tədqiqatlar və Analitik Arașdırmalar İctimai Birliyinin Prezidenti İlqar Hüseynli bildirib:
"Avropa Rusiya qazından imtina edib. Demək olar ki, alternativ təchizatını Amerikadan Sıxılmış Təbii Qaz (STQ) vasitəsilə yaratmaq yolunu seçib. Rusiya və Azərbaycan qazı Avropaya borular vasitəsi ilə nəql olunur. Bu, tam axınlı maye qazıdır. Amma təəssüflər olsun ki, Avropa qaz nəqlinin şaxələndirmə prosesini həyata keçirmədi və boşluq yaratdı. Nəticədə Avropa Amerika qazından asılı vəziyyətə düşdü".
İlqar Hüseynlinin sözlərinə görə, hazırda Azərbaycan qazının əksər hissəsini İtaliya və Avropanın digər ölkələri alır. Amma bu, böyük təchizat faizi deyil. ABŞ-ın sıxılmış maye qazı da tankerlərlə Qətər və Hörmüz boğazından daşınırdı. Bu gün körfəzdə yaranan gərginlik Avropanın qaz təchizatı üçün çox ciddi problemlərə səbəb olur.
Bir neçə fərqli yolların seçilməsindən bəhs edən mütəxəsis vurğulayıb:
"Həmin boru vasitəsilə Azərbaycan qazının şaxələndirilməsi həyata keçirilə bilər. Eyni zamanda Türkmənistan qazını da bu yolla nəql etmək mümkündür. Beləliklə, Avropa Türkmənistan qazının alınması ilə öz imkanlarını çoxalda bilər. Bu, ciddi versiya deyil. Ancaq qısa müddətdə Rusiya və Ukrayna arasında danışıqlar prosesi baş versə, perspektivli olması mümkündür. Atəşkəs fonunda Rusiya qazının yenidən Ukrayna üzərindən nəql məsələsi Avropaya qaz təchizatının geridönüşü ola bilər. Bu da asan proses deyil".
İlqar Hüseynli qeyd edib ki, Hörmüz boğazındakı böhran artıq ABŞ-ı narahat edir. Müdaxilələri Avropaya qaz təchizatının alternativi kimi yox, elə real vəziyyətdən çıxış yolu olaraq dəyərləndirmək mümkündür. Bütün bu proseslərin fonunda Avropa qaz nəqli sistemini genişləndirməyi düşünməlidir. Qaz mənbələrini birbaşa Avropaya təhlükəsiz çatdırılması ilə bağlı yeni yolların araşdırılmasına başlamalıdırlar.
Dəniz Pənahova
KONKRET.az