Qışda bu təhlükədən qorunun! - Ölüm riski böyükdür

Payız-qış mövsümündə dəm qazından zəhərlənmələrin sayı artır və əksər hallarda bədbəxt hadisələrə gətirib çıxarır. "Səssiz qatil"in hər il yüzlərlə insanın ölümünə səbəb olması narahatlıq yaradır və mütəxəsisslər də insanları ayıq-sayıq olmağa çağırır.
KONKRET.az xəbər verir ki, Rusiya Milli Tibbi Tədqiqat Mərkəzinin xroniki respirator xəstəliklərin profilaktikası laboratoriyasının rəhbəri Marina Smirnova bildirib ki, zəhərlənmələr daha çox istilik sistemlərinin istifadə edildiyi, pəncərələrin bağlandığı və havalandırmanın məhdudlaşdırıldığı yerlərdə baş verir:
"Karbonmonoksit odun, kömür və ya təbii qazda karbonun yarımçıq yanması səbəbindən yaranır. Qaz tənəffüs vasitəsilə qana keçir və oksigeni daşıya bilməyən karboksihemoqlobin əmələ gətirir. Bununla da orqan və toxumalarda oksigen aclığı başlayır.
Dəm qazı son dərəcə zəhərlidir. 30 dəqiqə ərzində dəm qazı altında nəfəs aldıqda öldürücü konsentrasiyası 0,1-0,2% təşkil edir. Nəfəs alınan havada dəm qazının konsentrasiyası 1,2%-dən çox olarsa, 1-2 dəqiqə ərzində ölüm baş verə bilər. Karbonmonoksit rəngsiz və qoxusuzdur, buna görə də onu "səssiz qatil" adlandırırlar.
Dəm qazı ilə zəhərlənən zaman nə etməli?
Zəhərlənmə hiss olunduqda dərhal otağı tərk etməli, zərərçəkən təmiz havaya çıxarılmalı, təcili yardım çağırılmalıdır. Təcili yardım gəlməmişdən əvvəl zərərçəkənə dərindən nəfəs almaq imkanı verilməlidir. Arxası üstə uzadılmalı, başının altına yastıq qoyulmalı, yaxası və kəməri açıq vəziyyətdə olmalıdır.
Əgər insanın huşu yerindədirsə, ona qəhvə və ya çoxlu çay verin. Çünki kofein beyindəki tənəffüs mərkəzini stimullaşdırır. Xəstənin yerini isti etmək lazımdır. Nəzərə alın ki, zəhərlənmə zamanı termorequlyasiya pozulur və dəm qazı vuran adamın hərarəti aşağı düşür".
Karbonmonoksit zəhərlənməsinin qarşısını necə almaq olar?
— Bütün cihazları (qaz sobaları, su qızdırıcıları və odun sobaları) daim yoxlayın!
— Soba borularının, bacaların və havalandırma sistemlərinin vəziyyətini mütəmadi olaraq yoxlayın və otağı havalandırın!
— Qarajda avtomobilin mühərrikini işlək vəziyyətdə saxlamayın!
— Qapalı yerlərdə kerosin və ya propan qızdırıcılarından istifadə etməyin!
— Zəhərlənmə əlamətləri görünsə, dərhal həkimə müraciət edin!
Vəli Həsənov,
KONKRET.az