20 noyabr - Ağdam şəhəri günü

"Dağılmış Ağdam şəhəri erməni vəhşiliyininşahididir. Biz Ağdam şəhərini bərpa edəcəyik, bütün kəndləri bərpa edəcəyik.Heç kimdə bu haqda şübhə olmasın" MüzəffərAli Baş Komandan, Prezident İlham Əliyev
20 Noyabr – Ağdam Şəhəri Günüdür. Prezident cənab İlham Əliyevin2023-cü il iyulun 31-də imzaladığı Sərəncama əsasən Ağdam şəhərinin işğaldanazad edildiyi 20 Noyabr tarixi Ağdam Şəhəri Günü kimi qeyd olunur.
2020-ciil sentyabrın 27-də erməni quldur birləşmələrinin hücumuna qarşı başlanan əks-hücuməməliyyatı zamanı Azərbaycan Ordusunun əsgər və zabitləri böyük igidlik və qəhrəmanlıqnümunəsi göstərdilər. Hərbçilərimizin misilsiz şücaəti, xalq-ordu-iqtidarbirliyi nəticəsində otuz ilə yaxın düşmən işğalı altında olan torpaqlarımız 44gün ərzində azad edildi. Azərbaycanın 44 günlük Vətən müharibəsində qazandığı Qələbənəticəsində Ermənistan kapitulyasiya aktını imzalamağa və əraziləri boşaltmağaməcbur oldu. Ağdam rayonunun işğal altında qalan hissəsi bir güllə atılmadan mərhələlişəkildə Azərbaycana təhvil verildi.
2008-ci ildə"Lonely Planet"jurnalı Ağdamı"QafqazınXirosiması" adlandırıb, 2010-cu ildəƏl-Cəzirənininternet nəşri Ağdamı "Ruhlar şəhəri" siyahısına salıb.
Otuz ilə yaxın müddətdərayonun bütün sərvətləri talan edilib. İşğaldan əvvəl rayon ərazisində 3006hektar meşə sahəsi var idi. 64,863 min kubmetr mişar daşı, 140,464 min tonÇobandağ əhəngdaşı, 44,708 min ton Boyəhmədli və 25197 min ton Şorbulaq gilyataqları quldurların əsarəti altına düşmüşdü. Təbiət abidəsi kimi qorunanAğdam şəhərində yaşı 150-250 il olan 14, Boyəhmədli kəndi ətrafında isə yaşı400 ilə çatan 71 ədəd Şərq çinarı məhv edilib.
Dörd il əvvəlin payızı rayonasanki bir bahar havası gətirdi. Ağdama yeni can, yeni nəfəs gəldi. Həmin ilnoyabrın 23-də Prezident, Silahlı Qüvvələrin Müzəffər Ali Baş Komandanı İlhamƏliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva Ağdam şəhərində oldular. Dövlətbaşçısının Ağdamda Azərbaycanın üçrəngli Bayrağını qaldırması haqq işinin zəfərçalması kimi milyonlarla soydaşımızın qəlbində son dərəcə böyük qürur və sevinchissi oyatdı. Prezidentin həmin səfəri zamanı Ağdamda dediyi sözlər hər kəsdəböyük ümidlər yaratdı: "... Dağılmış Ağdam şəhəri erməni vəhşiliyininşahididir. Biz Ağdam şəhərini bərpa edəcəyik, bütün kəndləri bərpa edəcəyik.Heç kimdə bu haqda şübhə olmasın. Bu, böyük iş olacaqdır. Əlbəttə ki, böyük zəhməttələb edəcək. Amma necə ki, biz 44 gün ərzində birlik göstərmişik, əminəm ki,azad edilmiş torpaqlarımızın bərpası işində də birlik, əzmkarlıq göstərəcəyik.Bütün şəhərlərimizi bərpa edəcəyik, daha da gözəl şəhərlər olacaqdır. Şəhərlərimizdəqalan tarixi abidələri bərpa edəcəyik və bir daha gücümüzü göstərəcəyik".
Azad edilən Ağdamda dərhalböyük tikinti və quruculuq işlərinə başlanıldı. Ərazisinin çox hissəsi minalısahə olsa da, təmizləmə işləri aparılmaqla yanaşı, şəhərin sosial xəritəsitamamilə yeni və müasir şəkildə qurulmağa başlanılıb. Ötən dörd ildə Ağdam şəhərindəbir sıra mühüm infrastruktur layihələri icra olunub. Ağdamın Baş planı aparıcıbeynəlxalq şirkətlər tərəfindən artıq hazırlanıb və təsdiqlənib. 2021-ci ilmayın 28-də Prezident İlham Əliyevə Ağdam şəhərinin Baş planı təqdim olunub vəhəmin gün Ağdam şəhərinin bərpasının təməl daşı qoyulub. Bununla yanaşı, ötəniki il ərzində "Ağdam-1" və "Ağdam-2" elektrik yarımstansiyalarının, "Qarabağ"Regional Elektrik Şəbəkəsinin Rəqəmsal İdarəetmə Mərkəzinin, Zəfər və İşğalmuzeylərinin, Ağdam Sənaye Parkında fəaliyyət göstərəcək alternativ və bərpaolunanenerji mənbələri ilə qidalanan işıq dirəklərinin, digər qurğuların və xalçaistehsalı müəssisələrinin, "Park Forest Otel Ağdam" mehmanxanasının və 209 mənzildənibarət yeni yaşayış kompleksinin, 210 çarpayılıq Ağdam Rayon Mərkəzi Xəstəxanasınıntəməli qoyulub. Bundan başqa, dəmir yolu vağzalının tikintisi nəzərdə tutulur.
