Xərçəng xəstəliyinin bu növlərinin müalicəsi var - SİYAHI

20-ci əsrin bəlası hesab edilən xərçəngin müalicəsi 21-ci əsrdə də hələlik müəyyən edilməyib. Dünya səhiyyə sisteminin baş çıxara bilmədiyi bu xəstəliyin yaranma səbəbi də bəlli deyil. Düzdür, həkimlər bəzi ehtimallar irəli sürür, amma dəqiq məlumat verilmir.
KONKRET.az xəbər verir ki, rusiyalı onkoloq, radioterapevt Denis Romanov Rusiya mətbuatına açıqlamasında hansı şişlərin aqressiv ola biləcəyi barədə danışıb:
Aqressiv bədxassəli şiş
Bu, tibbi termin deyil, çünki onlar tez inkişaf edir və müalicəsi çətindir. Erkən metastaz vermələri kədərli sonluqla bitir. Xərçəngin "davranışı" onun növündən asılı deyil. Prinsipcə, onkoloji xəstəliklərin hamısı aqressiv ola bilər. Buna şişin bədxassəlilik dərəcəsi, genetik xüsusiyyətləri və xəstənin durumu təsir göstərir. Məsələn, Gleason indeksi 6 olan prostat xərçəngi hormonal terapiyaya yaxşı cavab verən kifayət qədər ləng xəstəlikdir. Lakin Gleason indeksi 10 olan xərçəng hər hansı müalicə növünə praktiki olaraq məhəl qoymayan əsl canavardır. Məsələn, təcrübə göstərir ki, xərçəngi olan bir insanda prostata xas antigen dörd ay ərzində müalicə olmadıqda göstəricilər 100 dəfə artır. Və ya hormonal terapiyaya yüksək həssaslıq göstərən və aşağı bədxassəli olması ilə xarakterizə edilən metastatik luminal döş xərçəngi ilə 10-15 il sakit yaşamaq mümkündür. Yeri gəlmişkən, biz xərçəng haqqında danışarkən yalnız epitelial bədxassəli şişləri nəzərdə tuturuq. Amma sarkomaları olan melanomalar da təhlükə mənbəyidir.
Anaplastik tiroid xərçəngi
Xəstəliyin bu növü xərçəngin aqressiv növləri arasında rekordçudur. Amma xərçəngin bu növünə nadir hallarda rast gəlinir. Şiş sürətlə böyüyür, dərhal metastaz verir və qonşu orqanlara nüfuz edir. Müalicəyə tabe olmur. Xərçəngin bu növündən əziyyət çəkənlərin ömrü çox qısa olur.
Pankreas xərçəngi
Uzun müddət gizli gedir. Buna görə də qonşu orqanlara metastazı gec aşkar edilir. Şişin cərrahi yolla çıxarılması yalnız məhdud hallarda mümkündür. Təəssüf ki, müalicəsi ümidverici olmur. Cərrahi metod məhdud miqyasda tətbiq oluna bilər. Radiasiya terapiyası da az kömək edir. Bioloji xüsusiyyətlərinə görə bu xəstəlik üçün immunoterapiya nadir hallarda istifadə olunur.
Kiçik hüceyrəli ağciyər xərçəngi
Ağciyər xərçənginin bu forması yüksək aqressivlik və xəstəliyin sürətli inkişafı ilə xarakterizə olunur. Risk altında olanlar çox siqaret çəkənlərdir. Bu da xəstəliyin erkən aşkarlanmasına müsbət təsir göstərmir, çünki bu növ xərçəng simptomları siqaretin səbəb olduğu xroniki ağciyər problemlərinə aid edilə bilər. Müalicəyə yaxşı cavab verir, lakin bu, uzunmüddətli deyil. Kiçik hüceyrəli ağciyər xərçənginə də immunoterapiyanın müasir variantları müsbət təsir edə bilmir.
Xolangiokarsinoma (öd kanalı xərçəngi)
Xərçəngin ən çətin növlərindən hesab olunur. Müalicəyə tabe olmur. Bununla belə, erkən mərhələdə aşkar edilməsi mümkündür. Hətta kiçik bir şiş öd drenajının bloklanmasına və obstruktiv sarılığın inkişafına səbəb ola bilər. Bu da dərhal özünü büruzə verir. Bir insanın sarı və ya hətta sarı-yaşıl rəngini fərq etmək elə də çətin deyil. Ona görə də bu cür xəstələr dərhal müəyyən edilir. Xəstəliyin müalicəsi çətindir. Müalicəsində immunoterapiyanın müasir formalarından istifadə edilir.
Sarkomalar/melanoma
Xərçəngin bu növü aqressiv hesab edilmir. Uğurlu əməliyyatdan bir ay sonra xəstədə təxminən 20 santimetrlik liposarkoma və ya melanoma 1-1,5 sm-dən 10-15 sm-ə qədər böyüyə bilər. Həkimlər immunoterapiyanın meydana çıxmasından sonra melanoma ilə bağlı müsbət nəticələr əldə edib. Lakin sarkomaların müalicəsinin xüsusiyyətlərini bir kitabda təsvir etmək mümkün deyil. Çünki bu xəstəlik qrupu onlarla müxtəlif şişdən ibarətdir. Müalicələri də bir-birilə üst-üstə düşmür.
Hər bir şiş aqressiv ola bilər. Onlar onkologiyanın inkişafının müasir dövründə də yenilməz görünür. Ümidsizlik xərçənglə mübarizədə çox pis nəticələrə səbəb olur. Əsas odur ki, heç bir şəraitdə təslim olmayasan!
Vəli Həsənov,
KONKRET.az