Sergey Fursa: "Nə baş verəcək? Bu sualların cavabı Putinin dəlilik dərəcəsindən asılıdır"

Putin ölkə iqtisadiyyatını vurdu. Amma sabah yeni iqtisadiyyat qurmağı düşünəcəyik. İndi əsas məsələ ölkəni saxlamaqdır. Sonra da bizə çoxlu pul gələcək. Marşalın Ukrayna ilə bağlı planı indi daha aydın görünür. İndi aldığımız misilsiz dəstək artıq bir faktdır. Sual budur ki, niyə əvvəllər mövcud deyildi?
Niyə indiyədək heç kim Rusiyaya qarşı belə sanksiyalardan danışmayıb? Sualın cavabı çox sadədir: onlar bizə inanmırdılar. ABŞ və Avropa İttifaqı əfqan sindromundan əziyyət çəkirdi və ilk zərbələrdən sonra Ukrayna ordusunun dağılacağını düşünürdü. Heç kim zəifləri dəstəkləmək istəmir. Amma güclülər dəstəkləməyə hazırdır. Bütün Ukrayna xalqının qəhrəmancasına müqaviməti, Putinin bölünmüş xalqı birləşdirmək  kampaniyasında varlığını inkar etməsi Qərbi sanksiyalar tətbiq etməyə məcbur etdi.
İndi sanksiyalarla bağlı problem nədir? Başqa bir təzyiq düşünmək çətindir. Çünki Qərb Rusiya iqtisadiyyatına çoxlu nüvə bombası atdı. İndi onları bir fayl ilə dəyişdirmək qalır.
İlk növbədə Mərkəzi Banka qarşı sanksiyaları qeyd edə bilərik. Rusiya iqtisadiyyatının əsas qüvvəsi olan ehtiyatların böyük hissəsi dondurulub. Onların hələ də yuan və qızılda bir hissəsi var ki, bu da yalnız kiməsə yuanla satıla bilər. Məhz bu sanksiya onu deməyə imkan verir ki, Rusiya hakimiyyətinin iqtisadiyyatı başqa bir sanksiyalardan – SWIFT-lə əlaqəni kəsməkdən xilas etmək imkanları məhdud olacaq.
İnanmaq da çətin idi, amma bağlanma baş verdi. Təəssüf ki, tam deyil. Hansı bankların əlbir olduğunu hələ bilmirik. Və biz başa düşürük ki, belə bir bağlanma formatı Almaniya tərəfindən lobbi edilib və bu, qısa müddətdə neft və qaz almaq imkanını özünə buraxır. Uzunmüddətli perspektivdə Rusiyanın enerji resurslarından tamamilə imtina etmək qərarı verildi. Lakin Qətər və ABŞ-dan kifayət qədər maye qazın qəbulunu təmin edə biləcək infrastruktur hələ buna hazır deyil.
Məhz enerji resurslarının satışından əldə edilən valyuta gəlirləri indi Rusiya Mərkəzi Bankına böhranı cilovlamağa imkan verir. İxracatçılar əldə edilən gəlirin 80%-ni satmağa borclu idilər, uçot dərəcəsi 20%-ə qaldırıldı. Ancaq bu, böhranın qarşısının alınmasıdır. O qaçılmazdır. Qloballaşan iqtisadiyyatda maliyyə və iqtisadi təcrid çox baha başa gəlir. Və bu il Rusiyada mütləq əvvəlcə məzənnə aşağı düşəcək, sonra qiymətlər yüksələcək, sonra rusların gəlirləri azalacaq və bir çoxları sadəcə olaraq işlərini itirəcək.
Sonra nə baş verəcək? Bu sualların cavabl Putinin dəlilik dərəcəsindən asılıdır. Amma iqtisadi baxımdan Rusiyanın geri dönüşü mütləq yoxdur. Və hər bir rus illərlə susqunluğun və vicdanla güzəştə getməyinin əvəzini ödəyəcək. Yeganə problem odur ki, səhvlərinin əvəzini bizə ödəməyə məcbur edirlər.
Sergey Fursa,
iqtisadçı
Tərcümə etdi: Rəsmiyyə Şərifova,
KONKRET.az