Nə Səhiyyə Naziri var, nə TƏBİB sədri – Səhiyyəmizin "pilot kabini" niyə boşdur?

İki ilə yaxındır ki, dünyada və ölkəmizdəkoronavirus pandemiyası tüğyan edir. Pandemiya başlayandan bu günə qədərmilyonlarla insanın yoluxmasına və ölümünə səbəb olan bu virusla bir çox ölkələrinfərqli mübarizə üsulları var. Ən başlıca mübarizə üsulu isə dövlətlərin öz səhiyyəsistemlərini daha da gücləndirməyə çalışmalarıdır.
Praktika onu göstərir ki, yalnız səhiyyəsi güclüolan dövlətlər bu pandemiyadan az ziyanla çıxa bilir, itkiləri minimumaendirir. Səhiyyəsi inkişaf etməyən dövlətlərəisə bu halı şamil etmək təbii ki, mümkün olmaz.
Bəs, Azərbaycanın koronavirusla mübarizəsi hansıyenilikləri yaratdı?
Məsələyə lap əvvəldən baxsaq Azərbaycanınkoronavirusla mübarizə əzmini bir çox ölkələr özlərinə örnək olaraq qəbul etdilər.Elə ilk başdan Azərbaycan hökuməti Operativ Qərargah yaratdı, gücləndirilmiş işrejiminə keçdi, profilaktik və preventiv tədbirlər görüldü, sabit və ardıcıl məlumatlandırma,maarifləndirmə tədbirlərinə başlanıldı.
AzərbaycanınKoronovirusla Mübarizəyə Dəstək Fondu yaratması ideyası da geniş təcrübəyəçevrildi. Prezident İlham Əliyevin təşəbbüsü ilə yaradılan, özünün və BirinciVitse Prezident Mehriban Əliyevanın bir illik maaşını ianə etdiyi fonda vətəndaşlar,iş adamları, dövlət qulluqçuları, şirkətlər ianələrlə qoşuldular. Fondda 100milyon manatdan artıq vəsait toplandı.
Daha sonralar dövlət və xalq həmrəyliyinin işarəsiolan addımlar atılmağa başlanıldı. Ən başlıcası, dövlət üçünbüdcəsinə gələcək vergi, iqtisadiyyatının inkişafını göstərəcək rəqəmlərləmüqayisə olunmayacaq qədər qiymətli və dəyərli olan - Vətəndaşın sağ qalması,sağlamlıq faktorunun prioritet olduğu göründü. Vətəndaşın bunu hiss etməsi, özüzərində anlaması isə belə vəziyyətdə çox mühüm olan əvəzsiz psixoloji dəstəkrolunu oynadı.
Bəs, səhiyyəmiz bu məntiqli siyasətin davamlılığınıtəmin edə bilirmi?
Hazırda ölkənin ən çox səhiyyəyə ehtiyacı olduğubir dövrdə iki vacib vəzifə boşdur. Bunlardan birincisi Səhiyyə Naziri,ikincisi isə TƏBİB sədridir.
Səhiyyəmizin "pilot kabini"nin boş olması ciddisualların və haqlı narahatlıqların yaranmasına səbəb olur.
Keçmiş Səhiyyə Naziri Oktay Şirəliyevdən sonraböyük etimada sahib olan TƏBİB sədri Ramin Bayramlının gözlənilməz istefası busualların daha da dərinləşməsinə səbəb oldu.
Məsələ ilə bağlı Azxeber.com-a danışan Milli Məclisindeputatı Razi Nurullayev ölkənin səhiyyə sistemində xaotik vəziyyətin hökmsürdüyünü deyib:
"Azərbaycanda hazırda səhiyyə sistemində xaotik vəziyyətyaranıb. Bəlkə də indiyədək bu cür xaotik vəziyyət olmamışdı. Bu xaos dövrü Azərbaycanınsəhiyyə sistemində birliyin pozulması ilə başlayıb. Yəni Azərbaycanın səhiyyəsistemində ən azı 6 qərarverici, əmrverici, idarəedici orqan var. Bunlar SəhiyyəNazirliyi, TƏBİB, İcbari Tibbi Sığorta Agentliyi, Prezident Administrasiyası vəNazirlər Kabinetində müvafiq səhiyyə şöbələri və hər bir nazirliyin nəzdində fəaliyyətgöstərən tibb baş idarələri və onların tabeliyində olan xəstəxana vəpoliklinikalardır. Bunların hamısı demək olar ki, öz-özlüyündə sanki ayrı birhakimiyyətdir. Hətta az qala ayrı qərarverici bir orqandır. Bu baxımdan da heçkim heç kimin kitabını oxumur, məsləhətləşmir".
Deputat bu problemlərin həlli yolu üçün təkliflərinidə bildirib:
"Bu zaman yeganə çıxış yolu ya Prezidentin iştirakıilə, ya da Baş nazirin iştirakı ilə bütün müvafiq orqanların, ekspertləriniştirakı ilə bir konfrans və ya bir müşavirənin keçirilməsidir. Burada bütün təkliflərsəsləndirilməli və səhiyyə sistemində nizam-intizamın yaranması üçün yol xəritəsimüəyyən edilməlidir".
R.Nurullayev mövcud vəziyyətdən ən çox vətəndaşlarınəziyyət çəkdiyini deyib:
"Hazırda Azərbaycan vətəndaşları, xəstələr çoxciddi əziyyət çəkirlər. Digər bir yandan bütün səhiyyə sistemində, poliklinkalarda çalışan həkimlər tibbi sığortanıbaykot ediblər. Tibbi sığortadan gələn təlimatları yerinə yetirməkdən imtinaedirlər və bunu təchizatın olmaması ilə, gəlirin, qazancın yoxluğu ilə izahedirlər. Bütün bunlar həll olunmayanadək hazırki problemlər qalacaq. Həlli yoluda dediyim kimi, müşavirənin keçirilməsidir".
Məsələ ilə bağlı Azxeber.com-a danışan millət vəkiliFazil Mustafa isə, TƏBİB-in pandemiya dönəmində istənilən effekti vermədiyini deyib:
"Düzdür, hazırda səhiyyə naziri vəzifəsi və TƏBİB sədrliyiboşdur, amma icra səlahiyyətləri tapşırılmış əvəzediciləri var. Yəqin ki, uyğunnamizəd olduqda təyinat olacaq. Hesab edirəm ki, bu ərəfədə əvəzedici ilə davametdirmək olmaz. Mütləq burada təyinatlar olmalıdır. Olmalıdır ki, ciddi məsələlərdənarazılıqlar yaranmasın. TƏBİB-in fəaliyyətini qiymətləndirmək bir az çətindir.Hər halda müsbət məqamlar da oldu, amma pandemiyanın şərtlərinə görə, işin öhtəsindəntam gələ bilmədilər".
Aydın Nuri