Uşaqlıq travması kritik beyin şəbəkələrini məhv edir

Uşaqlıq travması kritik beyin şəbəkələrini məhv edirEsseks Universitetinin britaniyalı alimləri müəyyən ediblər ki, uşaqlıqda baş verən neqativ hadisələr insanın kritik beyin strukturlarının fəaliyyətini poza bilər, insanın bütün gələcək həyatını çətinləşdirir.
KONKRET.az xəbər verir ki, tədqiqat "Biological Psychiatry: Cognitive Neuroscience and Neuroimaging" (BP CNN) elmi jurnalında dərc olunub.
İnsan beyni uşaqlıq dövründə sürətlə inkişaf edir və onu xarici təsirlərə, o cümlədən həm fiziki, həm də emosional istismarın müxtəlif formaları nəticəsində yaranan travmalara qarşı xüsusilə həssas edir.
Əvvəlki tədqiqatlar travmanın inkişaf edən beyində səbəb ola biləcəyi ağır stress və uzunmüddətli struktur dəyişikliklərini müəyyən etmişdir.
Tədqiqatçılar müvafiq tədqiqatları toplamaq və təhlil etmək üçün sistematik yanaşıblar. Meta-analizə daxil edilən tədqiqatlara səkkizdən 20 yaşa qədər olan 582 uşaq daxil edilib, onlardan 285-i travma keçirib, 297-si isə sağlam nəzarətçilər olub.
Nəticələr iki kritik beyin şəbəkəsində pozulmaları göstərir: beynin passiv performans şəbəkəsi (DMN) və mərkəzi icraedici şəbəkə (CEN).
DMN özünü şəxsiyyət, yaddaş və emosional emal ilə əlaqələndirilir. Tədqiqat, travması olan uşaqların emosiya və sosial qarşılıqlı əlaqəni əhatə edən tapşırıqlar zamanı DMN-nin aktivləşməsinin artdığını göstərib.
Maraqlıdır ki, sağlam uşaqlar yaddaş və stimulun işlənməsi tapşırıqları zamanı daha çox DMN aktivləşməsini göstərdilər ki, bu da travmanın bu şəbəkənin tipik funksiyalarını dəyişdirə biləcəyini göstərir.
DMN-ə əlavə olaraq, tədqiqat idrak nəzarəti, problemlərin həlli və diqqətin tənzimlənməsi üçün vacib olan mərkəzi icraedici şəbəkədə pozğunluqlar aşkar edib.  Travması olmayan uşaqlar, stimulun işlənməsi və travma qavrayışı vəzifələri zamanı artan CEN aktivasiyasını nümayiş etdiriblər. Bununla belə, sağlam nəzarətçilər, emosional sözlər, üzlər və sosial tapşırıqları əhatə edən tapşırıqlar zamanı daha yüksək CEN aktivliyini göstərib. Bu tapıntı göstərir ki, travma beynin koqnitiv və emosional məlumatı emal etmə tərzində balanssızlığa səbəb ola bilər.
Tədqiqatçılar həmçinin bədən hisslərinin və emosional təcrübələrin emalında iştirak edən posterior insula və affektiv şəbəkələrdə fərqləri müşahidə ediblər.

Sağlamlıq     Baxılıb: 442   Tarix: 23 iyun 2024
f Paylaş

Kurslar.az kurslar [newsid: 0-123300]

Oxşar xəbərlər

Robot-cərrah beyin əməliyyatları həyata keçirəcək

Karaqanda şəhərindəki çoxprofilli xəstəxanada Qazaxıstanda ilk dəfə yeni nəsil neyrocərrahi kompleks olan "Remebot RM-200" adlı robot qoyulub. xəbər verir ki, süni intellektlə təchiz edilmiş bu qurğu həkimlərə beyi

Orqanizmi təmizləyir, həzmi yaxşılaşdırır, dərini qoruyur - Detoksun faydaları

Müasir həyat tərzi, qeyri-sağlam qidalanma, hava çirkliliyi, stress və kimyəvi maddələr orqanizmdə toksinlərin yığılmasına səbəb olur. Bu toksinlər zamanla həm fiziki, həm də psixoloji sağlamlığa mənfi təsir göstərə bilər

Bu spirtdən istifadə edənlərə XƏBƏRDARLIQ: Xərçəng yaradır...?

Avropa Kimya Agentliyi (ECHA) etanolu (etil spirti) kanserogen kimi təsnif etməyi planlaşdırır. Bu barədə "Financial Times" məlumat yayıb. Bildirilir ki, oktyabrın 10-da agentliyin işçi qruplarından biri daxil

Diş itkisi ölüm riskini artıra bilər

Yeni elmi araşdırma göstərib ki, diş itkisi yalnız estetik problem deyil, həm də ümumi sağlamlıq üçün ciddi təhlükə yarada bilər. KONKRET.azmilliaz-a istinadən xəbər verir ki, ABŞ-də aparılan geniş tədqiqatın nəticələrin

Onkoloq xəbərdarlıq edir: Şirin içkilər xərçəng riskini artırır

Şirin qazlı içkilərin tez-tez qəbul edilməsi yoğun bağırsaqda poliplərin yaranması və xərçəng riskinin artması ilə əlaqələndirilir. -a istinadla  xəbər verir ki, rusiyalı onkoloq Sergey İvanov bildirib ki, bu tip içkiləri

Ən faydalı və sağlam ət hansıdır? - Cavab sizi təəccübləndirəcək

Son araşdırmalara görə fərqli ət növlərinin təsiri orqanizmin vəziyyətindən, yemək formasından və hətta porsiyanın ölçüsündən asılı olaraq dəyişir. Toyuq, mal, qoyun və balıq ətləri  hər biri özünəməxsus xüsusiyyətləri il

Sağlamlıq üçün ən faydalı ət növü - Balıq ya da toyuq deyil

Sağlam qidalanmanın əsas şərtlərindən biri zülalı düzgün mənbədən almaqdır. Mütəxəssislər bildirirlər ki, xüsusilə 50 yaşdan sonra maddələr mübadiləsi yavaşladığı üçün orqanizm üçün həm yüngül, həm də qidalı ət növlərin

35 yaşından əvvəl siqareti tərgidəndə nə baş verir?

35 yaşından əvvəl siqareti tərgitsəniz, bədəniniz heç vaxt siqaret çəkməyən bir insan səviyyəsinə qədər bərpa oluna biləcək. -a istinadən xəbər verir ki, pulmonoloq Larisa Afanasyeva bu barədə məlumat verib. "Son siqaret

Ölkədə yayılan virusdan necə qorunaq?

Havaların soyuması ilə əlaqədar ölkə ərazisində kəskin respirator virus infeksiyaların, həmçinin, qripin yayılmasında artım müşahidə olunur. Kəskin respirator virus infeksiyaları yüksək hərarət, öskürək, boğaz ağrısı, ümum


son xeberler azerbaycan xeberleri yeni xeberler hava durumu cəbhədən son xəbərlər son xabarlar krminal bu gun