Uşaqlıq travması kritik beyin şəbəkələrini məhv edir

Uşaqlıq travması kritik beyin şəbəkələrini məhv edirEsseks Universitetinin britaniyalı alimləri müəyyən ediblər ki, uşaqlıqda baş verən neqativ hadisələr insanın kritik beyin strukturlarının fəaliyyətini poza bilər, insanın bütün gələcək həyatını çətinləşdirir.
KONKRET.az xəbər verir ki, tədqiqat "Biological Psychiatry: Cognitive Neuroscience and Neuroimaging" (BP CNN) elmi jurnalında dərc olunub.
İnsan beyni uşaqlıq dövründə sürətlə inkişaf edir və onu xarici təsirlərə, o cümlədən həm fiziki, həm də emosional istismarın müxtəlif formaları nəticəsində yaranan travmalara qarşı xüsusilə həssas edir.
Əvvəlki tədqiqatlar travmanın inkişaf edən beyində səbəb ola biləcəyi ağır stress və uzunmüddətli struktur dəyişikliklərini müəyyən etmişdir.
Tədqiqatçılar müvafiq tədqiqatları toplamaq və təhlil etmək üçün sistematik yanaşıblar. Meta-analizə daxil edilən tədqiqatlara səkkizdən 20 yaşa qədər olan 582 uşaq daxil edilib, onlardan 285-i travma keçirib, 297-si isə sağlam nəzarətçilər olub.
Nəticələr iki kritik beyin şəbəkəsində pozulmaları göstərir: beynin passiv performans şəbəkəsi (DMN) və mərkəzi icraedici şəbəkə (CEN).
DMN özünü şəxsiyyət, yaddaş və emosional emal ilə əlaqələndirilir. Tədqiqat, travması olan uşaqların emosiya və sosial qarşılıqlı əlaqəni əhatə edən tapşırıqlar zamanı DMN-nin aktivləşməsinin artdığını göstərib.
Maraqlıdır ki, sağlam uşaqlar yaddaş və stimulun işlənməsi tapşırıqları zamanı daha çox DMN aktivləşməsini göstərdilər ki, bu da travmanın bu şəbəkənin tipik funksiyalarını dəyişdirə biləcəyini göstərir.
DMN-ə əlavə olaraq, tədqiqat idrak nəzarəti, problemlərin həlli və diqqətin tənzimlənməsi üçün vacib olan mərkəzi icraedici şəbəkədə pozğunluqlar aşkar edib.  Travması olmayan uşaqlar, stimulun işlənməsi və travma qavrayışı vəzifələri zamanı artan CEN aktivasiyasını nümayiş etdiriblər. Bununla belə, sağlam nəzarətçilər, emosional sözlər, üzlər və sosial tapşırıqları əhatə edən tapşırıqlar zamanı daha yüksək CEN aktivliyini göstərib. Bu tapıntı göstərir ki, travma beynin koqnitiv və emosional məlumatı emal etmə tərzində balanssızlığa səbəb ola bilər.
Tədqiqatçılar həmçinin bədən hisslərinin və emosional təcrübələrin emalında iştirak edən posterior insula və affektiv şəbəkələrdə fərqləri müşahidə ediblər.

Sağlamlıq       Tarix: 23 iyun 2024
f Paylaş

Kurslar.az kurslar [newsid: 0-123300]

Oxşar xəbərlər

ÜST-dən xəbərdarlıq: "Görünməmiş sürətlə yayılır"

"Açıq deməliyik ki, epidemiya hələ də nəzarət altında deyil. Böyük bir üstünlüklə başladı və biz hələ də onun qarşısını almağa çalışırıq". KONKRET.azqafqazinfo-ya istinadən xəbər verir ki, bunu Ümumdünya Səhiyy

Kennedi ailəsinin gizli faciəsi: Gözəlliyi ilə kral ailəsini heyran edən Rozmariyə niyə "yox edildi"

1938-ci ilin mayında Londondakı Bukingem sarayının möhtəşəm bal zalında 20 yaşlı Rozmari Kennedi ağappaq, zərif libası ilə Böyük Britaniya kralı VI Georq və kraliça Elizabetin qarşısında baş əyərkən hamının diqqətini cəl

Payızda bu təhlükə hər kəsi gözləyir? - Professor səbəbləri açıqladı

Payız aylarında havaların soyuması, günəşli günlərin azalması və mövsümi xəstəliklərin yayılması sağlamlığın qorunmasını daha da aktuallaşdırır. Bu dövrdə bir çox insan orqanizmdə vitamin və mineral çatışmazlığını müəyyənləşdirmək

Xəstəliklərin səbəbi və mənası - Bu, insanlara daha çox şəfa gətirir

Xəstəlik insan həyatının ən çətin sınaqlarından biridir. İnsan sağlamlığını itirdikdə ağrı, narahatlıq və qorxu ilə üzləşir, bəzən isə yaşadığı çətinliklərin səbəbini anlamağa çalışır. Xristian mənəvi ənənəsində xəstəli

Rənglərin görünməyən təhlükəsi: Uşaqların istifadə etdiyi boyalarda hansı kimyəvi maddələr var?

Uşaqların rəsm çəkməsi onların yaradıcılıq qabiliyyətinin inkişafına müsbət təsir göstərsə də, bu zaman istifadə edilən materialların təhlükəsizliyi də diqqətdən kənarda qalmamalıdır. Xüsusilə su əsaslı boyaların uşaqla

Qrip olanlar bu çayları içir, amma... – Həkimdən mühüm AÇIQLAMA

Qripə yoluxan zaman bir çox insan dərman preparatları ilə yanaşı, müxtəlif bitkilərdən hazırlanmış çaylara da üstünlük verir. Cökə, zəncəfil, adaçayı, kəklikotu və çobanyastığı kimi bitki dəmləmələrinin immuniteti gücləndirdiyi

Vərəm xəstələrinə görüntülü zəng məcburiyyəti: NECƏ OLACAQ?

Vərəm xəstələrinin dərman qəbuluna nəzarət məqsədilə görüntülü zənglər vasitəsilə yoxlanılması bəzi pasiyentlərin narazılığına səbəb olub. Belə ki, evində internet olmayan, yaxud internet paketi almağa maddi imkanı çatmaya

Şirniyyat və kərə yağında gizli təhlükə? – Diqqətli olun

Palma yağı bizi zəhərləyir? Azərbaycanda bu yağın kərə yağı və şirniyyatların tərkibinə qatılması ilə bağlı müzakirələr səngimir. Bəs palma yağı həqiqətən təhlükəlidirmi, yoxsa əsas problem onun hansı formada istifadə olunmasındadır?

Qrip niyə həftələrlə sağalmır? – Həkim səbəbləri açıqladı

Adətən qripə yoluxan insanlarda xəstəliyin simptomları bir neçə gün ərzində zəifləyir və tədricən aradan qalxır. Lakin son dövrlər yayılan qripəbənzər virus infeksiyalarından sonra öskürək, boğaz ağrısı və halsızlıq kim


azerbaycan xeberleri yeni xeberler son xeberler valyuta mezennesi meherremlik 2026 bugunun xeberleri enson xeberler