Bu pəhrizləri etsəniz, xərçəng xəstəliyi yarada bilər

Dünyanın bəlası hesab edilən onkoloji xəstəliklər bəlkə də ən dəhşətli xəstəliklər qrupudur. "Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının məlumatına görə, bədxassəli şişə tutulma riski planetin yetkin əhalisinin beşdə birində mövcuddur".
KONKRET.az xəbər verir ki, bunu Rusiyanın ANO Elmi Tədqiqat Mərkəzinin "Sağlam Qidalanma" direktorunun müavini professor Aleksey Kabanov deyib. Professor bildirib ki, bu, təcili müalicə tələb edən çox ciddi bir xəstəlikdir: "Buna görə də erkən diaqnoz çox vacibdir. Xəstəliyin erkən mərhələdə aşkarlanması sağalma şansını əhəmiyyətli dərəcədə artırır. Ən azı ildə bir dəfə müvafiq testlərdən keçilməlidir", – deyə Kabanov bildirib.
Qidalanma və xərçəng
Profilaktik müayinələr və müalicəyə ciddi yanaşma ilə yanaşı, xərçənglə mübarizədə düzgün qidalanma və həyat tərzi də önəmli rol oynayır. Kabanov bildirib ki, bu amil tibbi amildən daha az əhəmiyyət kəsb edir: "Lakin düzgün pəhriz xərçəng riskini bir neçə faiz azalda bilir. Fakt budur ki, pis qidalanma gecikmiş nəticələr verir, qidalanma dərhal xəstəliyə səbəb olmur. Onun təsiri tədricən toplanır. Biz isə qeyri-sağlam qidalanmanın bədxassəli şişin inkişaf riskini artıra biləcəyini düşünmədən istədiyimizi və öyrəşdiyimizi sakitcə yeyirik. Qidalanmada hansı əsas səhvlərin xərçəngə tutulma ehtimalını artıra biləcəyi barədə bəzi məsələlərdən xəbərdar olmalısınız".
Kabanov daha sonra bildirib ki, hər bir yeməyin qəbulu da zərərli deyil: "Söhbət daha çox pəhriz tərzindən gedir. Xərçəngin inkişaf riskini artıran iki növ pəhriz var. Bunlar Qərb pəhrizi və kasıb pəhrizi adlanır.
Səhv №1: Qərb pəhrizi
Bu, kifayət qədər varlı insanlar üçün xarakterikdir. ABŞ və digər Qərb ölkələrinin sakinləri bu yemək tərzinə görə tez-tez tənqid olunur. "Qərb pəhrizi" heyvani yağlarla zəngin ət məhsullarına əsaslanır. Bu pəhriz növündə çoxlu şəkər, duz və işlənmiş qidalar var. Lif bədənə məhdud miqdarda daxil olur, çünki belə bir pəhrizlə bədəndə tərəvəz və meyvələr yoxdur.
Səhv № 2: Zəif insanların pəhrizi
qidaya qənaət etmək istəyən insanlar aşağıdakı pəhrizə riayət edirlər. Onların gəlirləri azdır, ona görə də monoton yemək yeməyə məcbur olurlar. Bu vəziyyətdə pəhrizin əsasını ucuz, pis emal olunmuş məhsullar təşkil edir. Bura fast food, kolbasa, yarı bişmiş ət məhsulları, aşağı keyfiyyətli süd məhsulları daxildir. Bu pəhrizlərin hər ikisi sağlamlığın əsas düşmənidir".
Səhv № 3. Artıq çəki
"Piylənməyə səbəb olan hər hansı pəhriz və həyat tərzi şişlərin inkişaf riskini artırır. Vurğulamaq istərdim ki, yaş artdıqca, artıq çəki varsa, xərçəng riski artmağa başlayır".
Kabanov qeyd edib ki, fərqli yemək tərzləri piylənməyə səbəb olur: "Bura çox yüksək kalorili qidalar, çoxlu şirniyyatlar, şəkərli, qazlı içkilər və bişmiş məmulatlar daxuldir. Bütün bunlar, xüsusilə oturaq həyat tərzi ilə birləşdikdə, əlavə çəkiyə səbəb ola bilər. Buna görə pəhrizin kalorili məzmununu və balansını izləmək çox vacibdir.
Nə etməli?
Tədricən sağlam qidalanma qaydalarını riayət etmək lazımdır. Pəhriz tərəvəz və meyvələrə, bitki mənşəli qidalara əsaslanmalıdır. Kabanov bildirib ki, daha çox quş ətinə, balığa, dəniz məhsullarına, bitki mənşəli zülallara üstünlük vermək lazımdır: "Qırmızı ətdən imtina edilsə, daha məqsədə uyğun olar. Kolbasa, hisə verilmiş ət və fast food yeməkləri qida rasionundan bir dəfəlik çıxarılmalıdır. Zülalların, yağların və karbohidratların balansını qorumaq, balıq və dəniz məhsulları, quş əti əlavə etməklə bitki qidalarına əsaslanan gündəlik pəhriz yaratmaq vacibdir. Qırmızı ət və süd məhsullarının istehlakı əhəmiyyətli dərəcədə azaldılmalıdır. Aktiv həyat tərzinə keçilməlidir. Bədən çəkisini idarə edin və balanssız pəhrizdən qaçın".
Vəli Həsənov
KONKRET.az