Sosial şəbəkələri olmayan ölkə: Türkmənistanda mövcud olan sonuncu messencer İŞLƏMİR

Türkmənistan sakinləri ölkədə ən son mesajlaşma proqramı olan "IMO"dan istifadə etmək imkanını itiriblər. 
KONKRET.az yerli KİV-ə istinadən xəbər verir ki, buna səbəb dünyada ən aşağı hesab edilən internetin sürəti və son həftələrdə daha da yavaşlamasıdır.
Qeyd edək ki, ölkədə bütün digər messencerlər və sosial media platformaları bloklanıb. Türkmənistan vətəndaşlarının dünyanın qalan hissəsi ilə əlaqəsi nominal olaraq kəsilib.
Bu Mərkəzi Asiya respublikası dəfələrlə dünyada ən yavaş internetə malik ölkə kimi qeyd olunub. Yerli əhalinin fikrincə, son həftələrdə internetin sürəti daha da yavaşlayıb.
"IMO" artıq işləmir, qalan hər şey çoxdan bloklanıb. Hətta xarici telekanalları internetdən izləmək mümkün deyil. Artıq bir həftəyə yaxındır ki, "Euronews"a baxa bilmirik", – deyə Aşqabad sakini bildirib.
Türkmənlər bloklanmış sosial şəbəkələrə VPN vasitəsilə daxil olurlar, lakin yavaş internet istənilən saytın açılmasını demək olar ki, qeyri-mümkün edir.
İstifadəçilər bildirirlər ki, sürətin aşağı olması ilə yanaşı, Türkmənistanda internet dünyanın ən bahalı xidmətlərindən biridir.
Böyük Britaniyanın "Cable.co.uk" şirkətinin dünya üzrə genişzolaqlı internet sürəti ilə bağlı hesabatı göstərib ki, orta internet sürəti saniyədə 0,50 meqabit olan Türkmənistan 2021-ci ildə 224 ölkə arasında ən yavaşı olub. Hesabatda bildirilir ki, 5 giqabaytlıq filmi yükləmək 22 saat 34 dəqiqə çəkir.
Qeyd edək ki, "IMO" Türkmənistanda hələ də mövcud olan son ani mesajlaşma proqramı idi. Aprelin sonunda "ICQ" messenceri bloklanıb. "WhatsApp", "Viber", həmçinin "Facebook", "Twitter", "YouTube" kimi sosial şəbəkələr Türkmənistanda çoxdan mövcud deyil.
Türkmənistanda müstəqil media yoxdur, bütün radio, televiziya, qəzet və xəbər saytları dövlətin nəzarətindədir. Hökumət insanların hərəkətinə də nəzarət edir, bir çoxunun xaricə səyahətinə qadağa qoyur, hətta etibarlı biletlərə və vizaya malik olmasına baxmayaraq, sərnişinləri xaricə gedən reyslərdən uzaqlaşdırır.
Bir neçə nəfər yerli mediaya bildirib ki, onlar internetin sürəti ilə bağlı "Türkmentelekom" dövlət şirkəti olan İnternet provayderinə şikayət ediblər, lakin heç nə dəyişməyib.
2022-ci ildə o vaxtkı prezident Qurbanqulu Berdiməhəmmədov ölkənin Milli Təhlükəsizlik Nazirliyinə internetə əlavə nəzarətin tətbiqi barədə göstəriş verib.
Dövlət Təhlükəsizlik Şurasının iclasında çıxış edən Berdıməhəmmədov "2021-ci ildə internetə nəzarətin lazımi qaydada həyata keçirilmədiyini" təəssüflə bildirib.
Türkmənistan hökuməti insanların sosial mediaya VPN vasitəsilə daxil olduğunu bilir. İyun ayında polis bir neçə yerli tanınmış bloqqer və nüfuzlu şəxslərə zəng edərək onlara xəbərdarlıq edib ki, bundan sonra Türkmənistanı müsbət tərəfdən göstərən materialları yerləşdirməlidirlər.
Xatırladaq ki, Türkmənistanda öz sosial şəbəkələrini yaratmaq üçün dəfələrlə cəhdlər edilib, lakin hamısı uğursuzluqla nəticələnib. 2013-cü ildə "Arzuw", 2015-ci ildə "YASHLYK.COM", daha sonra "imenami.tm", 2018-ci ildə isə "Bizbarde" yaradılıb. Bu saytların hamısı indi əlçatmazdır.
İqbal Rzayev,
KONKRET.az