"Artıq söhbət sadəcə qardaşlıqdan getmir" – Azərbaycan-Özbəkistan yaxınlaşması nə vəd edir?

Məlum olduğu kimi, Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevavqustun 23-24-də Özbəkistana dövlət səfəri edib.
Səfər Azərbaycan-Özbəkistanmünasibətlərinin son illərdə dostluq və qardaşlıq əlaqələrindən strateji tərəfdaşlıqvə müttəfiqlik səviyyəsinə yüksəldiyi bir dövrə təsadüf edir.
Azərbaycanla Özbəkistan arasında siyasi, iqtisadi, nəqliyyat,enerji və humanitar sahələrdə əməkdaşlıq genişlənməkdədir. Xüsusilə münasibətlərinstrateji tərəfdaşlıq və müttəfiqlik səviyyəsinə yüksəlməsi Bakı ilə Daşkəndarasında əlaqələrin regional əhəmiyyətini də artırır.
Maraqlıdır, Azərbaycan-Özbəkistan münasibətlərində son dövrdəmüşahidə olunan fəallıq Türk dünyasının birliyi və strateji gücünün artırılmasıbaxımından nə vəd edir?
Mövzu ilə bağlı azxeber.com-a danışan politoloq Turalİsmayılov bildirib ki, Azərbaycanla Özbəkistan arasında münasibətlərin yenidinamika qazanması təsadüfi proses deyil:
"Azərbaycanla Özbəkistan arasında son dövrdə münasibətlərinyeni dinamika qazanması təsadüfi proses deyil. Bu, uzun illər ərzindəformalaşmış qardaşlıq münasibətlərinin artıq daha konkret siyasi, iqtisadi vəgeosiyasi məzmunla zənginləşməsinin göstəricisidir. Prezident İlham ƏliyevinÖzbəkistana son dövlət səfəri fonunda əlaqələrin yeni mərhələyə keçməsi də bunutəsdiqləyir. Bu gün Bakı ilə Daşkənd arasındakı münasibətlər sadəcə ikitərəfli əməkdaşlıqdeyil, daha geniş regional strategiyanın mühüm elementidir".
Politoloq Azərbaycan-Özbəkistan əməkdaşlığında iqtisadi və nəqliyyatistiqamətinin xüsusi əhəmiyyət daşıdığını vurğulayıb:
"Ən mühüm istiqamətlərdən biri iqtisadi və nəqliyyat əməkdaşlığıdır.2025-ci ildə iki ölkə arasında ticarət dövriyyəsinin 795 milyon dollara çataraqüç dəfədən çox artması, 2026-cı ilin ilk beş ayında isə daha 33 faiz yüksəlməsiəlaqələrin siyasi bəyanatlardan real iqtisadi nəticələrə keçdiyini göstərir.Eyni zamanda Özbəkistanın Mərkəzi Asiyanın dərinliklərində yerləşməsi, Azərbaycanınisə Xəzər və Cənubi Qafqaz üzərindən Türkiyə və Avropaya çıxış imkanlarıyaratması iki ölkəni bir-birini tamamlayan strateji tərəfdaşlara çevirir".
T. İsmayılovun sözlərinə görə, Bakı ilə Daşkənd arasında əməkdaşlığıngenişlənməsi Mərkəzi Asiya ilə Cənubi Qafqaz arasındakı siyasi və iqtisadibağlantıların möhkəmlənməsinə də xidmət edir:
"Burada Türk dünyası baxımından daha böyük mənzərəni görməklazımdır. Azərbaycan–Özbəkistan əməkdaşlığı Mərkəzi Asiya ilə Cənubi Qafqazarasında siyasi və iqtisadi bağlantıların möhkəmlənməsinə xidmət edir. Orta Dəhlizininkişafı, Xəzər üzərindən yükdaşımaların genişləndirilməsi və gələcəkdə MərkəziAsiyanın nəqliyyat layihələrinin Azərbaycan üzərindən Avropa istiqamətinəinteqrasiyası Türk dövlətləri arasında fiziki bağlantını gücləndirir. 2026-cıilin ilk yarısında Özbəkistan–Azərbaycan tranzit daşımalarının da artması bupotensialın artıq praktik nəticələr verdiyini göstərir".
Politoloq qeyd edib ki, Türk dünyasının birliyi yalnız mədənivə emosional yaxınlıqla məhdudlaşmamalıdır:
"Məncə, ən vacib məqam budur ki, Türk dünyasının birliyiyalnız mədəni və emosional yaxınlıq üzərində qurula bilməz. Əsl güc iqtisadiinteqrasiya, nəqliyyat şəbəkələri, enerji əməkdaşlığı, rəqəmsal bağlantılar,investisiya və qarşılıqlı siyasi dəstəkdən yaranır. Azərbaycan və Özbəkistanınmünasibətləri məhz bu istiqamətdə inkişaf edir və digər türk dövlətləri üçün dənümunəvi model formalaşdırır".
T. İsmayılov Azərbaycan-Özbəkistan münasibətlərinininkişafının Türk dünyasının geosiyasi çəkisinin artmasına təsir göstərə biləcəyinivurğulayıb:
"Bu baxımdan Bakı–Daşkənd xəttinin güclənməsi Türkdünyasının geosiyasi çəkisinin artması deməkdir. Çünki artıq söhbət yalnız"qardaş dövlətlərik" deməkdən yox, həmin qardaşlığı real layihələrə, iqtisadiimkanlara və regional təsir gücünə çevirməkdən gedir. Bu proses ardıcıl davamedərsə Azərbaycan və Özbəkistan Türk dünyasının qərb və mərkəz oxunu birləşdirənəsas strateji dayaqlardan birinə çevrilə bilər".
Fəridə Əsədzadə