Ağdamda Qarabağ xanlığınınbanisi Pənahəli xanın sarayının yerləşdiyi İmarət Kompleksi bərpa olunub. HəmçininAğdamda tamaşaçı tutumu 15 min nəfər olan və şəhərin geniş infrastruktura malikguşəsində yeni stadion inşa edilir.
2022-ci il oktyabrın 4-dəPrezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva Ağdam rayonununEyvazxanbəyli kəndindəki Atçılıq Nəsilartırma Mərkəzinin, Ağdam rayonununXıdırlı və Kəngərli kəndlərinin, şəhərin daxili yol və kommunikasiya şəbəkəsinin,City Hotel Ağdam mehmanxanasının, keçmiş məcburi köçkünlər üçün inşa olunacaq470 mənzildən ibarət yaşayış məhəlləsinin, şəhərin dəmir yolu və avtovağzalkompleksinin, rayonun Sarıcalı kəndinin təməlqoyma mərasimlərində, XurşidbanuNatəvanın abidəsinin açılışında iştirak ediblər. Həmçinin Pənahəli xanın sarayıvə İmarət Kompleksində görüləcək işlərlə tanış olublar.
Heydər Əliyev Fondu tərəfindənAğdam Cümə məscidində bərpa işləri aparılıb.
Ağdamda "Dayanıqlı İnkişaf Məqsədləri"və "Yeni Şəhər Gündəliyi" - postmünaqişə dövründə bərpa və yenidənqurmanınaparıcı qüvvəsi kimi" mövzusunda 2022-ci ilin oktyabrında Azərbaycan Milli ŞəhərsalmaForumu keçirilib. Ölkəmizdə ilk dəfə məhz Ağdamda keçirilən həmin Forum şəhərsalmasahəsində dünyanın müxtəlif ölkələrindən olan sahə mütəxəssislərinin təcrübələrininbölüşülməsi və dayanıqlı inkişafın təmin edilməsi üçün əməkdaşlığın genişləndirilməsibaxımından nadir və uğurlu platforma olub.
AzərbaycanPrezidenti İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva 2023-cü il mayın 2-dəAğdam rayonuna səfər ediblər. Dövlətimizin başçısı "Azərişıq" ASC-nin Ağdam şəhərindəRəqəmsal İdarəetmə Mərkəzi və Təlim-Tədris Kompleksinin təməlini qoyub. SonraPrezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva Ağdam Muğam Mərkəzinin,Ağdam şəhərində salınacaq 2 ikinci və üçüncü yaşayış məhəllələrinin, Ağdam şəhərindəinzibati binanın təməlini qoyublar. Daha sonra dövlət başçısı Bərdə-Ağdam dəmiryolu xəttinin tikintisi ilə tanış olub.
Prezident cənab İlham Əliyev bu il sentyabrın 19-da Ağdamrayonuna səfər zamanı isə Ağdam şəhərində "İmarət" stadionunun təməli qoyulub.O, "Aghdam City Hotel"in, Ağdam şəhərində İmarət Kompleksinin bərpadan sonraaçılışında, Ağdam Sənaye Parkında yeni zavodların açılışında, Ağdam rayonununEyvazxanbəyli kəndinin təməlqoyma mərasimində iştirak edib. Prezident İlhamƏliyev Ağdam rayonunun Kəngərli kəndində Xıdırlı kəndində aparılan bərpa işləri,Ağdam-Əsgəran-Xocalı-Xankəndi avtomobil yolunda görülən işlərlə tanış olub.
Ağdamdakeçmiş məcburi köçkünlərin tezliklə öz ata-baba yurdlarına qayıtması üçün ölkəmizinbütün potensialı səfərbər olunub. Hazırda rayonda irimiqyaslı infrastrukturlayihələri icra olunur. İndi yenidən qurulmaqda olan şəhər onun üçün qəribsəyənvə geri dönmək üçün darıxan doğma sakinlərinin yolunu gözləyir.Tikinti-quruculuq işləri isə bir an da ara vermir, yeni sosial obyektlər, yeniabad küçə və prospektlər salınır, yeni ünvanlar, binalar və mənzillər tikilir.Yeni salınan kəndlər, ölkəmizin ən böyük sənaye mərkəzlərindən birinə çevriləcəkşəhərdə aparılan quruculuq işləri deməyə əsas verir ki, Ağdamın öz sakinləriniqoynuna alacağı və çal-çağırlı günləri uzaqda deyil.
Füzuli Həsənov,Milli Qəhrəmanları Tanıtma İctimai Birliyinin Binəqədi rayon nümayəndəliyinin sədri / azxeber.com