Uşaqlıq travması kritik beyin şəbəkələrini məhv edir

Uşaqlıq travması kritik beyin şəbəkələrini məhv edirEsseks Universitetinin britaniyalı alimləri müəyyən ediblər ki, uşaqlıqda baş verən neqativ hadisələr insanın kritik beyin strukturlarının fəaliyyətini poza bilər, insanın bütün gələcək həyatını çətinləşdirir.
KONKRET.az xəbər verir ki, tədqiqat "Biological Psychiatry: Cognitive Neuroscience and Neuroimaging" (BP CNN) elmi jurnalında dərc olunub.
İnsan beyni uşaqlıq dövründə sürətlə inkişaf edir və onu xarici təsirlərə, o cümlədən həm fiziki, həm də emosional istismarın müxtəlif formaları nəticəsində yaranan travmalara qarşı xüsusilə həssas edir.
Əvvəlki tədqiqatlar travmanın inkişaf edən beyində səbəb ola biləcəyi ağır stress və uzunmüddətli struktur dəyişikliklərini müəyyən etmişdir.
Tədqiqatçılar müvafiq tədqiqatları toplamaq və təhlil etmək üçün sistematik yanaşıblar. Meta-analizə daxil edilən tədqiqatlara səkkizdən 20 yaşa qədər olan 582 uşaq daxil edilib, onlardan 285-i travma keçirib, 297-si isə sağlam nəzarətçilər olub.
Nəticələr iki kritik beyin şəbəkəsində pozulmaları göstərir: beynin passiv performans şəbəkəsi (DMN) və mərkəzi icraedici şəbəkə (CEN).
DMN özünü şəxsiyyət, yaddaş və emosional emal ilə əlaqələndirilir. Tədqiqat, travması olan uşaqların emosiya və sosial qarşılıqlı əlaqəni əhatə edən tapşırıqlar zamanı DMN-nin aktivləşməsinin artdığını göstərib.
Maraqlıdır ki, sağlam uşaqlar yaddaş və stimulun işlənməsi tapşırıqları zamanı daha çox DMN aktivləşməsini göstərdilər ki, bu da travmanın bu şəbəkənin tipik funksiyalarını dəyişdirə biləcəyini göstərir.
DMN-ə əlavə olaraq, tədqiqat idrak nəzarəti, problemlərin həlli və diqqətin tənzimlənməsi üçün vacib olan mərkəzi icraedici şəbəkədə pozğunluqlar aşkar edib.  Travması olmayan uşaqlar, stimulun işlənməsi və travma qavrayışı vəzifələri zamanı artan CEN aktivasiyasını nümayiş etdiriblər. Bununla belə, sağlam nəzarətçilər, emosional sözlər, üzlər və sosial tapşırıqları əhatə edən tapşırıqlar zamanı daha yüksək CEN aktivliyini göstərib. Bu tapıntı göstərir ki, travma beynin koqnitiv və emosional məlumatı emal etmə tərzində balanssızlığa səbəb ola bilər.
Tədqiqatçılar həmçinin bədən hisslərinin və emosional təcrübələrin emalında iştirak edən posterior insula və affektiv şəbəkələrdə fərqləri müşahidə ediblər.

Sağlamlıq     Baxılıb: 474   Tarix: 23 iyun 2024
f Paylaş

Kurslar.az kurslar [newsid: 0-123300]

Oxşar xəbərlər

"Bu içkilər uşaq və böyüklərdə sümükləri əridir"

Sümük əriməsi – osteoporozu müasir dövrdə sürətləndirən amillərdən biri qazlı içkilərin gündəlik süfrəmizdə olmasıdır. Xüsusən bayramlarda, ad günlərində və uşaqlar qazlı şirin su olmadan yemək yemir. -a istinadla xəbər veri

Ürək sağlamlığı üçün nə yemək lazımdır? - 3 faydalı toxum növü AÇIQLANDI

Toxumlar ürək sağlamlığı üçün vacib olan omeqa-3 də daxil olmaqla bir çox faydalı xüsusiyyətlərə malikdir. Bütün toxumlar müəyyən miqdarda bu faydalı yağ turşularını ehtiva etsə də, omeqa-3 baxımından əsl xəzinə hesab oluna

Bu xəstəliyi olanlar hər gün nar yesin

Narın tərkibindəki güclü antioksidant birləşmələr – polifenollar, antosiyaninlər və punikalaginlər – qan damarlarını təmizləyir, pis xolesterolu (LDL) azaldır və yaxşı xolesterolu (HDL) artırır. Mütəmadi nar istehlakı aterosklerozu

Gündə 2 diş: Ömrü 10 il uzada bilər

Sarımsaq yemək ömrü 10 il uzada bilər.   -a istinadən xəbər verir ki, diyetoloq Anqelique Duval mütəmadi olaraq sarımsaq yeməyin insanın ömrünü 10 ilə qədər uzada biləcəyini deyib. Diyetoloq qeyd edib ki, sarımsaq yemək bağırsaqlardak

Şəkər xəstəliyindən qoruyan PƏHRİZ

Ketogenik pəhrizə keçmək və karbohidratları məhdudlaşdırmaq diabetin qarşısını ala bilər.   -a istinadən xəbər verir ki, bu Tulan Universitetinin tədqiqatçılarının gəldiyi nəticədir. Tədqiqatlar göstərir ki, yüksək karbohidratl

Dünyanı yeni virus çalxalayır: Azərbaycanda da yayılacaq? - XƏBƏRDARLIQ

Rusiyada meymunçiçəyi virusunun yenidən aşkarlanması cəmiyyətdə narahatlıq yaradıb. Məlumata görə, Sankt-Peterburq şəhərində iki nəfərdə meymunçiçəyi infeksiyası qeydə alınıb. Xəstəliyin Taylanddan istirahətdən qayıdan kişilərd

Qarını əritmək üçün ən yaxşı DİETA

Heyvan məhsullarının azaldılması və daha çox bitki mənşəli qidalar visseral yağdan qurtulmağa kömək edə bilər. Hamımızın bədənimizdə müəyyən miqdarda visseral yağ var. Gördüyünüz dərialtı yağdan fərqli olaraq, visserial ya

Ağız təmizliyində sarımsaq satışdakı qarqara vasitələrindən daha təsirlidir 

Yeni elmi araşdırma sübut edir ki, sarımsaq ekstraktı ağız sağlığında "qızıl standart" sayılan kimyəvi tərkiblərlə rəqabət apara bilər. Üstəlik, sarımsaq antibiyotik müqaviməti riskini də azaldır. -a istinadən xəbə

Yumurta ilə bağlı bilmədiyiniz 5 FAKT

Yumurta çox vaxt sadə qida kimi qəbul edilsə də, əslində ən dəyərli və çoxfunksiyalı qidalar arasındadır. O, təkcə yüksək keyfiyyətli protein mənbəyi deyil, həm də beyin və görmə sağlamlığı üçün vacib rol oynayır. milliaz-


son xeberler azerbaycan xeberleri yeni xeberler sonxeberler xeber.az sonxeber.az cəbhədən video