"Ermənistan nə Rusiyadan uzaqlaşacaq, nə də KTMT və Aİİ-dən çıxacaq" - Açıqlama

2024-cü il yanvarın 1-dən  etibarən Avrasiya İqtisadi İttifaqına (Aİİ) sədrlik edən Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyan yanvarın 16-da Aİİ-yə üzv dövlətlərin başçılarına müraciət edib. 
Paşinyan  nəqliyyat və logistika sektorunu iqtisadi qarşılıqlı fəaliyyətin əsas elementi adlandırıb: "Biz xarici bazarlara çıxmaq üçün Aİİ-nin coğrafi mövqeyinin tranzit potensialından və imkanlarından maksimum istifadə etməliyik".
Baş nazir xatırladıb ki, Aİİ ölkələri ilə ümumi sərhədin olmaması Ermənistan üçün müəyyən çətinliklər və iqtisadi xərclər yaradır.
Federasiya Şurasının sədr müavini Konstantin Kosaçevin Paşinyanın bəyanatı ilə ziddiyyət təşkil edən fikirləri də maraqlıdır. Bu, Rusiyanın Ermənistanla münasibətlərində mənfi tendensiyanın olduğunu deyən sonuncu rusiyalı siyasətçi deyil:
"Rusiyada Ermənistanla bağlı mənfi münasibət formalaşıb.  Hər şey göz qabağındadır. Ermənistanın indiki rəhbərliyi ölkəni mümkün qədər Rusiyadan uzaqlaşdırmaqla məşğuldur. Mənə elə gəlir ki, bu erməni hiyləsidir. Çünki Rusiya ilə normal münasibətlər saxlamasa, Ermənistan üçün çətin olacaq. Ermənistanın Qərb tərəfindən dəstəklənəcəyi ilə bağlı ümidlər mənə illüziya kimi görünür".
Məsələ burasındadır ki, Paşinyanın Rusiyadan uzaqlaşmaq siyasətində də ziddiyyətlər var. Fransaya çatan kimi Rusiyanı ittiham edən Paşinyan bu dəfə Moskvanın patronajlığı altındakı təşkilata sədrliyi böyük həvəslə qəbul edir.
Əslində nə baş verir və Paşinyanın ikili siyasətinin arxasında hansı məqsədlər dayanır?
Türkiyəli professor Heydər Çakmak hesab edir ki, Ermənistan heç bir problemini təkbaşına həll etmək iqtidarında deyil. Ona görə də Rusiyadan əl çəkə bilmir:
"Ermənistanın dənizə çıxışı, təbii resursları, sənayesi və texnologiyası yoxdur. Ordusu da darmadağın olub. Ermənistanda alıcılıq qabiliyyəti aşağıdır. Bu dövlət xarici mənbələrdən asılıdır. Ermənistanın regionda dostu yoxdur. Tehran Ermənistanın ehtiyaclarını ödəmək üçün gücə və iqtisadi imkanlara malik deyil. Ermənistan təcili yardım gözləyən bir ölkədir. Qərb ölkələri də elə vəziyyətdədirlər ki, onların köməyinə daha çox kimin ehtiyac duyduğunu dəqiqləşdirə bilmirlər. Amma Ermənistan Rusiyaya qarşı çıxmaq və ya Rusiyanı qəzəbləndirmək üçün ciddi bir iş də görmür. Bundan başqa, Ermənistanda ictimai rəyə asanlıqla təsir edə bilən böyük rusiyayönlü siyasətçilər ordusu və media var. Belə bir şəraitdə Ermənistanın Rusiyayönlü təşkilatda mövcudluğunu davam etdirməsi və Paşinyanın buna müqavimət göstərməməsi başadüşüləndir. Bu isə onun hələ də qərbyönlü oriyentasiyasına xələl gətirmir".
Qazaxıstanlı politoloq Jaksylyk Sabitov isə bildirib ki, Nikol Paşinyan siyasi karyerasını xatırlasaq, onun əvvəlcə Ermənistanın Aİİ üzvlüyünə qarşı çıxdığını qeyd etməli olacağıq:
"Bu, onun siyasi mübarizəsinin formalarından biri idi. Amma başa düşməliyik ki, Ermənistanın milli maraqları Aİİ-də olmağı nəzərdə tutur. Ona görə də Paşinyan Ermənistanın siyasi elitasının nə istədiyinin fərqindədir. Əsas kurs mümkün qədər Rusiyadan uzaqlaşmamaqdır.  Çünki indiki rəsmi İrəvanın vaxtaşırı xatırladığı müxtəlif hadisələrə baxmayaraq, bu, Ermənistan dövlətinin mövcudluğunun təminatçılarından biridir. Ona görə də Ermənistan Aİİ-dən çıxmayacaq. Sadəcə olaraq, belə siyasi oyunlar, nəyisə alver predmetubə çevirmək cəhdləridir. Xatırlayırıq ki, Ermənistan, Qırğızıstan, Tacikistan kimi kiçik dövlətlər Aİİ-yə daxil olduqdan sonra gömrük rüsumları baxımından böyük fayda əldə ediblər. Yəni, birlik çərçivəsində onlar təkbaşına ala biləcəklərindən qat-qat artıq alırlar və iqtisadiyyatlarının böyüklüyünə baxmayaraq, təşkilatın ümumi büdcəsindən qeyri-mütənasib pay alırlar. Yəni, onlarla müqayisədə Qazaxıstan uduzan tərəflərdən biridir. Onun payının böyük hissəsi kiçik Aİİ ölkələrinə ödənişlərin yaradılması üçün istifadə olunur. Beləliklə, mən inanıram ki, Ermənistan bütövlükdə Rusiyadan uzaqlaşmayacaq. Bu ölkə nə KTMT-dən, nə də Aİİ-dən çıxacaq".
Vəli Həsənov,
KONKRET.az