"Sülh yalnız sənəddə imzalanmır" – Azərbaycan-Ermənistan arasında ilk ixrac

Ermənistan və Azərbaycan arasında ilk ixrac müqaviləsi artıqbaş tutub.
bu barədə Ermənistan Baş naziri Nikol Paşinyan açıqlayıb.
Bu addım iki ölkə arasında yalnız iqtisadi deyil, eynizamanda siyasi və diplomatik münasibətlərin inkişafı baxımından da əhəmiyyətli hesab olunur.
Mövzu ilə bağlı azxeber.com-a danışan politoloq Turalİsmayılov bildirib ki, bu hadisə iki ölkə arasında münasibətlərin normallaşmasıbaxımından praktik əhəmiyyət daşıyır:
"Azərbaycan və Ermənistan arasında ilk ixrac müqaviləsininreallaşması iki ölkə arasında münasibətlərin normallaşması prosesində simvolikdeyil, praktik əhəmiyyət daşıyan hadisədir. Çünki uzun illər davam edən münaqişədənsonra münasibətlərin həqiqi mənada dəyişməsi yalnız siyasi bəyanatlarla deyil,iqtisadi əlaqələrin qurulması ilə ölçülə bilər. Artıq söhbət siyasi dialoqdanbiznes münasibətlərinə keçiddən gedir".
Politoloq qeyd edib ki, burada əsas məsələ müqaviləninmaliyyə həcmi və ya hansı məhsulun ixrac olunması deyil:
"Əsas məsələ Azərbaycan və Ermənistan arasında qarşılıqlıiqtisadi marağın formalaşmasıdır. Bir ölkənin şirkətinin digər ölkənin bazarınaçıxması o deməkdir ki, tərəflər arasında hüquqi, logistika və maliyyə mexanizmləriişləməyə başlayır. Bu isə etimadın institusional səviyyədə formalaşması üçünmühüm zəmin yaradır".
T.İsmayılovun sözlərinə görə, iqtisadi əlaqələrin genişlənməsisiyasi baxımdan da mühüm əhəmiyyət daşıyır:
"Münaqişədən sonrakı mərhələdə davamlı sülhün əsas şərtlərindənbiri qarşılıqlı asılılığın və iqtisadi maraqların yaradılmasıdır. Çünkiiqtisadi əlaqələri genişlənən tərəflər üçün yeni qarşıdurmanın siyasi və maliyyəqiyməti də yüksəlir. Bu baxımdan ticarət münasibətləri sülh prosesinin sadəcə nəticəsideyil, eyni zamanda onun dayanıqlığını təmin edən mexanizmlərdən birinə çevriləbilər".
Politoloq bildirib ki, ilk ixrac müqaviləsini iki ölkəarasında münasibətlərin tam normallaşması kimi qiymətləndirmək hələ tezdir:
"İlk ixrac müqaviləsi uzun və mürəkkəb prosesin yalnızbaşlanğıc mərhələsidir. Qarşıda sərhədlərin açılması, nəqliyyatkommunikasiyalarının tam işləməsi, qarşılıqlı investisiyaların artması vəsiyasi etimadın möhkəmləndirilməsi kimi məsələlər dayanır".
Ekspert hesab edir ki, Azərbaycan-Ermənistan münasibətlərindəyeni mərhələnin formalaşmasında iqtisadi əlaqələrin xüsusi rolu ola bilər:
"Lakin mühüm məqam budur ki, Azərbaycan-Ermənistan münasibətlərindəyeni mərhələ artıq yalnız siyasi razılaşmalar üzərindən deyil, real iqtisadimaraqlar üzərindən də qurulmağa başlayır. Mən bunu sülhün gündəlik həyatatransformasiyasının ilk ciddi göstəricilərindən biri hesab edirəm. Çünkidavamlı sülh yalnız sənəddə imzalanmır, o, zamanla insanlar, şirkətlər vəiqtisadiyyatlar arasında qarşılıqlı marağa çevrilir".
Fəridə Əsədzadə