Uşaqlarda gecələr sidiyi saxlaya bilməmək - Enurezin səbəbləri, müalicəsi

Enurez uşaqlarda yataq islatma olaraq bilinir, tərif olaraq 5 yaşdan yuxarı bir uşağın ayda bir-iki dəfədən çox yuxu sırasında istəmədən sidik qaçırmasıdır. Bəzi uşaqlar gündüz oyaq olduqda belə sidik qaçırdırlar.
Milli.Az medicina.az-a istinadən bildirir ki, beş yaşındakı uşaqların 20%-i, 7 yaşındakı uşaqların 10%-i, yetkinlik dövründəkı uşaqların 1-2%-i enurez problemi yaşayırlar. Ancaq xəstələrin həkimə müraciəti bəzən gec olur. Bunun bir səbəbi uşaqlarda enurezin təbii qarşılanması, ailədəki digər enurezli fərdlər kimi bir yaşda düzələcəyinin düşünülməsidir. Digər bir səbəb uşağın və ailənin hadisəni utanc verici görməsidir. Gec həkimə müraciət etmə səbəbi ilə illərcə uşağın yatağı islatmasının yaratdığı müxtəlif problemlərlə yaşayırlar. Hətta bu psixoloji və sosial problemlər daimiləşərək, bir gün uşağın yataq islatması düzəlsə belə uzun müddət davam edir.
Enurezin səbəbləri
Enurezə səbəb olan tək bir faktor deyil, birdən çox faktor var. Sidik qaçırma problemi olan hər uşağın əvvəlcə sidik yolu infeksiyası, böyrək xəstəlikləri, sidik kisəsi ilə əlaqədar problemlər və ya uşaqlıq çağı diabet kimi müalicə edilməsi lazım olan başqa bir xəstəliyin varlığı baxımından qiymətləndirilməlidir. Bu səbəblə bu uşaqların mütləq pediatr qiymətləndirməlidir. Əksəriyyətlə hadisənin psixoloji olduğu düşünülərək psixiatr mütəxəssislərinə yönəlindiyində yuxarıda sayılan xəstəliklərin diaqnoz alması çətinləşir. Başqa bir xəstəlik olmadığından əmin olunduqdan sonra enrezin müalicəsinə keçirilir. Bu uşaqlardakı ən diqqətə çarpan problem uşağın yuxuda sidik kisəsi doluluğunu hiss etməməsi və tualetə getmək üzrə oyanamamasıdır. Gecə çıxarılan sidik miqdarının çox olması və ya sidik kisəsi ilə əlaqədar bəzi dəyişikliklər də bu uşaqlarda görüləm digər problemlərdir. Bunlardan hansılarının uşaqda mövcud olduğu uyğun diaqnoz üsulları istifadə edərək təyin etmək lazımdır. Hadisənin psixoloji olub-olmadığı da ailələri maraqlandıran bir mövzudur. Edilən işlər enurezli uşaqlardakı psixoloji təsirlənməsin sidik qaçırma probleminə ikinci olduğunu göstərmişdir.
İrsi ola bilərmi?
Bu vəziyyətin ailədən keçib keçmədiyi tez soruşulan bir sualdır. Bəzi xəstəliklərdə olduğu kimi birdən-birə genetik keçməməsiylə yanaşı, enurezli uşaqların ailələri araşdırıldığında 60-80% nisbətində sidik qaçırma əhvalatı olduğu görülmüşdür. Həm ana, həm atasından uşaqkən enurez problemi olan uşaqların təxminən 75%-də, yalnız bir valideyndə varsa, 40%-də enurez görülür.
Müalicəsi
Müalicəsi tək dərmanla mümkün deyil. Uşağın müalicəyə qoşulması, hiss etdiyi utanc və günahkarlıq hissinin məhv etməsi və bu problemdən xilas olmağı istəməsi təmin edilməlidir. Əsla uşaq bu problem səbəbi ilə cəzalandırılmamalıdır, düzəlmək üçün atdığı hər addım qiymətləndirilməlidir. Müalicədə əvvəlcə gündüz tualetə getmə vərdişi təşkil edilməlidir, sidik tutma vərdişi yaradılmalı, nizamlı sidiyə getməlidir. Yatmazdan əvvəl sulu qidaların məhdudlaşdırılması gecə oyanmalarını azaltmaq və müalicə müvəffəqiyyətini artırmaq baxımından lazımlıdır.
Müalicədə bu gün ən çox istifadə edilən üsul həyəcan müalicəsi ilə uşağın gecə sidik kisəsi dolulduğu hissi ilə oyanmasını öyrənməsini təmin edilməsindədir. Xəstə bu müalicə ilə ən az 3-6 ay nəzarət ediməldir, nizamlı idarələr əhəmiyyətlidir. Bunun yanında gecə sidik miqdarını azaltmağa istiqamətli dərmanlar istifadə edilməlidir.
Nəticə olaraq, sidik qaçırmanın gizlənəcək bir problem olmadığı, mütləq bu mövzuda təcrübəli həkimə müraciət edilməsidir, müalicədə uşaq, ailə və həkimin şüurlu və uyğun bir şəkildə işləməsi və uyğun müalicə və izlənməsi lazımdır.
Milli.Az /news.milli.az