Uşaqlıq travması kritik beyin şəbəkələrini məhv edir

Uşaqlıq travması kritik beyin şəbəkələrini məhv edirEsseks Universitetinin britaniyalı alimləri müəyyən ediblər ki, uşaqlıqda baş verən neqativ hadisələr insanın kritik beyin strukturlarının fəaliyyətini poza bilər, insanın bütün gələcək həyatını çətinləşdirir.
KONKRET.az xəbər verir ki, tədqiqat "Biological Psychiatry: Cognitive Neuroscience and Neuroimaging" (BP CNN) elmi jurnalında dərc olunub.
İnsan beyni uşaqlıq dövründə sürətlə inkişaf edir və onu xarici təsirlərə, o cümlədən həm fiziki, həm də emosional istismarın müxtəlif formaları nəticəsində yaranan travmalara qarşı xüsusilə həssas edir.
Əvvəlki tədqiqatlar travmanın inkişaf edən beyində səbəb ola biləcəyi ağır stress və uzunmüddətli struktur dəyişikliklərini müəyyən etmişdir.
Tədqiqatçılar müvafiq tədqiqatları toplamaq və təhlil etmək üçün sistematik yanaşıblar. Meta-analizə daxil edilən tədqiqatlara səkkizdən 20 yaşa qədər olan 582 uşaq daxil edilib, onlardan 285-i travma keçirib, 297-si isə sağlam nəzarətçilər olub.
Nəticələr iki kritik beyin şəbəkəsində pozulmaları göstərir: beynin passiv performans şəbəkəsi (DMN) və mərkəzi icraedici şəbəkə (CEN).
DMN özünü şəxsiyyət, yaddaş və emosional emal ilə əlaqələndirilir. Tədqiqat, travması olan uşaqların emosiya və sosial qarşılıqlı əlaqəni əhatə edən tapşırıqlar zamanı DMN-nin aktivləşməsinin artdığını göstərib.
Maraqlıdır ki, sağlam uşaqlar yaddaş və stimulun işlənməsi tapşırıqları zamanı daha çox DMN aktivləşməsini göstərdilər ki, bu da travmanın bu şəbəkənin tipik funksiyalarını dəyişdirə biləcəyini göstərir.
DMN-ə əlavə olaraq, tədqiqat idrak nəzarəti, problemlərin həlli və diqqətin tənzimlənməsi üçün vacib olan mərkəzi icraedici şəbəkədə pozğunluqlar aşkar edib.  Travması olmayan uşaqlar, stimulun işlənməsi və travma qavrayışı vəzifələri zamanı artan CEN aktivasiyasını nümayiş etdiriblər. Bununla belə, sağlam nəzarətçilər, emosional sözlər, üzlər və sosial tapşırıqları əhatə edən tapşırıqlar zamanı daha yüksək CEN aktivliyini göstərib. Bu tapıntı göstərir ki, travma beynin koqnitiv və emosional məlumatı emal etmə tərzində balanssızlığa səbəb ola bilər.
Tədqiqatçılar həmçinin bədən hisslərinin və emosional təcrübələrin emalında iştirak edən posterior insula və affektiv şəbəkələrdə fərqləri müşahidə ediblər.

Sağlamlıq       Tarix: 23 iyun 2024
f Paylaş

Kurslar.az kurslar [newsid: 0-123300]

Oxşar xəbərlər

Xəstəliklərin səbəbi və mənası - Bu, insanlara daha çox şəfa gətirir

Xəstəlik insan həyatının ən çətin sınaqlarından biridir. İnsan sağlamlığını itirdikdə ağrı, narahatlıq və qorxu ilə üzləşir, bəzən isə yaşadığı çətinliklərin səbəbini anlamağa çalışır. Xristian mənəvi ənənəsində xəstəli

Qrip niyə həftələrlə sağalmır? – Həkim səbəbləri açıqladı

Adətən qripə yoluxan insanlarda xəstəliyin simptomları bir neçə gün ərzində zəifləyir və tədricən aradan qalxır. Lakin son dövrlər yayılan qripəbənzər virus infeksiyalarından sonra öskürək, boğaz ağrısı və halsızlıq kim

Qan qrupunuz sənəddə belə yazılıb: Bəs xəstəxanada yenidən yoxlanıla bilərmi?

Qan köçürülməsi zamanı xəstənin qan qrupunun düzgün müəyyən edilməsi həyati əhəmiyyət daşıyır. Vətəndaşların şəxsiyyət vəsiqəsində qan qrupu barədə məlumat qeyd olunsa da, bu məlumatın tibbi prosedur zamanı nə dərəcədə əsa

Rənglərin görünməyən təhlükəsi: Uşaqların istifadə etdiyi boyalarda hansı kimyəvi maddələr var?

Uşaqların rəsm çəkməsi onların yaradıcılıq qabiliyyətinin inkişafına müsbət təsir göstərsə də, bu zaman istifadə edilən materialların təhlükəsizliyi də diqqətdən kənarda qalmamalıdır. Xüsusilə su əsaslı boyaların uşaqla

Xərçəng xəstəsi ilə eyni evdə yaşamaq təhlükəlidirmi? – MÜHÜM AÇIQLAMA

Xərçəng xəstəliyi ilə bağlı cəmiyyətdə yayılan yanlış təsəvvürlərdən biri də onun yoluxucu olmasıdır. Halbuki xərçəng xəstəsi ilə eyni evdə yaşamaq, ünsiyyətdə olmaq, eyni qab-qacaqdan istifadə etmək və ya fiziki təmasd

Göbələk mövsümü: Zəhərlənmə halları ilə bağlı xəbərdarlıq edildi

Artıq bir sıra dünya ölkələrind göbələk mövsümü qızğın dövrünü yaşayır. Lakin mütəxəssislər meşələrdə göbələk toplayanları diqqətli olmağa çağırırlar. xəbər verir ki, Almaniya Federal Risklərin Qiymətləndirilməsi İnstitutunu

Kennedi ailəsinin gizli faciəsi: Gözəlliyi ilə kral ailəsini heyran edən Rozmariyə niyə "yox edildi"

1938-ci ilin mayında Londondakı Bukingem sarayının möhtəşəm bal zalında 20 yaşlı Rozmari Kennedi ağappaq, zərif libası ilə Böyük Britaniya kralı VI Georq və kraliça Elizabetin qarşısında baş əyərkən hamının diqqətini cəl

Marketlərdə satılan duru yağlar niyə ağappaq olur? – SƏBƏB TƏƏCCÜBLƏNDİRDİ

Marketlərdə satılan bitki mənşəli duru yağların rənginin bəzən çox açıq, hətta ağımtıl-sarı olması istehlakçılarda suallar yaradır. Bəs bu, istehsal zamanı tətbiq edilən emal və təmizlənmə prosesləri ilə bağlıdır, yoxsa yağı

Saç qaynağının gizli təhlükəsi - Keçəlləşməyəsəbəb ola bilər

Süni saç qaynağından imtina etdikdən sonra əksər qadınlar daraqda çoxlu miqdarda tük görərək saçlarının əhəmiyyətli hissəsini itirdiklərini düşünürlər. Lakin bu hal həmişə keçəlləşməyə işarə etmir: saçların bir qismi təbi


yeni xeberler son xeberler azerbaycan xeberleri son xeberler bu gun ən son xəbərlər bugün son xeberler az sonxəbərlər