Azərbaycan – Somali diplomatik əlaqələri xüsusi əhəmiyyətə malikdir

Afrika qitəsinin şərqindəyerləşən Somali İslam Əməkdaşlıq Təşkilatının (İƏT) və Qoşulmama Hərəkatınınüzvüdür. Bu müsəlman ölkəsi İƏT vəQoşulmama Hərəkatı çərçivəsində Azərbaycanla qarşılıqlı hörmətə, dəstəyə və həmrəyliyəəsaslanan mühüm əməkdaşlıq əlaqələrinə malikdir.
Azərbaycan – Somali diplomatik əlaqələri 2004-cü ilmart ayının 22-də qurulub. İki ölkə arasında münasibətlərin möhkəmlənməsinə ötəndövr ərzində, xüsusilə son illərdə Azərbaycan–Somali təmaslarının artması mühümtəsir göstərib. Dövlətlər arasında bir sıra istiqamətlər, o cümlədən kənd təsərrüfatı,balıqçılıq, neft və qaz sənayesi, "yaşıl" enerji, təhsil sahələri üzrə əməkdaşlığıninkişafı üçün kifayət qədər geniş potensial mövcuddur. Bu istiqamətlərdəqarşılıqlı təmasların və təcrübə mübadilələrinin aparılması xüsusi əhəmiyyətəmalikdir.
Somali Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü daim dəstəkləyənölkələrdən biridir. Bundan əlavə, Somali –Türkiyə münasibətləri Azərbaycanınmaraqlarına uyğun şəkildə inkişaf edir, çünki Türkiyə Azərbaycan üçün stratejitərəfdaşdır və onun Afrika ilə əməkdaşlığında mühüm rol oynayır.
Uzun illər müstəmləkəçilikdən əziyyət çəkmiş bu qitəbu gün də bəzi hallarda iqtisadi və siyasi asılılıqdan qurtulmaq üçün mübarizəaparır. Bununla yanaşı, sürətli urbanizasiya, texnologiya və infrastruktur sahələrindəinkişaf Afrikanın dünya iqtisadiyyatında daha böyük rol oynamağa başlamasınaimkan yaradır.
Bütün bunlar barədə Azərbaycan Prezidenti cənab İlhamƏliyevlə ölkəmizə rəsmi səfər edənSomali Federativ Respublikasının Prezidenti Hasan Şeyx Mahmud arasında keçirilən görüşlərdə, mətbuata bəyanatlarda ətraflıbəhs edilib. Eyni zamanda, Somali rəhbərinin respublikamıza rəsmi səfərinin ölkələrimizarasında ikitərəfli münasibətlərin tarixində bir ilk olduğu, bununla sıxdostluq münasibətlərində yeni səhifə açıldığı vurğulanıb.
Azərbaycan liderinin bəyanatında iki ölkə arasındamühüm önəm daşıyan bir sıra məqamlar diqqətə çatdırılıb, imzalanmış sənədlərinikitərəfli əlaqələri bir çox sahələrdə inkişaf etdirməkdə əhəmiyyətli rol oynayacağına əminlik ifadəolundu. Dövlət başçılarının görüşlərində regionlarımızda mövcud geosiyasi vəziyyət,ölkələrimizin üzləşdiyi çağırışlar geniş şəkildə müzakirə edilib, ərazibütövlüyünə və suverenliyinə qarşılıqlı dəstək məsələləri, eləcə dəterrorçuluğa və ekstremizmə qarşı birgə mübarizə tədbirləri barədə ətraflıdanışıldı. Prezident cənab İlham Əliyevin bəyanatında bu məqamın əhəmiyyətini belə xarakterizəedildi: "Əlbəttə, hər bir ölkə üçün siyasi sabitlik inkişafı təmin edən ilkin şərtdir.Mən 1990-cı illərdən və bu əsrin əvvəlindən tutmuş beynəlxalq səviyyədətanınmış ərazilərimizin erməni işğalından azad edilməsinə qədər Azərbaycanınüzləşdiyi ağır dövr barədə cənab Prezidentə məlumat verdim. Mən, həmçinin Azərbaycanasərmayələrin cəlb edilməsində və müsbət işgüzar mühitin yaradılmasında təcrübəmizibölüşdüm". Prezidentlərin görüşlərindəSomalidə sərmayə imkanları da müzakirə edilib və ölkələr arasında müdafiə əməkdaşlığınınmühüm sahələrdən biri olduğu bildirildı. Eyni zamanda, Azərbaycan müdafiəavadanlığının əksər hissəsini istehsal edərək, güclü müdafiə sənayesipotensialını yaratması diqqətə çatdırıldı.
Prezident cənab İlham Əliyevin bəyanatında həmin avadanlığın həm ölkəmizüçün mühüm əhəmiyyətə malik olduğu, həm də respublikamıza 10-a yaxın ölkəninmühüm ixracatçısına çevrilmək imkanı verdiyi qeyd edildi: "İkinci Qarabağmüharibəsi və sonradan antiterror əməliyyatı hərbi qulluqçularımızın yüksək peşəkarlığınınümayiş etdirdi... Düşünürəm ki,müdafiə sahəsində əməkdaşlıq, təlimlər və potensial qaydada müdafiəavadanlığının birgə istehsalı, Azərbaycandan Somaliyə onun təchizatı əməkdaşlığımızınmühüm sahələrindən biri olmalıdır".
Görüşlərdə iki ölkənin dövlətxidmətləri sahəsində işbirliyinin əhəmiyyəti də vurğulanıb və imzalanmışrazılaşmalardan biri məhz həmin sahəni – Azərbaycanda artıq uğurla işləyən ASANdövlət xidmətləri sistemini əhatə edib. Bildirilib ki, bu sistem bir çox beynəlxalqmükafatlara layiq görüldü. Dövlətimizin başçısının sözləri ilə desək, ən mühümmükafat isə Azərbaycan xalqının verdiyi qiymətdir. Çünki Azərbaycanda ASAN xidmətlərinbəyənilmə reytinqi 100 faizə yaxındır. Bu, həqiqətən göstərir ki, həmin xidmət insanlarınhəyatını daha da asanlaşdırır.
Natəvan Əsəsdova, Riyaziyyat üzrə fəlsəfə doktoru / azxeber.com