Rusiyalı politoloq: Qafqazda sülh müqaviləsinin xəyalı dolaşır

Qafqazda sülh müqaviləsinin xəyalı dolaşır. Ancaq 2023-cü ilin sentyabrında üçüncü Qarabağ müharibəsini başlanğıc nöqtəsi kimi götürsək, artıq bir neçə aydır ki, bu söhbət gündəmdədir.
KONKRET.az xəbər verir ki, bu barədə sosial şəbəkələrdə rusiyalı politoloq Sergey Markedonov yazıb.
"Yeni 2024-cü il ərəfəsində Ermənistan və Azərbaycan arasında sazişin tezliklə imzalanması ilə bağlı proqnozlarda çatışmazlıq yox idi. Amma artıq avqustdur. Və iki Qafqaz dövləti arasında barışıq yolunda irəliləyiş görünmür. Ancaq son bir neçə gündə xoşbəxt saatların yaxınlaşması ilə bağlı söhbətlər yenidən alovlandı. Azərbaycan və Ermənistan nümayəndələri nəqliyyat kommunikasiyalarının açılması məsələsini sülh sazişinin mətnindən çıxarmağa hazır olduqlarını təsdiqlədilər. Əvvəlcə bu xəbəri Azərbaycan prezidentinin xüsusi tapşırıqlar üzrə nümayəndəsi Elçin Əmirbəyov açıqlayıb, sonra isə eyni tezisi Ermənistan Xarici İşlər Nazirliyinin mətbuat katibi Ani Badalyan da təsdiqləyib.
Bu, bizi bir irəliləyişin gözlədiyi anlamına gəlirmi? Bu suala cavab vermək üçün ilk növbədə sülh sənədinin imzalanması ilə dünyanın vəziyyəti, məsələn, müharibənin olmaması və ikitərəfli münasibətlərin yeni gündəliyinə keçid kimi anlayışları aydın şəkildə ayırmaq lazımdır. Münaqişələrin tarixində sazişlərin, yol xəritələrinin və digər ikitərəfli və çoxtərəfli sənədlərin imzalanmasının qarşıdurmanın sona çatmasına səbəb olmadığına dair çoxlu nümunələr var.
Görünən odur ki, Bakı sülh sazişinin imzalanmasının sürətləndirilməsində çox maraqlıdır. Sentyabrda ölkədə parlament seçkiləri keçiriləcək. Prezident seçkiləri kampaniyası kimi, onlar da vaxtından əvvəl baş tutacaq. Və deputatlar Qarabağdan sonrakı yeni reallıqları legitimləşdirmək üçün parlamentə çağırılacaqlar. İlk baxışdan Qarabağ məsələsi iqlim gündəmindən çox fərqlidir. Bildiyiniz kimi, Azərbaycan noyabrda mötəbər illik iqlim sammitinə ev sahibliyi edəcək. Müqaviləni 2024-cü ilin payızında, əlamətdar hadisələrindən əvvəl imzalamaq istəyi bundan irəli gəlir.
Ermənistan hakimiyyətinin gecikməməsi də vacibdir. Müxalifət qüvvələrinə qarşı ilk addımı atan Ermənistan hökuməti "problemi burada və indi həll etməyə" çalışır. Əks halda, belə bir baş başlanğıc əriyirsə, çətin olacaq. Həm daxili, həm də xarici konturda.
Sərhədin demarkasiyası və delimitasiyası razılaşdırılmamış qalır. Dövlətlərarası sərhədləri müəyyən etmədən, hər bir ölkənin harada başladığı və harada bitdiyi ümumiyyətlə aydın deyil. Lakin Elçin Əmirbəyov ABŞ-a bu yaxınlarda səfəri zamanı rəsmi Bakının mühüm tezisini bir daha təkrarladı: Ermənistanın Əsas Qanununa elə düzəlişlər edilməlidir ki, keçmiş Ermənistan SSR və DQMV-nin birliyi ideyası ortadan qalxsın. Azərbaycan bu yolla riskləri sıfıra endirməyə çalışır. Amma Ermənistan hakimiyyəti bu yolla getsə belə, konstitusiya islahatları asan proses deyil. Və hətta Ermənistan müxalifətinin zəifliyi, onun sıralarında birliyin olmaması da tez nəticəyə zəmanət vermir", – ekspert qeyd edib.
Rəsmiyyə Şərifova,
KONKRET.az