Ermənistan-Türkiyə sərhədi açılır? – Politoloqdan AÇIQLAMA

Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyan Ermənistan-Azərbaycandəmir yolu əlaqəsinin yaradılması və Ermənistan-Türkiyə sərhədinin yaxınperspektivdə açıla biləcəyini bildirib. 
Paşinyan bu barədə İrəvanda keçirilən "Ermənistan – BöyükBritaniya 2026" biznes forumunda çıxışı zamanı danışıb.
Baş nazir TRIPP layihəsinin praktiki icrasına keçidlə bağlıişlərin aparıldığını və layihənin Ermənistanla yanaşı, bütün regionun iqtisadimühitinə təsir göstərə biləcəyini qeyd edib. 
Paşinyanın açıqlaması fonunda Ermənistan-Azərbaycan və Ermənistan-Türkiyəarasında nəqliyyat əlaqələrinin bərpasının regionda iqtisadi və siyasi proseslərəmümkün təsiri, eləcə də bu istiqamətdə real addımların nə dərəcədə yaxın olduğusualını gündəmə gətirib. 
Mövzu ilə bağlı azxeber.com-a danışan politoloq Samir Hümbətovbildirib ki, Ermənistan-Türkiyə sərhədinin açılması üçün əvvəlcə konkret məsələlərüzrə razılaşmalar əldə olunmalıdır: 
"Paşinyan bunu, əslində, bir neçə dəfə təkrarlayıb. Amma məsələburasındadır ki, sərhədlərin açılması üçün bütün imkanlar dəyərləndirilməlidir.Türkiyə-Ermənistan sərhədi açılsa belə, ola bilsin ki, razılaşma əldəolunduqdan sonra konkret nüanslar üzrə bu proses həyata keçirilsin. Hətta sərhədaçılsa belə, burada konkret istiqamətlər müəyyənləşdirilməlidir. Yəni sərhəddənyalnız yükdaşımalar həyata keçiriləcək, yoxsa həm yük, həm də sərnişindaşımaları olacaq? Yaxud yalnız sərnişin daşımalarına icazə veriləcək? Bütünbunlar əvvəlcədən müəyyənləşdirilməlidir".
Politoloqun sözlərinə görə, Ermənistan-Azərbaycan münasibətlərindənəqliyyat əlaqələrinin bərpası məsələsi də sülh prosesindəki öhdəliklərdənasılıdır:
"Birinci məsələ Türkiyə-Ermənistan münasibətləri iləbağlıdır. Azərbaycanla bağlı məsələyə gəldikdə isə, Azərbaycan dəmir yolu vasitəsiləyüklərin çatdırılmasını həyata keçirir. Amma burada bir məsələ var. Biz sülhmüqaviləsinin yekun sənədini imzalamaq istəyirik. Bunun üçün Ermənistanın yerinəyetirməli olduğu müəyyən öhdəliklər var. Dəmir yolu əlaqəsinə gəldikdə isə,görünür, burada artıq bir neçə istiqamət üzrə müəyyən məsələlərin icrası nəzərdətutulur. Yəni yükdaşıma, sərnişin daşımaları, yaxud beynəlxalq daşımaların həyatakeçirilməsinə dəstək verilməsi kimi məsələlər gündəmdə ola bilər. Hazırda isəbunların konkret olaraq necə həyata keçiriləcəyi tam müəyyənləşməyib.Paşinyanın açıqlaması da bu baxımdandır".
S. Hümbətov qeyd edib ki, bu məsələdə Azərbaycan tərəfininverəcəyi rəsmi məlumat əsas götürülməlidir: 
"Amma bizim üçün ən dəqiq məlumat Azərbaycan tərəfininverdiyi məlumatdır. Hazırda bununla bağlı qəti fikir söyləmək mümkün deyil.Çünki Ermənistanla dəmir yolu əlaqəsinin qurulması mahiyyət etibarilə bizə Ermənistanərazisi üzərindən Naxçıvana aktiv şəkildə yükdaşıma həyata keçirmək imkanı daverəcək. Bunun üçün isə logistika imkanlarının tam bərpa olunması lazımdır. Buproses hələ tam şəkildə həyata keçirilməyib və əvvəlcə müvafiq infrastrukturunvə logistika imkanlarının bərpası təmin olunmalıdır". 
Politoloqun sözlərinə görə, Paşinyanın açıqladığı prosesləryaxın aylarda konkret addımlar atılacağı təqdirdə mümkün ola bilər: 
"Ona görə də düşünürəm ki, Paşinyanın söylədikləri yaxınperspektivdə, yəni bir neçə ay ərzində konkret işlər həyata keçiriləcəyi təqdirdəmümkün ola bilər. Amma hazırkı mərhələdə düşünürəm ki, Paşinyanın bu açıqlamasımüəyyən mənada daxili auditoriyaya hesablanmış açıqlama da ola bilər. Hər birhalda, Paşinyanın bu açıqlamasını Ermənistan tərəfindən müəyyən dərəcədə irəliyəatılmış addım kimi qiymətləndirmək olar". 
Fəridə Əsədzadə