ÜST-dən xəbərdarlıq: Bu qidalar ölüm riski yaradır - Nələrə diqqət yetirməliyik?

Sağlamlığı qorumaq və xəstəliklərə qarşı daha davamlı immuntetə sahib olmağın özümüzdən asılı olan ən asan yolu qidalanmaya diqqət etməkdən keçir.
Məxtəbdə olan bəzi qidalar xəstəliklərin artmasına səbəb olur.
KONKRET.az-ın xəbərinə görə, sənaye üsulu ilə hazırlanmış trans yağlarının zərərləri artıq danılmaz fakta çevrilib. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı (ÜST) bu yağların tamamilə aradan qaldırılması üzərində işləyir.
ÜST-ün açıqlamasına görə, bu yağları istehlak edən 5 milyarda yaxın insan ürək xəstəliklərindən əziyyət çəkir və ölüm riski artıb.
İnsan sağlamlığı üçün təhdid yaradan ən təhlükəli qidalar isə yağda qızardılanlardlır.
Restoranlarda bir dəfə istifadə edilmiş yağın dəyişdirilmədən uzun müddət istifadəsi xəstəliyə yoluxma riskini daha da artırır. Ən sağlam qızardılmış qida az miqdarda zeytun yağı ilə, unsuz və qısa müddətdə hazırlanan qida hesab olunur.
Şəkər çuğundurundan əldə edilən, tərkibi fruktoza və qlükozadan ibarət olan ağ şəkər qaraciyərdə problemlərin yaranmasına gətirib çıxarır. Ağ şəkər istifadəsini azaltdıqda orqanizm taxıl və paxlalı bitkilərdən şəkəri sağlam formada alır və şəkər ehtiyacını qarşılayır.
Ən zərərli qidalardan hesab olunan süni dadlandırıcıların yerinə kakos şəkəri, ağcaqayın siropu və bal kimi təbii dadlandırıcılardan istifadə məqsəduyğun hesab olunur.
ÜST gündə 25 qramdan çox olmayan şəkər istifadəsini normal hesab edir.
Yüksək fruktozalı qarğıdalı siropu, aspartam, fenilalanin, saxaroza, ageve, kalium bromat, süni rəngləndiricilər, bromlu bitki yağı, BHA və BHT ən zərərli qida əlavələrdir.
Qablaşdırılmış qidaların əksəriyyətinin saxlama müddətini uzatmaq üçün onlara əlavə edilən zərərli maddələr həmin qidaların təhlükə riskini artırır.
Məsələn, çipslərdə olan monosodium glutamat hətta siqaretə aludəçilik yarada bilir. Hazır çipslər əvəzinə sobada incə doğranmış kartofdan və ya lavaşdan təbii çipslər hazırlamaq tövsiyə edilir.
Hamımıza məlumdur ki, bütün yağlar içərisində marqarin ən zərərlisidir. Marqarin yerinə mümkün qədər təbii bitki yağlarından istifadə etmək daha məqsədəuyğundur.
Plova, şorbaya və bir çox xörəklərə qatılan bulyonun orqanizmə vurduğu ziyan gözardı edilməyəcək qədər ciddidir.
Bulyonların tərkibində Mono natrium glutamat (MSG) adlı zərərli maddə var. Çin duzu adlanan bu maddə mütəxəssislər tərəfindən təhlükəli sayılır. Onun istehlak edilməsi ürək ritmini pozulmasına, nəfəs darlığına səbəb olur, hətta Alzheimer kimi xəstəliklərə gətirib çıxara bilir.
Aygün Mirakif,
KONKRET.az