Uşaqlıq travması kritik beyin şəbəkələrini məhv edir
Esseks Universitetinin britaniyalı alimləri müəyyən ediblər ki, uşaqlıqda baş verən neqativ hadisələr insanın kritik beyin strukturlarının fəaliyyətini poza bilər, insanın bütün gələcək həyatını çətinləşdirir.
KONKRET.az xəbər verir ki, tədqiqat "Biological Psychiatry: Cognitive Neuroscience and Neuroimaging" (BP CNN) elmi jurnalında dərc olunub.
İnsan beyni uşaqlıq dövründə sürətlə inkişaf edir və onu xarici təsirlərə, o cümlədən həm fiziki, həm də emosional istismarın müxtəlif formaları nəticəsində yaranan travmalara qarşı xüsusilə həssas edir.
Əvvəlki tədqiqatlar travmanın inkişaf edən beyində səbəb ola biləcəyi ağır stress və uzunmüddətli struktur dəyişikliklərini müəyyən etmişdir.
Tədqiqatçılar müvafiq tədqiqatları toplamaq və təhlil etmək üçün sistematik yanaşıblar. Meta-analizə daxil edilən tədqiqatlara səkkizdən 20 yaşa qədər olan 582 uşaq daxil edilib, onlardan 285-i travma keçirib, 297-si isə sağlam nəzarətçilər olub.
Nəticələr iki kritik beyin şəbəkəsində pozulmaları göstərir: beynin passiv performans şəbəkəsi (DMN) və mərkəzi icraedici şəbəkə (CEN).
DMN özünü şəxsiyyət, yaddaş və emosional emal ilə əlaqələndirilir. Tədqiqat, travması olan uşaqların emosiya və sosial qarşılıqlı əlaqəni əhatə edən tapşırıqlar zamanı DMN-nin aktivləşməsinin artdığını göstərib.
Maraqlıdır ki, sağlam uşaqlar yaddaş və stimulun işlənməsi tapşırıqları zamanı daha çox DMN aktivləşməsini göstərdilər ki, bu da travmanın bu şəbəkənin tipik funksiyalarını dəyişdirə biləcəyini göstərir.
DMN-ə əlavə olaraq, tədqiqat idrak nəzarəti, problemlərin həlli və diqqətin tənzimlənməsi üçün vacib olan mərkəzi icraedici şəbəkədə pozğunluqlar aşkar edib. Travması olmayan uşaqlar, stimulun işlənməsi və travma qavrayışı vəzifələri zamanı artan CEN aktivasiyasını nümayiş etdiriblər. Bununla belə, sağlam nəzarətçilər, emosional sözlər, üzlər və sosial tapşırıqları əhatə edən tapşırıqlar zamanı daha yüksək CEN aktivliyini göstərib. Bu tapıntı göstərir ki, travma beynin koqnitiv və emosional məlumatı emal etmə tərzində balanssızlığa səbəb ola bilər.
Tədqiqatçılar həmçinin bədən hisslərinin və emosional təcrübələrin emalında iştirak edən posterior insula və affektiv şəbəkələrdə fərqləri müşahidə ediblər.
Kurslar.az kurslar [newsid: 0-123300]

Okampo ifşasının pərdəarxası: Regional sabitliyə qarşı koordinasiyalı hücum
Azərbaycanlı sahibkar otel kompleksini 265 milyona satışa çıxardı
"SABAH.city"-də ali təhsil müəssisələri üçün yaradılacaq imkanlar müzakirə edildi
Sabah hava necə olacaq? - Proqnoz
Hikmət Hacıyev Kolumbiyanın xarici işlər nazirinin müavini ilə iki ölkə arasında əməkdaşlıq məsələlərini müzakirə edib
Prezident: İdmançılarımızda qələbə əzmi çox güclüdür
Bu gün Xüsusi Təyinatlı Qüvvələrin yaranmasının ildönümüdür
ADNA terrorundan 17 il ötür
Paşinyan Şahin Mustafayevin səfərindən danışdı
Ev axtaranların diqqətinə: 'Park Yasamal'da 2-4 otaqlı hazır mənzillər
İnsan övladı üçün hər şeydən keçər' - İlk dəfə ailəsindən danışdı
Ağlayaraq Qurani-Kərim oxuyan fenomen bir gecədə varlandı
Azərbaycanda nəqliyyat vasitələrinin qeydiyyatı ilə bağlı yenilik
Qadın kimi yaşamadığım bütün xoşbəxtlikləri qızım yaşayacaq' - Xalq artisti
Sənin üçün o qədər darıxmışam ki