Aİ-92 və dizel bahalaşacaq? Kimyəvi nişanlanma ilə bağlı AÇIQLAMA

Azərbaycanda Aİ-92 markalı benzin və dizel yanacağının kimyəvi nişanlanmasının tətbiqi əlavə xərclərin yaranmasına səbəb ola bilər. Belə ki, bu proses üçün xüsusi kimyəvi maddələrin alınması, yanacağa vurulması, saxlanması və daşınması müəyyən maliyyə vəsaiti tələb edir.
Bu isə istehlakçıları həmin xərclərin yanacağın satış qiymətinə təsir edib-etməyəcəyi barədə düşündürür.
Bəs, kimyəvi nişanlanmanın tətbiqi Aİ-92 markalı benzin və dizel yanacağının bahalaşmasına gətirib çıxara bilərmi?
Mövzu ilə bağlı KONKRET.az-a açıqlama verən iqtisadçı-ekspert Fuad İbrahimov bildirib ki, kimyəvi nişanlanma və digər standartlara uyğunlaşma ilə bağlı xərclər qiymət formalaşması prosesində əvvəlcədən nəzərə alınmalıdır.
Onun sözlərinə görə, yanacağın qiyməti Tarif Şurası tərəfindən müəyyənləşdirilir və kimyəvi nişanlanma ilə bağlı yaranan xərclər də mövcud qiymət mexanizminə daxil edilməlidir:
"Əgər kimyəvi nişanlanmanın müəyyən xərci varsa, bu prosesin maliyyə yükü qiymət formalaşması zamanı nəzərə alınır. Ona görə də indidən bu yeniliyin yanacağın bahalaşmasına səbəb olacağını söyləmək və qiymət artımına əsas kimi təqdim etmək əsassızdır. Ümumiyyətlə, yanacaq məhsullarının qiymətinin müəyyənləşdirilməsi Tarif Şurasının səlahiyyətindədir".
İqtisadçı-ekspert Əkrəm Həsənov isə hesab edir ki, kimyəvi nişanlanma müəyyən əlavə maliyyə xərcləri yaradacaq. Bu xərclərə xüsusi maddələrin alınması, saxlanması, daşınması, yanacağa vurulması və inzibati proseslər daxildir.
Ekspertin fikrincə, əlavə xərclərin yaranması avtomatik olaraq yanacağın qiymətinin artırılması demək deyil. Çünki Azərbaycanda yanacağın qiyməti dövlət tərəfindən tənzimlənir və yaranan maliyyə yükü dövlətin üzərinə götürməsi də mümkündür.
Bununla belə, Ə.Həsənov gələcəkdə qiymət artımının baş verməsi ehtimalını istisna etmir:
"Bu o demək deyil ki, kimyəvi nişanlanmaya görə qiymət dərhal artacaq. Çünki Azərbaycanda bu, tənzimlənən qiymətdir və dövlət həmin xərcləri öz üzərinə götürə bilər. Amma gələcəkdə qiymət artımı ehtimalı böyükdür. Yəni bu prosesin təsiri dərhal deyil, müəyyən müddətdən sonra da özünü göstərə bilər".
Beləliklə, ekspertlərin yanaşmaları fərqlidir: Fuad İbrahimov kimyəvi nişanlanma xərclərinin mövcud qiymət mexanizmi daxilində nəzərə alınmalı olduğunu vurğulayır, Əkrəm Həsənov isə bu yeniliyin gələcəkdə yanacağın bahalaşması üçün əlavə amilə çevrilə biləcəyini düşünür.
Aynurə İsmayıl
KONKRET.az